Στην τελική ευθεία εισέρχεται ένα από τα πιο κρίσιμα έργα ενεργειακής διασύνδεσης, καθώς ο αγωγός φυσικού αερίου Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του, με το χρονοδιάγραμμα να «δείχνει» εκκίνηση λειτουργίας ήδη από το φθινόπωρο.
Σύμφωνα με πηγές από την αγορά, το ελληνικό τμήμα του έργου που έχει αναλάβει η ΤΕΡΝΑ προχωρά με ταχείς ρυθμούς και βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο υλοποίησης. Ο ανάδοχος έχει επιταχύνει τις εργασίες, ώστε ο αγωγός να είναι έτοιμος εντός Σεπτεμβρίου, ενώ η έναρξη λειτουργίας του εκτιμάται ότι θα ακολουθήσει λίγο αργότερα, μέσα στον Οκτώβριο.
Ο προϋπολογισμός της επένδυσης ξεπερνά τα 90 εκατ. ευρώ και αποσκοπεί όχι μόνο στην ενίσχυση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, αλλά και στη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού και διαφοροποιημένου συστήματος προμήθειας φυσικού αερίου στα Βαλκάνια.
Την ίδια ώρα, στο έτερο σκέλος της διασύνδεσης, η Βόρεια Μακεδονία υλοποιεί το δικό της τμήμα με πιο αργούς ρυθμούς, γεγονός που μεταθέτει την πλήρη εμπορική λειτουργία του έργου σε μεταγενέστερο χρόνο. Οι εκτιμήσεις συγκλίνουν ότι η συνολική ενεργοποίηση της διασύνδεσης θα ολοκληρωθεί μέσα στο 2027, όταν και θα έχουν συγχρονιστεί πλήρως τα δύο συστήματα.
Ο αγωγός, συνολικού μήκους 123 χιλιομέτρων, θα συνδέει τη Νέα Μεσημβρία Θεσσαλονίκης με το Νεγκότινο, μέσω της διασυνοριακής διάβασης Ευζώνων–Γευγελής, δημιουργώντας έναν νέο δίαυλο μεταφοράς φυσικού αερίου μεταξύ των δύο χωρών. Μέσω της νέας αυτής υποδομής, η Βόρεια Μακεδονία αποκτά πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού, πέραν της υφιστάμενης εξάρτησης από τη διασύνδεση με τη Βουλγαρία.
Είναι σαφές ότι το έργο αποκτά αυξημένη γεωπολιτική και στρατηγική σημασία, ιδίως στο πλαίσιο του νέου ενεργειακού περιβάλλοντος που διαμορφώνεται, όπου εντάσσεται και ο σχεδιασμός του Κάθετου Διαδρόμου για τη δημιουργία εναλλακτικών οδών τροφοδοσίας φυσικού αερίου προς τα Βαλκάνια, την Ανατολική αλλά και την Κεντρική Ευρώπη.
Παράλληλα, στο ευρύτερο πλέγμα εξελίξεων προστίθεται και η προοπτική υλοποίησης του διασυνδετήριου αγωγού μεταξύ Βόρειας Μακεδονίας και Σερβίας, όπως προκύπτει και από σχετικές τοποθετήσεις Σέρβων αξιωματούχων, με το Βελιγράδι να ενισχύει σταδιακά την προσπάθεια απεξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Η σύνδεση με το ελληνικό σύστημα δίνει τη δυνατότητα αξιοποίησης τόσο ποσοτήτων αερίου από τον Νότιο Διάδρομο όσο και φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου που εισάγονται μέσω των ελληνικών τερματικών, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού της ευρύτερης περιοχής.
Σε επίπεδο υποδομών, το ελληνικό τμήμα περιλαμβάνει αγωγό μήκους περίπου 55 χιλιομέτρων υψηλής πίεσης, ο οποίος εκκινεί από τη Νέα Μεσημβρία και καταλήγει στη μεθοριακή ζώνη. Το έργο συνοδεύεται από μετρητικό σταθμό στη διασύνδεση, συστήματα ελέγχου και ρύθμισης της ροής, καθώς και βοηθητικές εγκαταστάσεις που διασφαλίζουν την ομαλή και ασφαλή λειτουργία του αγωγού.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η μελλοντική διάσταση του έργου, καθώς ο αγωγός έχει σχεδιαστεί με τεχνικές προδιαγραφές που επιτρέπουν τη μεταφορά υδρογόνου, έως και σε πλήρη αντικατάσταση του φυσικού αερίου. Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται στη στρατηγική απανθρακοποίησης και ανοίγει τον δρόμο για την αξιοποίησή του ως τμήμα ενός ευρύτερου δικτύου μεταφοράς «πράσινης» ενέργειας.
Με την ολοκλήρωσή του, ο αγωγός Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας αναμένεται να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως ενεργειακού κόμβου, διευρύνοντας τις δυνατότητες διασύνδεσης και δημιουργώντας νέες προοπτικές για την περιφερειακή αγορά φυσικού αερίου.
