Σε τροχιά ανατιμήσεων επανέρχεται η εγχώρια αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τη χονδρεμπορική τιμή να καταγράφει έντονες διακυμάνσεις τις τελευταίες ημέρες και τους παράγοντες του κλάδου να προεξοφλούν περαιτέρω πιέσεις το επόμενο διάστημα.
Η νέα άνοδος στις τιμές του φυσικού αερίου, που αποτυπώνεται ήδη στις τιμές των καυσίμων, πυροδοτεί ισχυρές πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, εντείνοντας τους προβληματισμούς για το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος από τον Απρίλιο και στην ελληνική αγορά.
Μέσα σε λίγα 24ωρα, η τιμή στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας κατέγραψε απότομη άνοδο, ξεπερνώντας εκ νέου τα επίπεδα των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα και φτάνοντας σε αισθητά υψηλότερα επίπεδα. Η μεταβολή αυτή αποτυπώνει και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος, με τη μειωμένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των υδροηλεκτρικών να αυξάνει το βάρος των θερμικών μονάδων στο σύστημα.
Χθες, 19 Μαρτίου, η Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς της Αγοράς Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε στα 101,23 ευρώ/MWh, με ποσοστιαία άνοδο +11,42% από προχθες, Τετάρτη, 18 του μήνα.
Το ενεργειακό μείγμα αλλάζει τις ισορροπίες
Η μέχρι πρότινος ισχυρή παρουσία των ΑΠΕ λειτουργούσε ως βασικός παράγοντας συγκράτησης του κόστους. Η πρόσκαιρη υποχώρησή τους, λόγω λιγότερο ευνοϊκών καιρικών συνθηκών, αποκαλύπτει την εξάρτηση της αγοράς από πιο ακριβές μορφές παραγωγής, όπως το φυσικό αέριο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η επίδραση των διεθνών τιμών φυσικού αερίου δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στην εγχώρια αγορά ρεύματος. Η καθυστέρηση με την οποία μετακυλίεται το κόστος εκτιμάται ότι θα εντείνει τις ανοδικές πιέσεις στους επόμενους κύκλους τιμολόγησης.
Οι τελευταίες εξελίξεις στα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, τόσο χθες όσο και σήμερα, οδηγούν σε έντονη άνοδο τις τιμές του φυσικού αερίου. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στον ευρωπαϊκό κόμβο της Ολλανδίας (TTF) σημείωσαν νωρίτερα εκρηκτική αύξηση, φτάνοντας έως και το 29% για το συμβόλαιο Απριλίου, ξεπερνώντας τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Υπενθυμίζεται πως οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν απείλησαν να επιτεθούν σε αρκετές ενεργειακές εγκαταστάσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή ως αντίποινα, αυξάνοντας τον κίνδυνο περαιτέρω διαταραχών στον ενεργειακό εφοδιασμό στην περιοχή, σε απάντηση για το χτύπημα του Ισραήλ και των ΗΠΑ στο μεγαλύτερο κοίτασμα αερίου στον κόσμο, South Pars.
Αυτή η αστάθεια εντείνει την ανησυχία των καταναλωτών, σε μια περίοδο όπου εξετάζονται μέτρα στήριξης ενόψει πιθανής ενεργειακής κρίσης, εφόσον συνεχιστεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Το ενεργειακό σκηνικό επηρεάζεται άμεσα από τη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή, με την ένταση να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα και να δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για την ομαλή τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς.
Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, μετά τις έντονες διακυμάνσεις των πρώτων ημερών της κρίσης, κινούνται πλέον σε ακόμα υψηλότερα επίπεδα, ενσωματώνοντας το γεωπολιτικό premium.
Τι έρχεται στα τιμολόγια και η στάση προμηθευτών
Τα πρώτα μηνύματα από την αγορά δείχνουν ότι τα κυμαινόμενα τιμολόγια των επόμενων μηνών θα κινηθούν ανοδικά, με τους προμηθευτές να καλούνται να διαχειριστούν ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας. Η στρατηγική τους εστιάζει στην εξισορρόπηση μεταξύ αυξημένου κόστους και διατήρησης ανταγωνιστικών προσφορών, ενδεχομένως μέσω εκπτώσεων που θα περιορίζουν το εύρος των αυξήσεων.
Καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη των τιμών παραμένει η πορεία του φυσικού αερίου, η οποία συνδέεται άμεσα με τη διάρκεια και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης.
Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι αυξήσεις στο ρεύμα τον επόμενο μήνα για τους Έλληνες καταναλωτές, ενδέχεται να φτάσουν ακόμη και το 20% στα κυμαινόμενα τιμολόγια.
Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, διατηρώντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ενεργοποίησης μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, εφόσον οι πιέσεις ενταθούν.
Παράλληλα, το βάρος στρέφεται και στις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, με στόχο τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου αντιμετώπισης της νέας ενεργειακής κρίσης και τον περιορισμό των επιπτώσεων στο κόστος ζωής και τον πληθωρισμό.
Καθοριστικό το επόμενο δίμηνο
Παρά τη σχετική αποκλιμάκωση που καταγράφηκε το προηγούμενο διάστημα, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εισέρχεται σε μία περίοδο αυξημένης μεταβλητότητας. Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να καθορίσουν την ένταση και τη διάρκεια των ανατιμήσεων, με τη συμβολή των ΑΠΕ, τις καιρικές συνθήκες και τις διεθνείς εξελίξεις να αποτελούν κρίσιμους παράγοντες.
Η ενεργειακή αβεβαιότητα επιστρέφει δυναμικά, θέτοντας εκ νέου στο επίκεντρο το ζήτημα της ανθεκτικότητας του συστήματος και της προστασίας των καταναλωτών.
