Ο ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ ανοίγει ένα νέο, υψηλού ρίσκου κεφάλαιο στη σύγκρουση, με τον Ντόναλντ Τραμπ να ποντάρει ότι η οικονομική ασφυξία θα λυγίσει την Τεχεράνη εκεί όπου απέτυχαν εβδομάδες αεροπορικών πληγμάτων.
Ωστόσο, ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτή η προσέγγιση ίσως παρερμηνεύει το όριο αντοχής του Ιράν, ενώ ταυτόχρονα θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα επιζήμια για τις διεθνείς αγορές.
«Το Ιράν διαθέτει αρκετές επιλογές για να αντισταθμίσει τις οικονομικές επιπτώσεις του αμερικανικού αποκλεισμού, αλλά η συνολική τους αποτελεσματικότητα παραμένει αβέβαιη», δήλωσε στο CNN ο Χασάν Αλχασάν, ανώτερος ερευνητής για τη Μέση Ανατολή στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών στο Μπαχρέιν, προσθέτοντας ότι η Τεχεράνη «θα μπορούσε να επιχειρήσει αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω εναλλακτικών διαδρομών που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ».
Αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει εξαγωγές φυσικού αερίου μέσω αγωγών προς το Ιράκ, την Τουρκία και την Αρμενία, ή εξαγωγές πετρελαίου μέσω του τερματικού σταθμού Νέκα στην Κασπία Θάλασσα.
«Το Ιράν θα μπορούσε επίσης να ενισχύσει το λαθρεμπόριο καυσίμων μέσω των εκτεταμένων χερσαίων συνόρων του με το Πακιστάν ή να παρακάμψει τον αποκλεισμό αναμειγνύοντας το δικό του πετρέλαιο με ιρακινό, όπως έχει κάνει και στο παρελθόν», σημείωσε.
Παράλληλα, θα μπορούσε να επιλέξει και στρατιωτική οδό, εξαπολύοντας επιθέσεις κατά αμερικανικών πολεμικών πλοίων ή πείθοντας τους Χούθι στην Υεμένη να επιχειρήσουν αποκλεισμό των Στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το συμβατικό ναυτικό του Ιράν, που αποτελούνταν από 158 μεγάλα πλοία και υποβρύχια, έχει σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί από στοχευμένα αμερικανικά πλήγματα κατά τη διάρκεια του σχεδόν 40ήμερου πολέμου, ο οποίος βρίσκεται πλέον σε φάση παύσης.
Παρόλα αυτά, στρατιωτικοί αναλυτές προειδοποιούν εδώ και χρόνια ότι μικρότερα ιρανικά σκάφη, πολύ πιο δύσκολα στον εντοπισμό, μπορούν επίσης να αποτελέσουν σοβαρή απειλή, λειτουργώντας περισσότερο ως ασύμμενο «σμήνος» παρά ως συμβατικός ναυτικός στόχος. Οι Φρουροί της Επανάστασης διαθέτουν επίσης μίνι υποβρύχια, νάρκες και ακόμη και ταχύπλοα ή τζετ σκι γεμάτα εκρηκτικά.
Τι σημαίνουν οι απειλές Τραμπ για το Ορμούζ
Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, έχουν μετατραπεί στο ισχυρότερο ασύμμετρο όπλο του Ιράν στον πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Παρά τις εβδομάδες επιθέσεων, η Ουάσιγκτον δεν κατάφερε ούτε να ανατρέψει το καθεστώς ούτε να ανακόψει οριστικά το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Αντίθετα, η de facto διακοπή της ομαλής ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει παγκόσμιο οικονομικό σοκ, εκτινάσσοντας τις τιμές του πετρελαίου και ενισχύοντας τους φόβους για νέο πληθωριστικό κύμα.
Σύμφωνα με τον Guardian, η κίνηση Τραμπ ερμηνεύεται ως προσπάθεια να σπάσει η ιρανική διαπραγματευτική γραμμή και να ανοίξει ξανά ο θαλάσσιος διάδρομος. Ωστόσο, η ίδια η αμερικανική πλευρά έχει δημιουργήσει σύγχυση για το εύρος της επιχείρησης: από την αρχική απειλή για μπλόκο σε «κάθε πλοίο», η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ περιόρισε αργότερα το μέτρο μόνο σε πλοία που συνδέονται με ιρανικά λιμάνια.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι μια τέτοια επιχείρηση είναι εξαιρετικά δύσκολη στην πράξη. Το πιθανότερο σενάριο δεν είναι επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, αλλά εξαναγκασμός αλλαγής πορείας μέσω απειλών ή ένοπλων νηοψιών. Όμως κάθε αυξημένη αμερικανική ναυτική παρουσία κοντά στο Ιράν αυξάνει τον κίνδυνο άμεσης στρατιωτικής απάντησης.
Οι αγορές ήδη αντιδρούν σπασμωδικά. Μετά τις ανακοινώσεις, το αμερικανικό αργό ξεπέρασε τα 104 δολάρια το βαρέλι και το Brent τα 102 δολάρια, με αναλυτές να προειδοποιούν ότι η διάρκεια και η ένταση του αποκλεισμού θα καθορίσουν αν η ενεργειακή κρίση θα βαθύνει ακόμη περισσότερο.
Τραμπ για Ορμούζ: Όποιο ιρανικό πλοίο πλησιάσει, θα καταστραφεί
Λίγο μετά την έναρξη (17:00 ώρα Ελλάδος) του ναυτικού αποκλεισμού στα Στενά του Ορμούζ, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε πως «Όποιο ιρανικό πλοίο πλησιάσει, θα καταστραφεί».
«Προειδοποίηση: Εάν οποιοδήποτε από αυτά τα πλοία πλησιάσει κοντά στον ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ μας, θα ΕΞΑΛΕΙΦΘΕΙ αμέσως», έγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Truth Social.
Αναλυτικά η ανάρτησή του:
«Το Ναυτικό του Ιράν βρίσκεται στον βυθό της θάλασσας, εντελώς εξαφανισμένο - 158 πλοία. Αυτό που δεν έχουμε χτυπήσει είναι ο μικρός αριθμός τους, που αποκαλούν "πλοία ταχείας επίθεσης", επειδή δεν τα θεωρήσαμε μεγάλη απειλή.
Προειδοποίηση: Εάν οποιοδήποτε από αυτά τα πλοία πλησιάσει κοντά στον ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟ μας, θα ΕΞΑΛΕΙΦΘΕΙ αμέσως, χρησιμοποιώντας το ίδιο σύστημα εξόντωσης που χρησιμοποιούμε εναντίον των εμπόρων ναρκωτικών σε σκάφη στη θάλασσα. Είναι γρήγορο και βάναυσο.
Υ.Γ. Το 98,2% των ναρκωτικών που εισέρχονται στις ΗΠΑ μέσω ωκεανού ή θάλασσας έχουν ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ! Σας ευχαριστούμε για την προσοχή σας σε αυτό το θέμα.
Πρόεδρος DJT»
Ξεκίνησε ο αμερικανικός αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ
Παράλληλα, σε ισχύ έχει τεθεί πλέον ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν από τις ΗΠΑ, αφού έληξε η προθεσμία που είχε ορίσει ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.
Συγκεκριμένα, ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών τέθηκε σε ισχύ από τις 17:00 ώρα Ελλάδας όπως άλλωστε είχε προαναγγελθεί, μέσω της Κεντρικής Διοίκησης (CENTCOM), μετά την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Στην ανακοίνωση της CENTCOM σημειώνεται ότι «ο αποκλεισμός θα εφαρμοστεί αμερόληπτα σε πλοία όλων των εθνών που εισέρχονται ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, περιλαμβανομένων όλων των ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν», ανέφερε η αμερικανική διοίκηση.
«Οποιοδήποτε σκάφος εισέρχεται ή αποχωρεί από την αποκλεισμένη περιοχή χωρίς άδεια θα υπόκειται σε αναχαίτιση, εκτροπή και κατάληψη», ανέφερε το σημείωμα. «Ο αποκλεισμός δεν θα εμποδίσει την ουδέτερη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ προς ή από μη ιρανικούς προορισμούς».
Η CENTCOM πρόσθεσε ότι οι δυνάμεις της «δεν θα παρεμποδίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ προς και από μη ιρανικά λιμάνια».
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν χαρακτήρισε τους αμερικανικούς περιορισμούς σε διεθνή ύδατα «παράνομους» και «ισοδύναμους με πειρατεία».
Μάλιστα, η Τεχεράνη απείλησε ότι θα εφαρμόσει «μόνιμο μηχανισμό» ελέγχου των Στενών του Ορμούζ, τονίζοντας ότι αν τεθούν σε κίνδυνο τα ιρανικά λιμάνια, τότε κανένα λιμάνι στον Κόλπο ή στον Κόλπο του Ομάν δεν θα θεωρείται ασφαλές.
