Σε περίοδο πολιτικής αβεβαιότητας εισέρχεται για άλλη μια φορά η Βρετανία, μετά την ανακοίνωση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ ότι θα αποχωρήσει από το νούμερο 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, ανοίγοντας τον δρόμο για τον 7ο κατά σειρά πρωθυπουργό που αλλάζει σε μία δεκαετία.
Ο Στάρμερ ανέλαβε την πρωθυπουργία του Ηνωμένου Βασιλείου το 2024 υποσχόμενος μια νέα εποχή σταθερότητας μετά το χάος ετών που διαδέχτηκε το Brexit και τις εναλλαγές στην ηγεσία των Συντηρητικών και στην πρωθυπουργία- από τον Ντέιβιντ Κάμερον στην Τερέζα Μέι και στη συνέχεια στον Μπόρις Τζόνσον, τη Λίζ Τρας και τον Ρίσι Σούνακ.
Σημειώνεται ότι ο Στάρμερ ήταν αυτός που επανέφερε τους Εργατικούς στην εξουσία μετά από 14 χρόνια απουσίας. Παρόλα αυτά, μετά από λιγότερα από δύο χρόνια στην εξουσία, ο Στάρμερ είχε καταγράψει τα χαμηλότερα ποσοστά ικανοποίησης από οποιονδήποτε άλλο πρωθυπουργό εδώ και μισό αιώνα.
Σε αυτά τα χαμηλά ποσοστά οδήγησε μια σειρά αμφιλεγόμενων πολιτικών κινήσεων, συμπεριλαμβανομένων των αυξήσεων φόρων που υπονόμευσαν την φιλοεπιχειρηματική του εικόνα και των περικοπών δαπανών που αποξένωσαν τη βάση των Εργατικών, αναφέρει το Reuters.
Ακόμη, το «τέλος» ήρθε με τη συντριπτική του ήττα στις τοπικές εκλογές του Μαΐου, η οποία ώθησε σχεδόν το ένα τέταρτο των βουλευτών του να ισχυριστούν ότι θα πρέπει να παραιτηθεί.
Στάρμερ: Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας και την αποδέχομαι
Σε διάγγελμά του έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ, ο Στάρμερ επεσήμανε ότι θα παραμείνει στη θέση του πρωθυπουργού καθ' όλη τη διαδικασία διαδοχής, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει στις 9 Ιουλίου και να ολοκληρωθεί πριν από τη θερινή διακοπή του βρετανικού κοινοβουλίου.
«Το ερώτημα που θέτει τώρα το κόμμα μου είναι αν είμαι ο καταλληλότερος για να το οδηγήσω στις επόμενες γενικές εκλογές. Άκουσα την απάντηση της κοινοβουλευτικής ομάδας και την αποδέχομαι», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός υπερασπίστηκε το έργο της κυβέρνησής του κατά τα δύο τελευταία χρόνια, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων πως: η οικονομία αναπτύχθηκε περισσότερο σε σύγκριση με άλλες χώρες, οι μισθοί αυξήθηκαν ταχύτερα από τον πληθωρισμό, μειώθηκαν οι λίστες αναμονής στο Εθνικό Σύστημα Υγείας (NHS), ενισχύθηκαν τα δικαιώματα εργαζομένων και ενοικιαστών, ενώ αυξήθηκαν σημαντικά οι αμυντικές δαπάνες.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η κυβέρνησή του περιόρισε τις αφίξεις μεταναστών μέσω της θάλασσας της Μάγχης, έκλεισε ξενοδοχεία που χρησιμοποιούνταν για τη στέγαση αιτούντων άσυλο και συνέβαλε, όπως είπε, «στην έξοδο» περίπου μισού εκατομμυρίου παιδιών από τη φτώχεια.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός υπογράμμισε επίσης ότι κατά την θητεία του αποκαταστάθηκε η διεθνής εικόνα του Ηνωμένου Βασιλείου, καθώς, όπως σημείωσε, ενισχύθηκαν οι σχέσεις με τους Ευρωπαίους συμμάχους του σε μια σειρά από τομείς όπως η άμυνα και το εμπόριο.
Αναφερόμενος στην προσωπική του πολιτική διαδρομή, τόνισε ότι, όταν ανέλαβε την ηγεσία των Εργατικών πριν από έξι χρόνια, παρέλαβε ένα κόμμα «πολιτικά, οικονομικά και ηθικά χρεοκοπημένο», το οποίο, όπως είπε, κατάφερε να μετασχηματίσει και να το οδηγήσει στην εξουσία έπειτα από 14 χρόνια διακυβέρνησης από τους Συντηρητικούς.
Και επίσημα υποψήφιος για διάδοχος του Στάρμερ ο Άντι Μπέρναμ
Την υποψηφιότητά του για την ηγεσία των Εργατικών και του πρωθυπουργικού θώκου ανακοίνωσε ο Άντι Μπέρναμ, ο οποίος ευχαρίστησε τον Κιρ Στάρμερ για τα όσα έπραξε για το κόμμα και τη Βρετανία, λίγη ώρα μετά τη δήλωση παραίτησής του.
Keir has given huge service to our country and I want to thank him for his leadership and dedication during such a challenging period.
— Andy Burnham (@AndyBurnhamGM) June 22, 2026
His decision marks the beginning of a transition and it is important that this process is conducted in an orderly and responsible way. I will…
Αναλυτικά, σε ανάρτησή του αναφέρει:
«Ο Κιρ πρόσφερε πολλά στη χώρα μας και θέλω να τον ευχαριστήσω για την ηγεσία και την αφοσίωσή του κατά τη διάρκεια αυτής της δύσκολης περιόδου.
Η απόφασή του σηματοδοτεί την αρχή μιας μεταβατικής περιόδου και είναι σημαντικό αυτή η διαδικασία να διεξαχθεί με τάξη και υπευθυνότητα. Θα συμμετάσχω ενεργά σε αυτή τη διαδικασία. Η χώρα αναμένει σταθερότητα, σοβαρότητα και συνεχή εστίαση στα ζητήματα που έχουν μεγαλύτερη σημασία, και αυτό ακριβώς θα έχει. Καθώς προχωράμε, προτεραιότητά μας πρέπει να είναι να συνεργαστούμε για να επαναφέρουμε τη χώρα εκεί που όλοι θέλουμε να βρίσκεται.
Ο κόσμος θέλει να δει πρόοδο στην οικονομική ανάπτυξη, στο κόστος διαβίωσης, στις δημόσιες υπηρεσίες, στη στέγαση και στις ευκαιρίες για την επόμενη γενιά. Η πολιτική αλλαγή δεν πρέπει ποτέ να αποσπά την προσοχή από την ευθύνη να βελτιώσουμε τη ζωή των ανθρώπων.
Το Εργατικό Κόμμα ήταν πάντα στο αποκορύφωμά του όταν κοιτούσε μπροστά με αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα. Αυτό ακριβώς θα κάνουμε από εδώ και πέρα και θα φροντίσουμε ώστε αυτή η μετάβαση να αποτελέσει μια θετική διαδικασία ανανέωσης για το κόμμα μας και τη χώρα μας».
New York Times: Ποιος είναι ο Άντι Μπέρναμ
Ο Άντι Μπέρναμ είναι γνωστός για τον άμεσο λόγο, την αισιοδοξία και τη χαρισματική του παρουσία. Τα τελευταία εννέα χρόνια υπηρέτησε ως δήμαρχος του Ευρύτερου Μάντσεστερ, αποκτώντας το προσωνύμιο «βασιλιάς του Βορρά» για τη στάση του υπέρ της περιοχής κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Σημειώνεται, ότι 55χρονος Μπέρναμ απέτυχε δύο φορές να εκλεγεί ηγέτης του κυβερνώντος Εργατικού Κόμματος της Βρετανίας. Ωστόσο, η πρόσφατη καθαρή νίκη του σε αναπληρωματική εκλογή για την έδρα του Μέικερφιλντ τον φέρνει πιο κοντά από ποτέ όχι μόνο στην ηγεσία του κόμματος, αλλά και στην πρωθυπουργία, σύμφωνα με τους New York Times.
Οι υποστηρικτές του τον θεωρούν τον πολιτικό που μπορεί να ανακόψει την άνοδο του δεξιού λαϊκιστικού κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ, ενώ οι επικριτές του τον χαρακτηρίζουν πολιτικό «χαμαιλέοντα», εκτιμώντας ότι θα αντιμετωπίσει τα ίδια οικονομικά αδιέξοδα με τον Στάρμερ.
Γεννημένος το 1970 στο Λίβερπουλ, μεγάλωσε στο Τσέσαϊρ σε οικογένεια ιρλανδικής καταγωγής. Σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, όπου γνώρισε τη σύζυγό του, Μαρί-Φρανς Βαν Χιλ, με την οποία απέκτησαν τρία παιδιά.
Η πολιτική του σταδιοδρομία ξεκίνησε ως συνεργάτης της Τέσα Τζόουελ και αργότερα του υπουργού Πολιτισμού Κρις Σμιθ. Το 2001 εξελέγη βουλευτής της περιφέρειας Λι και υπηρέτησε στις κυβερνήσεις του Τόνι Μπλερ και του Γκόρντον Μπράουν, αναλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, τα χαρτοφυλάκια του Πολιτισμού, του Αθλητισμού και της Υγείας.
Σημαντική καμπή στην πορεία του αποτέλεσε η τραγωδία του Χίλσμπορο. Το 2009, κατά την 20ή επέτειο της καταστροφής, αποδοκιμάστηκε από συγγενείς των θυμάτων, γεγονός που τον ώθησε να στηρίξει ενεργά τον αγώνα τους για δικαίωση, συμβάλλοντας στην επανεξέταση της υπόθεσης.
Μετά την ήττα των Εργατικών στις εκλογές του 2010 διεκδίκησε ανεπιτυχώς δύο φορές την ηγεσία του κόμματος, χάνοντας το 2015 από τον Τζέρεμι Κόρμπιν. Το 2017 εγκατέλειψε το Γουέστμινστερ και εξελέγη δήμαρχος του Ευρύτερου Μάντσεστερ.
Κατά τη θητεία του προώθησε την επαναφορά του δημόσιου ελέγχου στα αστικά λεωφορεία, συγκρούστηκε με τις ιδιωτικές εταιρείες μεταφορών και προσέλκυσε επενδύσεις με φιλοεπιχειρηματικές πολιτικές. Παράλληλα, αναδείχθηκε σε έντονο επικριτή της υπερβολικής συγκέντρωσης εξουσίας και πόρων στο Λονδίνο, υποστηρίζοντας ότι η περιφερειακή ανισότητα έχει βλάψει τη Βρετανία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η ικανότητά του στην επικοινωνία και η δημοτικότητά του τον διαφοροποιούν από τον Στάρμερ. Ωστόσο, επισημαίνουν ότι η διακυβέρνηση της χώρας είναι πολύ πιο σύνθετη από τη διοίκηση μιας μεγάλης πόλης, καθώς ο πρωθυπουργός καλείται καθημερινά να διαχειρίζεται δεκάδες κρίσιμα ζητήματα ταυτόχρονα.
Δεν θα είναι υποψήφιος ο Γουές Στρίτινγκ - Στηρίζει τον Μπέρναμ
O Γουές Στρίτινγκ, που είχε παραιτηθεί από τη θέση του υπουργού Υγείας μετά την ήττα των Εργατικών στις τοπικές εκλογές στις αρχές Μαΐου, προαναγγέλλοντας δική του υποψηφιότητα για την ηγεσία του κόμματος, ανακοίνωσε σήμερα ότι στηρίζει τον Άντι Μπέρναμ.
Ο Στρίτινγκ παραιτήθηκε μετά τη συντριβή των Εργατικών και την ενίσχυση του Νάιτζελ Φάρατζ. Τότε είχε δηλώσει πως έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στην ηγεσία του Στάρμερ ενώ το Σάββατο 16/5 είχε ανακοινώσει πως θα διεκδικήσει τη θέση του απερχομένου πρωθυπουργού, κάτι που σήμερα ανακάλεσε.
Για την ώρα, φαίνεται πως ο Μπέρναμ δεν έχει αντίπαλο.
Η διαδικασία διαδοχής
Όποιος υποψήφιος επιθυμεί να αντικαταστήσει τον Στάρμερ θα πρέπει να εξασφαλίσει τη στήριξη του 20% των βουλευτών των Εργατικών. Με το Εργατικό Κόμμα να καταλαμβάνει αυτή τη στιγμή 403 έδρες, αυτό αντιστοιχεί σε 81 βουλευτές, συμπεριλαμβανομένου του υποψηφίου.
Οι υποψήφιοι πρέπει επίσης να συγκεντρώσουν συγκεκριμένα ποσοστά υποστήριξης από τις τοπικές οργανώσεις του Εργατικού Κόμματος και από συνδικάτα.
Εάν υπάρξουν περισσότεροι από ένας υποψήφιοι που πληρούν τις προϋποθέσεις, ο νικητής αναδεικνύεται με τη διενέργεια εκλογικής διαδικασίας στην οποία συμμετέχουν όλα τα μέλη του Εργατικού Κόμματος και οι φίλα προσκείμενοι προς την παράταξη. Ο νικητής αναδεικνύεται στη συνέχεια πρωθυπουργός.
Αν και το χρονοδιάγραμμα επισήμως καθορίζεται από το αρμόδιο κομματικό όργανο, ο Στάρμερ δήλωσε ότι οι υποψηφιότητες θα ανοίξουν στις 9 Ιουλίου και θα κλείσουν πριν τη θερινή διακοπή των εργασιών του κοινοβουλίου, που έχει οριστεί για τις 16 Ιουλίου.
Ο ίδιος δήλωσε ότι εάν πρόκειται να υπάρξει αναμέτρηση, θα πρέπει να ολοκληρωθεί έως την εκ νέου σύγκληση του κοινοβουλίου μετά τη θερινή διακοπή, κάτι που προγραμματίζεται για την 1η Σεπτεμβρίου.
Εάν υπάρχει μόνο ένας υποψήφιος που συγκεντρώνει το απαιτούμενο ποσοστό υποστήριξης, τότε δεν διενεργείται εκλογική διαδικασία. Ο υποψήφιος αναδεικνύεται, χωρίς αντίπαλο, ηγέτης των Εργατικών και γίνεται πρωθυπουργός.
Οι αντιδράσεις
Φάρατζ: Ζητώ τη διεξαγωγή γενικών εκλογών το συντομότερο δυνατό
Στην πρώτη του αντίδραση, μετά την παραίτηση Στάρμερ, προέβη νωρίτερα ο Νάιτζελ Φάρατζ, ζητώντας τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών στη Βρετανία, υποστηρίζοντας ότι η χώρα δεν μπορεί να συνεχίσει να πορεύεται «από κρίση σε κρίση» και ότι απαιτείται νέα λαϊκή εντολή.
Σε ανάρτησή του στην προσωπική του πλατφόρμα στο Substack, ο ηγέτης του Reform UK υποστήριξε ότι οι Βρετανοί ψηφοφόροι έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στο πολιτικό σύστημα και κάλεσε τον διάδοχο του Κιρ Στάρμερ να προκηρύξει γενικές εκλογές το συντομότερο δυνατό.
«Ο Στάρμερ δεν είναι ο πρώτος πρωθυπουργός που ανέτρεψα και δεν θα είναι ο τελευταίος. Ντέιβιντ Κάμερον. Τερέζα Μέι. Ρίσι Σούνακ. Και ο επόμενος θα είναι ο Άντι Μπέρναμ», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Φάρατζ.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι η αποτυχία των διαδοχικών πολιτικών ηγετών οφείλεται στον ίδιο λόγο, κατηγορώντας το πολιτικό κατεστημένο ότι αδυνατεί να αντιληφθεί πως οι πολίτες δεν ανέχονται την αθέτηση προεκλογικών δεσμεύσεων.
«Αυτό που δεν καταλαβαίνει η πολιτική τάξη είναι ότι οι ψηφοφόροι δεν δέχονται να τους θεωρούν ανόητους. Δεν μπορούν να συνεχίσουν να θεωρούν δεδομένες τις ψήφους των πολιτών που τους στήριξαν και στη συνέχεια να τους προδίδουν μόλις αποκτήσουν την εξουσία. Η πολιτική βασίζεται στην εμπιστοσύνη», σημείωσε.
Ο επικεφαλής του Reform UK τόνισε ότι η Βρετανία δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει ούτε μία ακόμη εβδομάδα πολιτικής αβεβαιότητας, επιμένοντας ότι η μόνη λύση είναι η άμεση προσφυγή στις κάλπες. «Γι’ αυτό ζητώ τη διεξαγωγή γενικών εκλογών το συντομότερο δυνατό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, επικαλέστηκε τις πρόσφατες επιδόσεις του κόμματός του στις τοπικές εκλογές, υποστηρίζοντας ότι εκατομμύρια πολίτες στήριξαν τους υποψηφίους του Reform UK και ότι το κόμμα του προηγείται στις δημοσκοπήσεις εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο. «Γι’ αυτό εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν συμβούλους του Reform στις τοπικές εκλογές και γι’ αυτό βρισκόμαστε στην πρώτη θέση σε περισσότερες από 300 δημοσκοπήσεις εδώ και πάνω από έναν χρόνο», υποστήριξε.
Φον ντερ Λάιεν: Χάρη σε σας, η ασφάλεια της Ευρώπης και της Ουκρανίας ενισχύθηκαν
Ακόμη, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε στο πρόσωπο του Κιρ Στάρμερ έναν ηγέτη ο οποίος συνέβαλε στην ενίσχυση της ασφάλειας της Ευρώπης και της Ουκρανίας, λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση της παραίτησής του από την πρωθυπουργία του Ηνωμένου Βασιλείου.
«Γίνατε ηγέτης σε δύο χρόνια εκεί που χρειάζεται πολλά χρόνια σε ορισμένους ηγέτες. Χάρη σε σας, η ασφάλεια της Ευρώπης και της Ουκρανίας ενισχύθηκαν. Ευχαριστώ αγαπητέ Κιρ», δηλώνει σε ανάρτησή της στο Χ η πρόεδρος της Κομισιόν.
Κρεμλίνο: Η αποχώρηση του Στάρμερ δεν αναμένεται να αλλάξει την εχθρική στάση της Βρετανίας απέναντι στη Ρωσία
Επίσης, το Κρεμλίνο δήλωσε ότι η αποχώρηση του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ, ισχυρού υποστηρικτή της Ουκρανίας, δεν αναμένεται να αλλάξει αυτό που χαρακτήρισε εχθρική στάση του Λονδίνο έναντι της Ρωσίας.
Ο Στάρμερ ανακοίνωσε σήμερα την παραίτησή του, δεσμευόμενος να διασφαλίσει μια συντεταγμένη μετάβαση της εξουσίας σε έναν νέο ηγέτη έως τον Σεπτέμβριο το αργότερο προκειμένου να αποφευχθεί πολιτική αστάθεια καθώς η Βρετανία ετοιμάζεται για τον έβδομο πρωθυπουργό της μέσα σε 10 χρόνια.
«Ο Στάρμερ δεν έχει κάνει τίποτα προκειμένου να διαφέρει στο θέμα των βρετανορωσικών σχέσεων», δήλωσε σε δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ.
«Ανέκαθεν ήταν υπέρ της διατήρησης των σχέσεων σε μηδενικό επίπεδο. Είναι απίθανο ο οποιοσδήποτε στη βρετανική πολιτική σκηνή να έχει μια θέση για τη χώρα μας που διαφέρει από αυτή του Στάρμερ», δήλωσε ο Πεσκόφ.
