Το Κοινοβούλιο της Ουγγαρίας ενέκρινε σήμερα μια συνταγματική τροποποίηση με στόχο την αποπομπή του προέδρου Τάμας Σούλιοκ, τον οποίο ο πρωθυπουργός Πίτερ Μαγιάρ χαρακτηρίζει «μαριονέτα» του Βίκτορ Όρμπαν.
Με την έγκριση της πρότασης «ολοκληρώσαμε τη συνταγματική μεταρρύθμιση του καθεστώτος Όρμπαν», χαιρέτισε ο Μαγιάρ μετά την ψηφοφορία.
Ο φιλοευρωπαίος, συντηρητικός πρωθυπουργός, που κέρδισε με συντριπτική πλειοψηφία τις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου, είχε υποσχεθεί ότι «θα ξήλωνε, τούβλο-τούβλο» το σύστημα που είχε εφαρμόσει ο προκάτοχός του, υπέρμαχος της φιλελεύθερης ιδεολογίας. Αρχίζοντας από τον πρόεδρο, από τον οποίο είχε ζητήσει πολλές φορές να παραιτηθεί, χωρίς να εισακουσθεί.
Η συνταγματική μεταρρύθμιση υιοθετήθηκε με 139 ψήφους υπέρ έναντι 6 κατά. Το εθνικιστικό κόμμα Fidesz του Όρμπαν απείχε από την ψηφοφορία καταγγέλλοντας μια απόπειρα εγκαθίδρυσης «αυταρχικού καθεστώτος» - κατηγορία που στο παρελθόν αποδιδόταν συχνά στο ίδιο.
Από τις ΗΠΑ, όπου βρίσκεται για να παρακολουθήσει την τελική φάση του Μουντιάλ, ο Όρμπαν κάλεσε τους Ούγγρους «να αντισταθούν αν ο πρόεδρος εκδιωχθεί δια της βίας».
Όλα τα βλέμματα τώρα είναι στραμμένα στον Σούλιοκ ο οποίος θα μπορούσε να προκαλέσει συνταγματική κρίση, εάν αρνηθεί να υπογράψει τη μεταρρύθμιση που ψήφισε το κοινοβούλιο, καθυστερώντας την αποχώρησή του από το αξίωμα.
Ο Μαγιάρ είπε ότι ο πρόεδρος έχει στη διάθεσή του πέντε ημέρες, είτε για να παραιτηθεί εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, είτε για να υπογράψει τη συνταγματική μεταρρύθμιση. Εάν δεν το κάνει, θα ξεκινήσει η διαδικασία καθαίρεσής του, προειδοποίησε.
Η τροπολογία προβλέπει το τέλος της θητείας του Τάμας Σούλιοκ, μία ημέρα αφότου τεθεί σε ισχύ. Κατόπιν θα εκλεγεί νέος πρόεδρος από το κοινοβούλιο όπου το κόμμα Tisza του Μαγιάρ διαθέτει πλειοψηφία δύο τρίτων.
Πριν από την ψηφοφορία ο 70χρονος Σούλιοκ κατήγγειλε «μια διαδικασία που παραβιάζει τις αρχές του κράτους δικαίου, της δημοκρατίας και της διάκρισης των εξουσιών».
Η μεταρρύθμιση παρουσιάζεται ως ένα μεταβατικό μέτρο, μέχρι την υιοθέτηση ενός νέου Συντάγματος, κατόπιν δημόσιας διαβούλευσης. Οργανώσεις για την προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ωστόσο την επέκριναν. Η Διεθνής Αμνηστία έκρινε ότι ο Τάμας Σούλιοκ «έχει δικαίωμα σε μια συνήθη διαδικασία» ενώ η Human Rights Watch υποστήριξε ότι «τα συνταγματικά μαγειρέματα θυμίζουν την εποχή του Fidesz» του Όρμπαν.
Πάντως, ο πρώην πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστήριου Άντρας Μπάκα, η θητεία του οποίου είχε συντομευθεί επί Όρμπαν επειδή εξέφρασε ανησυχίες για τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος, δικαιολόγησε τις ενέργειες του Μαγιάρ. «Σε μια χώρα που διέπεται από το κράτος δικαίου, τέτοια έκτακτα μέτρα δεν μπορεί να χρησιμοποιούνται, όμως η Ουγγαρία έγινε κράτος-όμηρος υπό τον Όρμπαν», είπε στο Γαλλικό Πρακτορειο, λέγοντας ότι ο Σούλιοκ και άλλοι υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι διορίστηκαν «για να διασφαλίσουν την πολιτική επιβίωση του παλαιού συστήματος, ακόμη και σε περίπτωση εκλογικής ήττας» του Fidesz.
Σύμφωνα με μια δημοσκόπηση, που έγινε τον Μάιο, το 67% των Ούγγρων επιθυμούσε την απομάκρυνση του Σούλιοκ από την προεδρία. Ο πρώην πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου δεν ήταν ιδιαίτερα γνωστός στο ευρύ κοινό μέχρι που εξελέγη πρόεδρος της χώρας, για πενταετή θητεία, το 2024.
Η μεταρρύθμιση προβλέπει επίσης ότι οι βουλευτές θα έχουν δικαίωμα μόνο για τρεις θητείες, κάτι που σημαίνει ότι πολλά υψηλόβαθμα στελέχη της νυν αντιπολίτευσης δεν θα μπορέσουν να θέσουν υποψηφιότητα το 2030. Το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των δικαστών ορίζεται στα 70 χρόνια, κάτι που πλήττει ευθέως τον νυν πρόεδρο του Συνταγματικού Δικαστηρίου και πρώην γενικό εισαγγελέα, Πέτερ Πολτ, τον οποίο είχε διορίσει ο Όρμπαν.
