Η υπομονή των αγορών φαίνεται να εξαντλείται και πλέον αρχίζουν να παίρνουν στα σοβαρά τις εκατέρωθεν επιθέσεις στον Περσικό Κόλπο. Έτσι, το πετρέλαιο με το φυσικό αέριο κινούνται και πάλι ανοδικά και οι φόβοι για αναζωπύρωση του πληθωρισμού, άνοδο των επιτοκίων αναφοράς και αδυνάτισμα της οικονομίας επανέρχονται πλήττοντας τα διεθνή χρηματιστήρια και τις αγορές ομολόγων.
Όσο ψύχραιμος και κυνικός να είναι κάποιος επενδυτής, είναι δύσκολο να παραμένει ατάραχος βλέποντας πως τα «επεισόδια» στην Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ όχι μόνο συνεχίζονται αλλά στην ουσία κλιμακώνονται σε συχνότητα και σοβαρότητα.
Για άλλο ένα πρωινό, σήμερα ξυπνήσαμε διαβάζοντας τις ειδήσεις για ιρανικές επιθέσεις σε στόχους αμερικανικών συμφερόντων στην Μέση Ανατολή και αμερικανικές επιθέσεις σε στόχους εντός του Ιράν. Την ίδια στιγμή, στην διεθνή ειδησεογραφία δέσποζαν οι ιρανικές δηλώσεις περί κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ μέχρι να γίνουν δεκτές οι θέσεις που υποστηρίζουν.
Το γεγονός πως οι συζητήσεις μεταξύ αντιπροσωπειών των δύο πλευρών δεν έχουν σταματήσει επισήμως κρατά ζωντανές τις ελπίδες πως για άλλη μία φορά τους τελευταίους μήνες θα επικρατήσουν οι φωνές της ψυχραιμίας. Έτσι οι διεθνείς αγορές αντιδρούν αρνητικά αλλά σχετικά ψύχραιμα.
Όχι όμως το ίδιο ψύχραιμα όσο γινόταν σε παρόμοιες περιστάσεις τις προηγούμενες εβδομάδες. Όπως γίνεται συνήθως από την αρχή του πολέμου, τον τόνο δίνουν οι διεθνείς αγορές ορυκτών καυσίμων και κυρίως αυτή του πετρελαίου και δευτερευόντως (για την Ευρώπη και την Ασία, όχι για τις ΗΠΑ), αυτή του φυσικού αερίου.
Έτσι, αρχικά στις διεθνείς ηλεκτρονικές εξωχρηματιστηριακές πλατφόρμες και αργότερα στα ασιατικά χρηματιστήρια εμπορευμάτων, η τιμή της ποικιλίας αργού πετρελαίου Brent πλησίασε τα 80 δολάρια/βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο της τάξης του 6% περίπου σε σχέση με την τιμή της προηγούμενης Παρασκευής.
Αντίστοιχη κίνηση έγινε και στην αμερικανική ποικιλία WTI που πλησίασε τα 75 δολάρια/βαρέλι, αλλά και στις δύο ποικιλίες η άνοδος περιορίστηκε στην συνέχεια και λίγο πριν τις 12:00 είχαμε φθάσει σε ποσοστό 3% με 3,50%.
Στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, του οποίου οι διακυμάνσεις ενδιαφέρουν πολύ και εμάς στην Ελλάδα καθώς επηρεάζουν και άλλα πράγματα όπως την τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος, η άνοδος από την Παρασκευή πλησίασε κάποια στιγμή το 5% και λίγο πριν το μεσημέρι είχε περιοριστεί στο 3,75%, κοντά στα 50,50 Ευρώ/Mwh.
Ο περιορισμός της ανόδου είναι βέβαια καλοδεχούμενος αλλά δεν είναι σωστό να ξεχάσουμε πως το τελευταίο δεκαήμερο η τιμή του Brent και του WTI έχει ανεβεί κατά τουλάχιστον 10% ενώ αυτή του ευρωπαϊκού αερίου έχει κάνει ακόμα μεγαλύτερη κίνηση, κοντά στο 20%.
Οι μεταβολές δεν μας τρομάζουν τόσο πολύ από μόνες τους, αρκεί να μην κρατήσουν πολύ, γιατί τότε θα αρχίσει να αδυνατίζει η θεωρία περί εξασθένησης του πληθωρισμού λόγω της επιστροφής των τιμών των καυσίμων στα προ πολέμου επίπεδα. Αφενός γιατί οι σημερινές τιμές είναι πάνω από τις προ της έναρξης του πολέμου και αφετέρου γιατί όσο περισσότερο παραμείνουν στα σημερινά – ή και υψηλότερα επίπεδα στην περίπτωση που η ένταση μεγαλώσει στον Περσικό Κόλπο – τόσο πιο δύσκολη θα γίνει η ουσιαστική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Ας μην ξεχνάμε πως οι παρενέργειες του πολέμου στο Ιράν δεν σταματούν στο πετρέλαιο αλλά επεκτείνονται στα προϊόντα διύλισης, στα πετροχημικά, στα λιπάσματα και πολλούς άλλους τομείς. Ειδικά στα προϊόντα διύλισης είναι φανερό πως η παραμονή πολλών διυλιστηρίων της Μέσης Ανατολής εκτός αγοράς (ή εν μέρει εκτός αγοράς) σε συνδυασμό με τα εκτεταμένα πλέον προβλήματα των ρωσικών διυλιστηρίων έχουν κάνει τις τιμές της βενζίνης, του ντίζελ και των υπόλοιπων προϊόντων πιο ανθεκτικές από αυτές του αργού πετρελαίου και, προφανώς, πιο επιβαρυντικές για τον πληθωρισμό.
Είναι λογικό λοιπόν η αναζωπύρωση της έντασης τις τελευταίες ημέρες να δημιουργεί εύλογη ανησυχία σχετικά με τις εξελίξεις στο μέτωπο του πληθωρισμού αλλά και τις αντίστοιχες σχετικά με τις εφοδιαστικές αλυσίδες πολλών βιομηχανικών κλάδων αλλά και του διεθνούς εμπορίου.
Μπορεί αυτή η ανησυχία να μην εκδηλώθηκε πολύ έντονα στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια, τουλάχιστον σήμερα μέχρι το μεσημέρι, αλλά στις ασιατικές αγορές η πτώση ήταν πραγματική και αρκετά έντονη, ενώ και οι ενδείξεις για τα αμερικανικά χρηματιστήρια είναι αυτή την στιγμή σαφώς αρνητικές.
Αυτό όμως που ανησυχεί εμάς πιο πολύ είναι το γεγονός πως, πιθανώς και σαν αποτέλεσμα των νέων εντάσεων στην Μέση Ανατολή και της ανόδου της τιμής των καυσίμων, οι αποδόσεις των 10ετών ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου έχουν αρχίσει να ξεπερνούν το 4,5%, σημείο που θεωρείται κομβικής σημασίας για τις διεθνείς κεφαλαιαγορές αλλά και την παγκόσμια οικονομία.
Πολλοί ειδικοί προειδοποιούν εδώ και καιρό πως αν αυτή η απόδοση ξεπεράσει καθαρά το 4,50%, η κατάσταση στις διεθνείς αγορές ομολόγων θα χειροτερέψει απότομα, με αρνητικές συνέπειες στο κόστος χρήματος για πλήθος επιχειρήσεων και πιθανές αλυσιδωτές αντιδράσεις και σε άλλους τομείς όπως τα επιτόκια αναφοράς των κεντρικών τραπεζών.
Αυτός ίσως να είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος από την επιστροφή της έντασης στην Μέση Ανατολή και αυτός που θα πατήσει απότομο φρένο όχι μόνο στις διεθνείς αγορές αλλά και στην παγκόσμια οικονομία. Τα σημερινά φρεναρίσματα στα διεθνή χρηματιστήρια ας πούμε πως είναι περισσότερο …….. δοκιμαστικά.
