Μια ενδιάμεση φόρμουλα για τη σταδιακή προσέγγιση της Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση προτείνει ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, εκτιμώντας ότι η διαδικασία πλήρους ένταξης του Κιέβου στο ευρωπαϊκό μπλοκ θα παραμείνει χρονοβόρα και σύνθετη.
Σε επιστολή του προς Ευρωπαίους ηγέτες, ο Μερτς υπογραμμίζει ότι η ολοκλήρωση της ενταξιακής πορείας δεν μπορεί να επιτευχθεί σύντομα λόγω των πολλών εμποδίων και των απαιτητικών διαδικασιών επικύρωσης. «Είναι προφανές ότι δεν θα μπορέσουμε να ολοκληρώσουμε τη διαδικασία ένταξης στο άμεσο μέλλον, δεδομένων των πολυάριθμων εμποδίων, καθώς και των πολιτικών περιπλοκών που συνεπάγονται οι διαδικασίες επικύρωσης», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Υπό αυτό το πρίσμα, το Βερολίνο εισηγείται τη χορήγηση καθεστώτος «συνδεδεμένου μέλους» στην Ουκρανία, το οποίο χαρακτηρίζεται ως ένα ουσιαστικό μεταβατικό στάδιο πριν από την πλήρη ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Γερμανός καγκελάριος σπεύδει, πάντως, να αποσαφηνίσει ότι η πρόταση δεν συνιστά περιορισμένη ή υποβαθμισμένη μορφή ένταξης. «Δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση για μια “light ένταξη” ή ένταξη “δεύτερης κατηγορίας”», επισημαίνει, σε μια προσπάθεια να διασκεδάσει τις ανησυχίες του Κιέβου, το οποίο έχει στο παρελθόν αντιμετωπίσει με επιφυλακτικότητα παρόμοιες μεταβατικές προτάσεις.
Την ίδια στιγμή, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι εξακολουθεί να επιμένει στην προοπτική πλήρους ένταξης της χώρας στην ΕΕ, θέτοντας ως επιθυμητό ορίζοντα το 2027.
Στην επιστολή του προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Μερτς παρουσιάζει συγκεκριμένες πτυχές του προτεινόμενου πλαισίου.
Με βάση την πρόταση, η Ουκρανία θα μπορούσε να συμμετέχει σε ορισμένες συνεδριάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, να αποκτήσει «συνδεδεμένο» επίτροπο χωρίς χαρτοφυλάκιο, καθώς και «συνδεδεμένους» ευρωβουλευτές χωρίς δικαίωμα ψήφου.
Παράλληλα, ο Γερμανός καγκελάριος εισηγείται τα κράτη-μέλη να προχωρήσουν σε μια πολιτική δέσμευση για την εφαρμογή της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής προς την Ουκρανία, με σκοπό τη δημιουργία μιας πιο ισχυρής εγγύησης ασφαλείας.
Όπως αναφέρει ο ίδιος, η πρωτοβουλία επιδιώκει να γεφυρώσει την απόσταση ανάμεσα στη σημερινή κατάσταση της Ουκρανίας ως υποψήφιας χώρας και σε μια ταχύτερη ενταξιακή διαδικασία.
«Η πρότασή μου αντικατοπτρίζει την ιδιαίτερη κατάσταση της Ουκρανίας, μιας χώρας σε πόλεμο. Θα συμβάλει στη διευκόλυνση των ειρηνευτικών συνομιλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη, στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής λύσης έπειτα από διαπραγμάτευση», τονίζει ο Μερτς, προσθέτοντας ότι αυτό είναι «ουσιώδες όχι μόνο για την ασφάλεια της Ουκρανίας, αλλά και ολόκληρης της ηπείρου».
Η Ουκρανία απέκτησε καθεστώς υποψήφιας χώρας τον Δεκέμβριο του 2023, ωστόσο η πρόοδος των διαπραγματεύσεων έχει επιβραδυνθεί λόγω πολιτικών εμποδίων στο εσωτερικό της ΕΕ. Η αλλαγή πολιτικού σκηνικού στην Ουγγαρία δημιουργεί νέες προσδοκίες για επίσημη έναρξη των διαδικασιών, αν και θεωρείται βέβαιο ότι οι συνομιλίες θα είναι απαιτητικές και μακροχρόνιες, ιδιαίτερα σε τομείς όπως η αγροτική πολιτική.
Ολοκληρώνοντας την επιστολή του, ο Μερτς δηλώνει την πρόθεσή του να θέσει σύντομα το ζήτημα στους Ευρωπαίους ηγέτες. «Στόχος μου θα ήταν να επιτευχθεί σύντομα μια συμφωνία και να συσταθεί μια ειδική ομάδα εργασίας (task force) για την επεξεργασία των λεπτομερειών», εξηγεί.
