Κάθε χρόνο, στο περιθώριο των εργασιών του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, η Γενεύη φιλοξενεί ένα παράλληλο βήμα που φέρνει στο φως όσα η επίσημη πολυμερής διπλωματία συχνά αποσιωπά. Το Geneva Summit for Human Rights and Democracy, που διοργανώνεται ετησίως από συμμαχία τριάντα μη κυβερνητικών οργανώσεων υπό τον συντονισμό του UN Watch, συγκεντρώνει αντιφρονούντες, πρώην πολιτικούς κρατουμένους και ακτιβιστές από αυταρχικά καθεστώτα ολόκληρου του κόσμου. Η φετινή, 18η κατά σειρά διοργάνωση πραγματοποιήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 2026, με ομιλητές από τη Βενεζουέλα, τη Ρωσία, την Ουγκάντα, την Κούβα και το Ιράν. Μεταξύ αυτών και μια νεαρή Αμερικανίδα κινεζικής καταγωγής, η Grace Jin Drexel, της οποίας η μαρτυρία αποτέλεσε μία από τις πλέον δραματικές στιγμές του Συνεδρίου.
Η Εκκλησία Σιών και η σύγκρουση με το κράτος
Η Εκκλησία Σιών (Zion Church) ιδρύθηκε το 2007 στο Πεκίνο από τον πάστορα Jin Mingri, γνωστό διεθνώς ως Ezra Jin. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες «υπόγειες» ή μη εγγεγραμμένες προτεσταντικές εκκλησίες της Κίνας, εκκλησίες που λειτουργούν εκτός του κρατικού ελέγχου και δεν υπάγονται στο Πατριωτικό Κίνημα Τριπλής Αυτοτέλειας, τον επίσημο ομπρελοφόρο οργανισμό για τον προτεσταντισμό στη χώρα. Ο πάστορας Jin, φοιτητής του Πανεπιστημίου του Πεκίνου κατά τις διαδηλώσεις της πλατείας Τιανανμέν το 1989 και αργότερα κάτοχος διδακτορικού ποιμαντικής (Doctor of Ministry) από το Fuller Theological Seminary της Καλιφόρνια, ίδρυσε την εκκλησία μετά την επιστροφή του στην Κίνα.
Η πρώτη μεγάλη σύγκρουση με τις αρχές ήρθε το 2018, στο πλαίσιο της εκστρατείας «εκσινισμού» (sinicization) των θρησκειών που εγκαινίασε ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ. Σύμφωνα με μαρτυρίες της οικογένειας και διεθνών οργανώσεων, οι αρχές ζήτησαν από την Εκκλησία Σιών να εγκαταστήσει 23 κάμερες αναγνώρισης προσώπου εντός του χώρου λατρείας, αίτημα που η ηγεσία της εκκλησίας αρνήθηκε. Η απάντηση του κράτους ήταν άμεση: κατάσχεση του κεντρικού ναού, απαγόρευση εξόδου από τη χώρα για τον πάστορα Jin, και αναγκαστική διάσπαση της εκκλησίας σε μικρότερες ομάδες λατρείας σε πολλαπλά σημεία. Η «εκσίνιση» δεν αφορά μόνο τους χριστιανούς: σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, περιλαμβάνει αφαίρεση σταυρών, αντικατάσταση ύμνων με επαναστατικά κομματικά τραγούδια, αναδιατύπωση κηρυγμάτων σύμφωνα με τις «σοσιαλιστικές αξίες» και ισοπέδωση εκκλησιών.
Παρά τις διώξεις, η Εκκλησία Σιών δεν εξαφανίστηκε. Αντιθέτως, υιοθέτησε ένα υβριδικό μοντέλο λειτουργίας, ψηφιακές λατρευτικές συγκεντρώσεις μέσω Zoom σε συνδυασμό με μικρές τοπικές ομάδες, που αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματικό κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19, όταν εκατομμύρια πιστοί αδυνατούσαν να παραστούν σε φυσικούς χώρους λατρείας. Κατά εκτιμήσεις διεθνών μέσων και οργανώσεων, η εκκλησία επεκτάθηκε σε πάνω από σαράντα πόλεις, με μέλη που υπολογίζονται σε περίπου δέκα χιλιάδες. Αυτή ακριβώς η ανάπτυξη, σύμφωνα με την Grace Jin Drexel, προκάλεσε τη νέα και ακόμη σκληρότερη καταστολή.
Η μεγάλη καταστολή του Οκτωβρίου 2025
Στις 10 Οκτωβρίου 2025, οι κινεζικές αρχές πραγματοποίησαν αυτό που οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η αμερικανική Γερουσία χαρακτήρισαν τη μεγαλύτερη συντονισμένη, πανεθνική επιχείρηση κατά ανεξάρτητης προτεσταντικής εκκλησίας εδώ και τέσσερις δεκαετίες. Σχεδόν τριάντα πάστορες, ιεροκήρυκες και μέλη της Εκκλησίας Σιών συνελήφθησαν σε επτά πόλεις, μεταξύ άλλων στο Πεκίνο, τη Σαγκάη και στην επαρχία Τσετσιάνγκ. Ο πάστορας Jin συνελήφθη στο σπίτι του στο Μπεϊχάι, στην επαρχία Γκουανγκσί. Κατηγορήθηκε για «παράνομη χρήση δικτύων πληροφοριών», αδίκημα που προβλέπει ποινή φυλάκισης έως τρία έτη, αν και η οικογένεια εκτιμά ότι θα ακολουθήσουν βαρύτερες κατηγορίες.
Αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν ότι η αστυνομία διέθετε «λίστα καταζητουμένων» και χρησιμοποίησε βία κατά τις συλλήψεις. Μία γυναίκα πάστορας χωρίστηκε βίαια από το νεογέννητο μωρό της. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μετέφερε η Grace Jin Drexel στη Γενεύη, δεκαοκτώ από τους συλληφθέντες παραμένουν κρατούμενοι, ο πάστορας Jin και επτά ακόμη πάστορες στο Κέντρο Κράτησης Αρ. 2 του Μπεϊχάι, οι υπόλοιποι σε αδιευκρίνιστες τοποθεσίες, υπό συνθήκες που περιλαμβάνουν ανάκριση, στέρηση ύπνου και άρνηση πρόσβασης σε φάρμακα. Ο πάστορας Jin πάσχει από σοβαρό σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και, σύμφωνα με την κόρη του, το κέντρο κράτησης αρχικά δεν του χορηγούσε καμία φαρμακευτική αγωγή.
Η αντίδραση ήταν ταχεία σε διπλωματικό επίπεδο. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, καταδίκασε δημοσίως τις συλλήψεις ήδη στις 12 Οκτωβρίου, ζητώντας την άμεση απελευθέρωση των κρατουμένων. Η αμερικανική Γερουσία ψήφισε ομόφωνα ψήφισμα που καταδικάζει το Κομμουνιστικό Κόμμα Κίνας για την απαγωγή του πάστορα Jin, υπενθυμίζοντας μεταξύ άλλων ότι τα παιδιά του είναι Αμερικανοί πολίτες. Στον αντίποδα, ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ δήλωσε ότι «η κινεζική κυβέρνηση διαχειρίζεται τις θρησκευτικές υποθέσεις σύμφωνα με τον νόμο» και κατήγγειλε «ανάμειξη στα εσωτερικά της Κίνας υπό το πρόσχημα θρησκευτικών ζητημάτων».
Η μαρτυρία στη Γενεύη: «Η οικογένειά μας είναι χωρισμένη εδώ και επτά χρόνια»
Η Grace Jin Drexel, μητέρα δύο μικρών παιδιών και έγκυος στο τρίτο, εργαζόμενη στην Ουάσιγκτον, ανέβηκε στο βήμα του Geneva Summit φέροντας ένα μοναδικό βάρος. Κατά τη διάρκεια της εκστρατείας πίεσης του 2018, η οικογένεια Jin μετακόμισε στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ο πάστορας επέλεξε να επιστρέψει στην Κίνα για να παραμείνει κοντά στο ποίμνιό του. Μετά τη βίαιη κατάσχεση της εκκλησίας τον Σεπτέμβριο του 2018, οι αρχές του επέβαλαν απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, εγκλωβίζοντάς τον. Η Grace τον επισκέφθηκε τελευταία φορά το 2020, σε ένα ταξίδι που επεκτάθηκε αναγκαστικά σε ένδεκα μήνες καθώς οι κινεζικές αρχές περιόρισαν τις μετακινήσεις της. Έκτοτε δεν τον έχει ξαναδεί, ούτε αυτή, ούτε η μητέρα της, ούτε τα δύο αδέλφια της, που είναι Αμερικανοί πολίτες.
Στην ομιλία της, η Jin Drexel περιέγραψε τον πατέρα της ως έναν πράο, καλόκαρδο άνθρωπο που βρίσκεται στη φυλακή αποκλειστικά λόγω της πίστης του και της αφοσίωσής του σε κόσμο που έχει ανάγκη. Ανέφερε ότι δεν μπόρεσε να παραστεί στον γάμο της ούτε να γνωρίσει τα εγγόνια του. Παρουσίασε τη δίωξη της Εκκλησίας Σιών όχι ως μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ως τμήμα ευρύτερης πολιτικής που στοχεύει όλες τις θρησκείες, Μουσουλμάνους Ουιγούρους, Θιβετιανούς Βουδιστές και ασκούντες Φαλούν Γκονγκ, με σκοπό τη διασφάλιση απόλυτης πίστης στο Κόμμα.
Ζήτησε ρητά και χωρίς όρους την απελευθέρωση όλων των κρατούμενων μελών της Εκκλησίας Σιών, κατονομάζοντας τον πατέρα της, τον πάστορα Gao Yinjia, τον πάστορα Wang Lin και τον πάστορα Yin Huibin. Κάλεσε τη διεθνή κοινότητα να μην αρκεστεί σε δηλώσεις ανησυχίας, αλλά να υιοθετήσει συγκεκριμένα μέτρα πίεσης, υποστηρίζοντας ότι η ανεξέλεγκτη καταστολή θα έχει παγκόσμιες αντηχήσεις για τη θρησκευτική ελευθερία.
Διασυνοριακή καταστολή και διεθνής κινητοποίηση
Η Grace Jin Drexel δεν αντιμετωπίζει μόνο τον πόνο του αποχωρισμού. Σε κατάθεσή της ενώπιον της Επιτροπής Διεθνούς Θρησκευτικής Ελευθερίας των ΗΠΑ (USCIRF), ομολόγησε ότι νιώθει «ενίοτε φόβο» εξαιτίας της ακτιβιστικής της δράσης: εκθέτει, όπως ανέφερε, τα σφάλματα «της δεύτερης ισχυρότερης χώρας στον κόσμο, μιας χώρας που έχει αποδείξει τη βούλησή της να υπερβαίνει σύνορα για να απειλεί και να εκφοβίζει». Η παρατήρηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο διασυνοριακής καταστολής που η Κίνα ασκεί κατά αντιφρονούντων σε δυτικές δημοκρατίες, φαινόμενο που έχουν τεκμηριώσει τόσο η Freedom House όσο και δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Παρά τις απειλές, η νεαρή γυναίκα δεν σίγησε. Τον Φεβρουάριο του 2026, λίγες ημέρες πριν ανέβει στο βήμα της Γενεύης, συναντήθηκε με τον πρόεδρο Τραμπ στον Λευκό Οίκο ως μέλος αντιπροσωπείας διωκόμενων χριστιανών από όλο τον κόσμο. Συμμετείχε στο International Religious Freedom Summit στην Ουάσιγκτον και κατέθεσε ενώπιον της αμερικανικής Εκτελεστικής Επιτροπής του Αμερικανικού Κογκρέσου για την Κίνα (CECC). Η υπόθεση του πάστορα Jin έχει μετατραπεί σε σύμβολο ευρύτερης αντιπαράθεσης μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον στο πεδίο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η σημασία της μαρτυρίας
Η υπόθεση της Εκκλησίας Σιών δεν αφορά μόνο τη θρησκευτική ελευθερία. Εγείρει θεμελιώδη ερωτήματα για τα όρια της κρατικής εξουσίας στον ψηφιακό κόσμο. Η κατηγορία που αντιμετωπίζουν οι κρατούμενοι όπως «παράνομη χρήση δικτύων πληροφοριών», βασίζεται στον Κώδικα Δεοντολογίας Θρησκευτικών Επαγγελματιών στο Διαδίκτυο, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο 2025, απαγορεύοντας ουσιαστικά κάθε θρησκευτικό περιεχόμενο στο Ίντερνετ χωρίς κρατική έγκριση. Πρόκειται για ένα εργαλείο που, σύμφωνα με αναλυτές, θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε οποιαδήποτε ανεξάρτητη θρησκευτική δραστηριότητα στη χώρα.
Στη Γενεύη, η μαρτυρία της Grace Jin Drexel δεν ήταν μεμονωμένη. Ουιγούροι, Θιβετιανοί και Κινέζοι ακτιβιστές ανέβηκαν στο ίδιο βήμα, σχηματίζοντας μια συλλογική καταγγελία ενός αυταρχικού μοντέλου που δεν ανέχεται καμία μορφή πίστης ή αυτονομίας που ξεφεύγει από τον κομματικό έλεγχο. Ο Dolkun Isa, πρώην πρόεδρος του Παγκόσμιου Συνεδρίου Ουιγούρων, κατήγγειλε μαζικές κρατήσεις και εξαναγκαστική εργασία. Η Pasang Dolma, πρόεδρος της Θιβετιανής Ένωσης Γυναικών στην Ελβετία, επανέφερε το αίτημα για πληροφορίες σχετικά με τον Gedhun Choekyi Nyima, τον 11ο Πάντσεν Λάμα, που εξαφανίστηκε βιαίως από τις κινεζικές αρχές σε ηλικία έξι ετών το 1995 και χαρακτηρίστηκε ο νεότερος πολιτικός κρατούμενος στον κόσμο.
Για τις δυτικές δημοκρατίες, και ιδιαίτερα για ευρωπαϊκές χώρες που επιδιώκουν στρατηγική αυτονομία χωρίς να θυσιάζουν τις αξίες τους, η υπόθεση θέτει ένα σαφές δίλημμα. Η οικονομική αλληλεξάρτηση με την Κίνα δεν μπορεί πλέον να αποτελεί άλλοθι για σιωπή απέναντι σε παραβιάσεις αυτής της κλίμακας. Η Grace Jin Drexel, στο κλείσιμο της ομιλίας της, ανέφερε ένα γράμμα του πατέρα της μέσα από τη φυλακή: «Ο Θεός χρησιμοποίησε πράγματι τη δύναμή Του για να μας στηρίξει. Πιστεύω ότι ο Θεός μας δοκιμάζει σε αυτή τη στιγμή». Για τη διεθνή κοινότητα, η δοκιμασία είναι διαφορετική: αν θα ανταποκριθεί ή αν θα αρκεστεί σε τυπικές εκφράσεις ανησυχίας.
* Ο Γιαακώβ Χαλιώτης, Ιδρυτής & Διευθύνων Σύμβουλος της Group of Verified Intelligence (GVI), Σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας & Καινοτομίας Λονδίνο - Ηνωμένο Βασίλειο και μέλους του Διπλωματικού Σώματος του Παγκοσμίου Εβραϊκού Συμβουλίου (WJC)
