Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να προτείνει αυτήν την εβδομάδα ένα «δυναμικό» ανώτατο όριο τιμών για το φυσικό αέριο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και υποχρεωτικά όρια στον βαθμό που οι τιμές διαπραγμάτευσης θα κυμαίνονται σε μία μόνο ημέρα, σύμφωνα με σχέδιο πρότασης.
Η ΕΕ επιδιώκει να απογαλακτιστεί από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα, αλλά η Μόσχα τους περασμένους μήνες έχει αποκόψει σε μεγάλο βαθμό το ευρωπαϊκό μπλοκ από τους αγωγούς φυσικού αερίου της, εκτινάσσοντας τις τιμές και προκαλώντας ανησυχίες για την προσφορά.
Σύμφωνα με την πρόταση της Κομισιόν, που δημοσιοποιεί το Reuters, η οποία θα πρέπει να συμφωνηθεί από τις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) θα επιφορτιστεί με τον καθορισμό ενός σημείου αναφοράς τιμής έως τις 23 Μαρτίου για το υγροποιημένο φυσικό αέριο, από το οποίο αγοράζει η ΕΕ το περισσότερο.
Η Επιτροπή συνιστά πιθανές παρεμβάσεις στην τιμή της Ολλανδικής Διευκόλυνσης Μεταβίβασης Τίτλων (TTF) που χρησιμοποιείται ευρέως στην Ευρώπη για συμβάσεις και αντιστάθμιση κινδύνου.
Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ προτείνει «ως έσχατη λύση» τη θέσπιση μιας «δυναμικής» τιμής της αγοράς στην οποία θα μπορούν να πραγματοποιούνται οι συναλλαγές φυσικού αερίου στην αγορά spot TTF υπό συγκεκριμένες συνθήκες.
Τα μέτρα δεν πρέπει να επηρεάσουν την ασφάλεια του εφοδιασμού, ούτε να οδηγήσουν σε αύξηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου, ούτε να επηρεάσουν την εύρυθμη λειτουργία των αγορών ενεργειακών παραγώγων, αναφέρει το προσχέδιο.
Οι κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ θα πρέπει να συμφωνήσουν σε αυτό το οποίο δεν θα διαρκέσει περισσότερο από τρεις μήνες. Άλλοι κόμβοι εμπορίας αερίου της ΕΕ θα συνδέονται με τη διορθωμένη τιμή spot TTF μέσω ενός δυναμικού διαδρόμου τιμών.
Υλοποίηση της κοινής αγοράς φυσικού αερίου
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει την ενίσχυση των μέτρων για την υλοποίηση των κοινών προμηθειών φυσικού αερίου σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, έτσι ώστε υπό το ειδικό βάρος του ευρωπαϊκού μπλοκ να επιτευχθούν καλύτερες τιμές για την αναπλήρωση των αποθεμάτων πριν από τον χειμώνα του 2023.
Στόχος είναι επίσης να αποφευχθεί η τροφοδότηση της εκτίναξης των τιμών από τον ανταγωνισμό των ευρωπαϊκών κρατών, όπως έγινε το καλοκαίρι που πέρασε όταν τα κράτη προσπαθούσαν να πληρώσουν τα αποθέματά τους ταυτόχρονα.
Οι 27 συμφώνησαν στα τέλη του Μαρτίου επί «πλατφόρμας» από κοινού προμηθειών, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει καμία συναλλαγή σε αυτό το πλαίσιο και πολλά κράτη συνέχισαν τις δικές τους διαπραγματεύσεις χωρίς συντονισμό.
Η Κομισιόν θέλει πλέον την ολοκλήρωση των συνομιλιών της με «αξιόπιστους» παραγωγούς, όπως η Νορβηγία, οι Ηνωμένες Πολιτείες... και θα ευνοήσει την αυξημένη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα συγκεντρώνοντας σε μία κοινοπραξία ή «καρτέλ» αγοραστών τους ενεργειακούς εισαγωγικούς ομίλους.
Μείωση της ζήτησης, αυξημένη αλληλεγγύη
Οι Βρυξέλλες θα παρουσιάσουν εργαλεία για την περαιτέρω μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου, καθώς τα κράτη εμφανίζουν μέχρι στιγμής προσπάθειες διαφορετικών βαθμών.
Μία πρόταση θα έχει ως στόχο την ενίσχυση της αλληλεγγύης υπέρ των ευάλωτων στον κίνδυνο ελλείψεων χωρών και οι οποίες δεν έχουν κλείσει συμφωνίες με τις γειτονικές τους χώρες για την εξασφάλιση των προμηθειών τους.
Αναπροσαρμογή της τιμής του φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας
Η Γαλλία υπερασπίζεται την ιδέα της επιβολής πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου που χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αλλά, σύμφωνα με ευρωπαϊκή πηγή, το μέτρο αυτό δεν θα περιληφθεί στις προτάσεις της Κομισιόν.
Το μέτρο, που έχει ήδη εφαρμοσθεί στην Ισπανία και την Πορτογαλία, συνίσταται στην μείωση των λογαριασμών φυσικού αερίου των εταιρειών ηλεκτροπαραγωγής (όπου η διαφορά με την τιμή της αγοράς καλύπτεται από κρατική επιδότηση), με στόχο την μείωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας.
Όμως, η ιδέα της επέκτασης του μέτρου αυτού σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση συναντά την απροθυμία των χωρών που διάκεινται αρνητικά απέναντι στις κρατικές επεμβάσεις στις αγορές, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, που τρέφουν ανησυχίες για τις αβεβαιότητες ως προς την χρηματοδότηση του μέτρου και για τους κινδύνους υπονόμευσης των προσπαθειών για την μείωση της ζήτησης απέναντι στην προβληματική προσφορά.
Στις αρχές του Σεπτεμβρίου, η Κομισιόν θεωρούσε ότι ένας τέτοιος «ιβηρικός μηχανισμός» σε κλίμακα Ευρωπαϊκής Ενωσης θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα αυξημένη ζήτηση φυσικού αερίου κατά 45 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, που ισοδυναμεί με το 10% της ευρωπαϊκής κατανάλωσης φυσικού αερίου το 2021, εκ μέρους των παραγωγών οι οποίοι θα παρακινούντο για αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Δεδομένου ότι η Ισπανία και η Πορτογαλία δεν έχουν εκτεταμένη σύνδεση με τον ευρωπαϊκό δίκτυο, ο μηχανισμός θα μπορούσε να μην λειτουργεί με την ίδια αποτελεσματικότητα σε άλλες χώρες, με κίνδυνο, για παράδειγμα, το Βέλγιο να επιδοτεί το ηλεκτρικό ρεύμα που εξάγεται προς το Ηνωμένο Βασίλειο, λέει Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Ωστόσο, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι πιθανόν να συμφωνήσουν την Πέμπτη και την Παρασκευή να συζητήσουν το μέτρο, φροντίζοντας ώστε το πλαφόν που θα ορισθεί «δεν θα προκαλέσει την συνολική αύξηση της κατανάλωσης φυσικού αερίου», σύμφωνα με σχέδιο συμπερασμάτων της ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής που περιήλθε σε γνώση του AFP.
Οι Βρυξέλλες δεν θα προτείνουν την επιβολή πλαφόν στις τιμές των ευρωπαϊκών εισαγωγών φυσικού αερίου: στην ιδέα αναφέρθηκε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στις αρχές του Νοεμβρίου, όμως η Γερμανία είναι αντίθετη εκ του φόβου διατάραξης των προμηθειών σε μία παγκόσμια αγορά όπου τα πλοία που μεταφέρουν LNG μπορούν εύκολα να βρουν νέους προορισμούς.
Το προσχέδιο πρότασης της Επιτροπής αναφέρει επίσης ότι οι τόποι διαπραγμάτευσης της ΕΕ θα πρέπει έως τις 31 Ιανουαρίου να ορίσουν ένα όριο στον βαθμό στον οποίο τα ενεργειακά παράγωγα του πρώτου μήνα μπορούν να κινηθούν ανοδικά ή καθοδικά σε μία μόνο ημέρα.
Οι προτάσεις θα χρειαστούν την έγκριση των εθνικών κυβερνήσεων, οι οποίες διαφωνούν για περισσότερο από ένα μήνα από τότε που η Επιτροπή πρότεινε για πρώτη φορά ανώτατο όριο τιμής μόνο για το ρωσικό φυσικό αέριο στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Μέλη, όπως η Γερμανία, η Αυστρία και η Ολλανδία, έχουν πει ότι τα ανώτατα όρια τιμών θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε έλλειψη φυσικού αερίου και να μην δώσουν κίνητρα για την εξοικονόμηση ενέργειας.
Άλλοι υποστήριξαν μεγάλα ανώτατα όρια τιμών. Το Βέλγιο, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Πολωνία θέλουν έναν διάδρομο τιμών για τις χονδρικές συναλλαγές, κάτι που θα σήμαινε ένα εύρος τιμών με κεντρική τιμή κάτω από την τιμή της αγοράς.
Οι ηγέτες της ΕΕ πρόκειται να συζητήσουν επιλογές αργότερα αυτή την εβδομάδα.
Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης την ιδέα για κοινές αγορές φυσικού αερίου, έναν μηχανισμό αλληλεγγύης για την αποφυγή έντονων ανισοτήτων στην προσφορά σε ολόκληρο το μπλοκ και μια ώθηση για μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου.
Πηγή: Reuters, με πληροφορίες από το ΑΠΕ - ΜΠΕ
