The Guardian: ΗΠΑ και Ιράν χρειάζονται απεγνωσμένα μία ειρηνευτική συμφωνία

The Guardian: ΗΠΑ και Ιράν χρειάζονται απεγνωσμένα μία ειρηνευτική συμφωνία

Η αποτυχία των συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ για τον τερματισμό της σύγκρουσης ΗΠΑ - Ισραήλ με το Ιράν δεν αποτέλεσε έκπληξη, δεδομένων των σημαντικών αποκλίσεων μεταξύ της αμερικανικής πρότασης των 15 σημείων και του ιρανικού πλαισίου των 10 σημείων.

Ο Αμερικανός πρόεδρος προχώρησε στην επιβολή ναυτικού αποκλεισμού σε πλοία που κατευθύνονται προς ή από ιρανικά λιμάνια μέσω των Στενών του Ορμούζ. Ένας τέτοιος αποκλεισμός συνιστά πράξη πολέμου, αυξάνοντας κατακόρυφα τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης.

Το ενδεχόμενο σύγκρουσης θα μπορούσε να ενισχυθεί εάν το Ιράν απαντήσει πλήττοντας ενεργειακές υποδομές συμμαχικών προς τις ΗΠΑ μοναρχιών του Κόλπου, οδηγώντας σε άλμα των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου. Σε ένα τέτοιο σενάριο, νέες αμερικανικές επιθέσεις και ισραηλινές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πλήρη αναβίωση του πολέμου.

Και οι δύο χώρες έχουν λόγους να αποφύγουν μια νέα σύγκρουση: ο Τραμπ, λόγω οικονομικών πιέσεων, πολιτικού κόστους και των επερχόμενων εκλογικών αναμετρήσεων· η Τεχεράνη, λόγω της ήδη εκτεταμένης ζημιάς που έχει υποστεί η χώρα και των επιβαρυμένων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών.

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν έδαφος για επανεκκίνηση των συνομιλιών, υπό την προϋπόθεση ενός ρεαλιστικού πλαισίου. Οι ΗΠΑ θα πρέπει να αναγνωρίσουν το δικαίωμα του Ιράν σε ειρηνικό εμπλουτισμό ουρανίου υπό διεθνή επιτήρηση, με όρια αντίστοιχα με εκείνα της JCPOA (3,67%), καθώς και αυστηρό έλεγχο από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Αντίστοιχα, η Τεχεράνη θα μπορούσε να αποδεχθεί χρονικά περιορισμένο μορατόριουμ στον εμπλουτισμό υψηλότερων επιπέδων, χωρίς την απαίτηση μακροχρόνιας απαγόρευσης.

Το Ιράν θα κληθεί επίσης να αναλάβει γραπτή δέσμευση μη ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, ενώ οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα πρέπει να παράσχουν εγγυήσεις μη επίθεσης, οι οποίες θα επικυρωθούν διεθνώς μέσω του ΟΗΕ. Παράλληλα, η Τεχεράνη θα μπορούσε να αποσύρει τις απαιτήσεις για πολεμικές αποζημιώσεις, με αντάλλαγμα την πλήρη άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Στο οικονομικό σκέλος, προτείνεται ειδικό τέλος διέλευσης για δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ, υπό την προϋπόθεση διασφάλισης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, με τα έσοδα να κατευθύνονται σε πρόγραμμα ανασυγκρότησης, έως ότου καλυφθεί το σχετικό κόστος.

Τέλος, προτείνεται ένα συνολικό σύμφωνο μη επίθεσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με θεσμική κατοχύρωση από τα κοινοβούλια και ενσωμάτωση σε απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.