Ασκήσεις λεπτών ισορροπιών από την Αθήνα στις σχέσεις με το Ισραήλ, καθώς η ανθρωπιστική καταστροφή στη Γάζα, η κατάσταση στη Δυτική Όχθη, οι επιθέσεις του Ισραήλ στον Λίβανο και στη Συρία και οι επιλογές του Μπενιαμίν Νετανιάχου μετά και την επίθεση στο Ιράν έχουν δημιουργήσει σοβαρό προβληματισμό ακόμη και στις χώρες που έχουν στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, όπως είναι η Ελλάδα.
Ανώτερη διπλωματική πηγή παραδέχεται ότι ο τρόπος με τον οποίο πολιτεύεται ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δημιουργεί πρόβλημα πρωτίστως στο Ισραήλ, αλλά και σε όλους τους «φίλους» της χώρας του, οι οποίοι δεν μπορούν να υπερασπίζονται κάποιες από τις επιλογές του.
Η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν κάνει εδώ και καιρό τη στρατηγική επιλογή της αναβαθμισμένης στρατηγικής σχέσης με το Ισραήλ ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Αθήνα και τη Λευκωσία φυσικά να υπολογίζουν σημαντικά στην αποτρεπτική λειτουργία αυτής της σχέσης απέναντι στον αναθεωρητισμό της Τουρκίας.
Μια σχέση που αφορά την ενέργεια, τα δίκτυα, αλλά πλέον και τους εξοπλισμούς, καθώς τα δοκιμασμένα και εξελιγμένα ισραηλινά αντιπυραυλικά συστήματα και drones αποτελούν ένα σημαντικό όπλο για την άμυνα των δύο χωρών.
Ανώτερη διπλωματική πηγή δηλώνει ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει αυτή τη στρατηγική συμμαχία «χωρίς να ταυτιζόμαστε με τις επιλογές του Ισραήλ». Όπως λέει η ίδια πηγή, «απαιτούνται πολύ λεπτοί χειρισμοί, θα είμαστε αυστηροί όταν πρέπει μαζί τους», ενώ εκφράζει προβληματισμό για το πώς θα εξελιχθεί και στο ίδιο το Ισραήλ η κατάσταση, καθώς ουσιαστικά βρίσκεται σε μια έντονη και δύσκολη προεκλογική περίοδο.
Η Ελλάδα θα μιλά και θα εκφράζει καθαρά τη θέση της για επιλογές με τις οποίες δεν συμφωνεί και δεν θα διστάζει, μάλιστα, να τις καταδικάζει, χωρίς να υποκύπτει στον πειρασμό μιας εύκολης αντι-ισραηλινής ρητορικής, δημοφιλούς ίσως σε κάποιο μέρος της κοινής γνώμης, αλλά αντίθετης με τα συμφέροντα της χώρας.
Ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η φλοτίλα και οι επιβαίνοντες ακτιβιστές, η παρεμπόδιση συνδικαλιστών να περάσουν στη Ραμάλα και η απέλασή τους από το Ισραήλ, καθώς και η συνεχιζόμενη ανθρωπιστική τραγωδία στη Γάζα αλλά και οι επιθέσεις εναντίον του Λιβάνου, είναι ζητήματα στα οποία η Αθήνα διαφοροποιήθηκε δημοσίως. Μάλιστα, υπήρξαν και διαβήματα προς την ισραηλινή πλευρά.
Επίσης, σε μια σειρά θεμάτων που αφορούν τη Γάζα και τον Λίβανο υπήρξε επίσημη δημόσια τοποθέτηση από την Ελληνίδα μόνιμη αντιπρόσωπο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Την περασμένη εβδομάδα στο ΣΑ του ΟΗΕ, πέντε ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν στο ΣΑ του ΟΗΕ εξέφρασαν τη βαθιά ανησυχία τους για τις εξελίξεις στη Δυτική Όχθη τους τελευταίους μήνες, προειδοποιώντας ότι η κατάσταση στο κατεχόμενο παλαιστινιακό έδαφος, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, «επιδεινώνεται σημαντικά». Η ομάδα Ε5, που συνυπέγραψε τη δήλωση αυτή, αποτελείται από τη Δανία, Ελλάδα, Λετονία, Ηνωμένο Βασίλειο και Γαλλία.
Η κοινή δήλωση «καταδικάζει ρητά τις εποικιστικές δραστηριότητες στο κατεχόμενο παλαιστινιακό έδαφος» και «καλεί το Ισραήλ να σεβαστεί τις υποχρεώσεις του βάσει του διεθνούς δικαίου». Τονίζεται επίσης ότι η ισραηλινή κυβέρνηση «συνεχίζει να εδραιώνει τον έλεγχό της στο κατεχόμενο παλαιστινιακό έδαφος», προσθέτοντας ότι οι ενέργειες αυτές «αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και στο Ψήφισμα 2334», «υπονομεύουν τις εν εξελίξει ειρηνευτικές προσπάθειες στη Γάζα», την εφαρμογή του Ψηφίσματος 2803, καθώς και «τις προοπτικές για λύση δύο κρατών και την περιφερειακή ασφάλεια, συμπεριλαμβανομένης της μακροπρόθεσμης ασφάλειας του Ισραήλ».
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Ελλάδα, στη διάρκεια της θητείας της στο ΣΑ του ΟΗΕ (διετία 2025-2026), πήρε θέση απέναντι στα θέματα της περιοχής, καθώς είχε θέσει ως προτεραιότητα της θητείας της την προστασία των αμάχων στη Γάζα, προκαλώντας ειδική συζήτηση στο ΣΑ του ΟΗΕ πέρυσι τον Μάιο, στην οποία προέδρευσε ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης, ενώ και στο θέμα του Λιβάνου η Ελλάδα, στο πλαίσιο του ΣΑ, έχει ταχθεί κατά των παρεμβάσεων που απειλούν την ενότητα και την κυριαρχία της χώρας.
Η Τουρκία έχει επιχειρήσει να εκμεταλλευθεί τη συγκυρία, θέτοντας στο στόχαστρο όσες χώρες δεν συμμερίζονται τη δική της επιθετική στάση εναντίον του Ισραήλ, και ο ίδιος ο Ταγίπ Ερντογάν έχει επιτεθεί εναντίον της Ελλάδας και της Κύπρου για τις σχέσεις που διατηρούν με το Ισραήλ, για λόγους βεβαίως που δεν έχουν να κάνουν με τη Γάζα, αλλά επειδή η Άγκυρα θεωρεί ότι δημιουργείται ένα περιφερειακό μέτωπο, ανάχωμα στις επεκτατικές αναθεωρητικές βλέψεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σε περιφερειακό επίπεδο, το Ισραήλ είναι σαφές ότι έχει απομονωθεί. Κατόρθωσε, ως αντίδραση στις επιλογές του, να φέρει πιο κοντά δυνάμεις οι οποίες μέχρι τότε ήταν απέναντι, όπως η Τουρκία με την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, διατηρώντας ερείσματα μόνο στα ΗΑΕ, που και αυτά φιλοδοξούν να γίνουν μια «μικρή Σπάρτη» στην περιοχή. Και η Τετραμερής Συνεργασία Τουρκίας - Σαουδικής Αραβίας - Πακιστάν - Αιγύπτου έχει σαφώς αντιισραηλινό πρόσημο και αναδιατάσσει τις ισορροπίες στην περιοχή.
Πηγή ανησυχίας, όμως, είναι και η σχέση που θα διαμορφωθεί μεταξύ του Ισραήλ και των ΗΠΑ. Και δεν είναι μόνο η εκτιμώμενη το τελευταίο διάστημα σχέση Νετανιάχου - Τραμπ, αλλά και η σταδιακή ανατροπή του εδώ και δεκαετίες θετικού κλίματος υπέρ του Ισραήλ που κυριαρχούσε στην αμερικανική πολιτική σκηνή και στην κοινή γνώμη.
Ακόμη υπάρχουν ισχυροί πυλώνες αυτής της στήριξης προς το Ισραήλ, οι οποίοι απορροφούν τους κραδασμούς. Όμως αυτό δεν θα συμβαίνει για πάντα και πιθανόν να εκφραστεί ένα επιφυλακτικό, αν όχι εχθρικό, κλίμα έναντι του Ισραήλ στα αποτελέσματα των ενδιάμεσων εκλογών.
Θα είναι κρίσιμο στη σύνοδο του ΝΑΤΟ το πώς θα προσπαθήσει η Τουρκία να εκμεταλλευθεί αυτή την κατάσταση και αν θα το πετύχει τελικά, ώστε να βρει ανταπόκριση μια ευθεία ή έμμεση καταδίκη του Ισραήλ και να μπορέσει έτσι ο κ. Ερντογάν να εμφανιστεί στο πλευρό του Ντόναλντ Τραμπ ως ο κύριος περιφερειακός εταίρος του.
