Η πρώτη ευρωπαϊκή Σύνοδος στην Κύπρο: Η κρισιμότητα και τα μηνύματα στην Άγκυρα
AP Photo/Geert Vanden Wijngaert
AP Photo/Geert Vanden Wijngaert

Η πρώτη ευρωπαϊκή Σύνοδος στην Κύπρο: Η κρισιμότητα και τα μηνύματα στην Άγκυρα

Μια σημαντική στιγμή για την Κυπριακή Δημοκρατία σηματοδοτεί η πρώτη στην ιστορία της φιλοξενία Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. στο πλαίσιο της κυπριακής προεδρίας, η οποία, σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, επιχειρεί να συνθέσει και να διαμορφώσει κοινές θέσεις για μείζονα ζητήματα που αφορούν την ασφάλεια, την ενεργειακή ανεξαρτησία αλλά και τη θέση της Ε.Ε. έναντι της Μέσης Ανατολής.

Η Σύνοδος Κορυφής ξεκινά σήμερα με το δείπνο εργασίας στην Αγία Νάπα και ολοκληρώνεται αύριο στη Λευκωσία, έχοντας στην κορυφή της ατζέντας το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, τους τρόπους επικαιροποίησης και αναζωογόνησης του άρθρου 42.7 για τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, την αντιμετώπιση των συνεπειών από τον πόλεμο στο Ιράν στην ενεργειακή επάρκεια της Ευρώπης, αλλά και τη μείζονα κρίση στη Μέση Ανατολή.

Για την Κύπρο, όμως, είναι σήμερα ιστορική ημέρα, καθώς πριν από την έναρξη της Συνόδου θα πραγματοποιηθεί η πρώτη στην ιστορία της Κυπριακής Δημοκρατίας επίσημη επίσκεψη Γάλλου Προέδρου, με τον Εμ. Μακρόν να φθάνει στο νησί για δεύτερη φορά μέσα σε 45 ημέρες, ένδειξη της στρατηγικής σημασίας την οποία αποδίδει το Παρίσι στις σχέσεις με τη Λευκωσία.

Και τα δύο γεγονότα αποτελούν απάντηση στις επιθέσεις που δέχεται η Κυπριακή Δημοκρατία από την Τουρκία, η οποία βεβαίως κάθε άλλο παρά βλέπει με καλό μάτι την ενίσχυση του διεθνούς ρόλου, αλλά και την ανάπτυξη των συμμαχικών σχέσεων με χώρες όπως η Γαλλία αλλά και οι ΗΠΑ. Τον Δεκέμβριο του 2025 στο Παρίσι υπογράφηκε αναβαθμισμένη Στρατηγική Εταιρική Σχέση και Σχέδιο Δράσης 2026–2030, που διαμορφώνει ένα συνεκτικό πλαίσιο συνεργασίας σε ένα ευρύ φάσμα τομέων.

Στο επίκεντρο των διευρυμένων συνομιλιών στο Προεδρικό θα βρεθεί η συνεργασία στους τομείς της άμυνας και ασφάλειας.

Η κυπριακή προεδρία, όπως ο ίδιος ο Πρόεδρος Ν. Χριστοδουλίδης έχει δηλώσει, θέτει σε προτεραιότητα τη συζήτηση της επικαιροποίησης του άρθρου 42.7, βάσει του οποίου υπήρξε πρόσφατα και η κινητοποίηση κρατών-μελών, με πρώτη την Ελλάδα και τη Γαλλία, για αποστολή δυνάμεων στο νησί, προκειμένου να εξασφαλισθεί η άμυνα απέναντι σε απειλές λόγω του πολέμου στο Ιράν.

Στόχος του Ν. Χριστοδουλίδη είναι να δρομολογηθεί ένας μηχανισμός που θα διαθέτει σε ετοιμότητα δυνάμεις που προσφέρουν τα κράτη-μέλη, προκειμένου να σπεύδουν σε υλοποίηση του άρθρου 42.7 περί αμοιβαίας συνδρομής, βοηθώντας κράτος-μέλος το οποίο υφίσταται επίθεση.

Παράλληλα με την άμυνα, θα συζητηθούν οι ενεργειακές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν. Η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναμένεται να παρουσιάσει σχετικές εισηγήσεις για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων και για την ενεργειακή ανεξαρτησία της Ένωσης.

Σημαντική στιγμή της Συνόδου θα είναι το αυριανό γεύμα στη Λευκωσία των ηγετών της Ε.Ε. με ηγέτες χωρών της περιοχής — της Αιγύπτου, του Λιβάνου, της Συρίας και της Ιορδανίας - καθώς και εκπροσώπου του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου. Θα δοθεί έτσι το μήνυμα της Ε.Ε. ότι η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή αποτελούν ζωτικό χώρο για την Ευρώπη, ενώ θα εξετασθεί και η συνολική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μετά τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και η αποσταθεροποίηση που προκαλεί η παράταση των περιφερειακών συγκρούσεων στην περιοχή.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η παρουσία στη Λευκωσία του Προέδρου της Ουκρανίας, Β. Ζελένσκι, ο οποίος επρόκειτο αρχικά να συμμετάσχει με τηλεδιάσκεψη, αλλά επέλεξε τελικά να μεταβεί στην Κύπρο, καθώς η ευρωπαϊκή άμυνα και ο ρόλος που θα πρέπει να αναλάβει στην υπόθεση της Ουκρανίας, υπό το πρίσμα και των δηλώσεων Τραμπ για αποστασιοποίηση των ΗΠΑ, θέτουν νέες προκλήσεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.