Οι διευθύνοντες σύμβουλοι των πιο ισχυρών εταιρειών πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο συγκεντρώθηκαν στο Χιούστον του Τέξας για το ετήσιο συνέδριο ενέργειας CERAWeek της S&P Global. Όπως ήταν φυσικό όμως, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή μονοπώλησε τη συζήτηση και στην ουσία το συνέδριο κατέληξε σε έναν απολογισμό των πρόσφατων γεγονότων.
Ο απολογισμός αυτός μάλλον προβληματίζει, καθώς τα στελέχη της πετρελαϊκής βιομηχανίας έστειλαν ένα σοβαρό μήνυμα σχετικά με τον αντίκτυπο του πολέμου στο Ιράν στον ενεργειακό εφοδιασμό και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες για την παγκόσμια οικονομία. Και αυτό το μήνυμα μόνο αισιόδοξο δεν ήταν.
Προειδοποίησαν ότι η αγορά αυτή τη στιγμή δεν αντικατοπτρίζει την κλίμακα της διαταραχής στον εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο και ότι η αναστάτωση είναι μεγαλύτερη από ό,τι αντιλαμβάνεται η επενδυτική κοινότητα.
Ειδικά όσον αφορά τα καύσιμα αεροσκαφών, το ντίζελ και τη βενζίνη η αναστάτωση στις εφοδιαστικές αλυσίδες είναι ακόμη μεγαλύτερη, με τις κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να αποθηκεύουν προκειμένου να προστατέψουν τις δικές τους προμήθειες. Για παράδειγμα η Κίνα έχει απαγορεύσει τις εξαγωγές πετρελαϊκών προϊόντων και η Ταϊλάνδη έχει περιορίσει τη βενζίνη.
Υπενθυμίζουμε ότι οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών και του ντίζελ έχουν αυξηθεί κατά 200 δολάρια ανά βαρέλι και 160 δολάρια ανά βαρέλι αντίστοιχα. Οι ελλείψεις πλήττουν ήδη την Ασία, ενώ είναι θέμα χρόνου να πλήξουν και την Ευρώπη από τον Απρίλιο και μετά.
Σύμφωνα δε με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Shell, Wael Sawan, ακόμα και αν έχουμε λίαν συντόμως μια συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, οι τιμές δεν θα επιστρέψουν σύντομα στα προπολεμικά επίπεδα.
Όμως ειδικοί σε θέματα ασφάλειας δεν βλέπουν μια άμεση λήξη του πολέμου. Αντίθετα δήλωσαν ότι η κλιμάκωση του πολέμου είναι πιθανή. Μια τέτοια εξέλιξη, πέραν των ελλείψεων καυσίμων σε Ασία και Ευρώπη, θα μπορούσε να καταστρέψει τις οικονομίες των αραβικών χωρών του Κόλπου.
Τα σχόλια των στελεχών της αγοράς στο συνέδριο CERAWeek έρχονται σε πλήρη αντίθεση με τις προσπάθειες του Τραμπ να καθησυχάσει τη διεθνή κοινότητα όσον αφορά την αγορά πετρελαίου.
Σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ, η αγορά αντιμετωπίζει μια « βραχυπρόθεσμη περίοδο αναταραχής» αλλά το τίμημα αξίζει να πληρωθεί προκειμένου να επιτευχθούν τα μακροπρόθεσμα οφέλη από την αποδυνάμωση του Ιράν».
Για τη βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου όμως το τίμημα είναι πολύ υψηλό, καθότι τα περιουσιακά της στοιχεία στη Μέση Ανατολή είναι πλέον εκτεθειμένα σε επιθέσεις.
«Αυτή τη στιγμή περίπου 8 έως 10 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα και περίπου το 20% της αγοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου είναι εκτός της αγοράς, καθώς το Ιράν ουσιαστικά έχει επιβάλει οικονομικό αποκλεισμό στους παραγωγούς πετρελαίου στη Μέση Ανατολή κλείνοντας το Στενό του Ορμούζ», επεσήμανε ο Διευθύνων Σύμβουλος της ConocoPhillips, Ryan Lance.
Όμως ο Lance επεσήμανε και την ανάγκη για στρατιωτική «προστασία γύρω από τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία στο Κατάρ και εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια επενδύσεων». Βλέπετε, η Conoco είναι ένας εκ των σημαντικότερων επενδυτών στις εγκαταστάσεις του μεγαλύτερου κόμβου υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο στο Κατάρ, οι οποίες έχουν πληγεί από επιθέσεις drones.
Όλη η αγορά αμφισβητεί τον Τραμπ
Την προηγούμενη Δευτέρα ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υπαναχώρησε από την απειλή του να βομβαρδίσει τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας του Ιράν, ενώ καθ′ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας ισχυρίστηκε ότι το Ιράν θέλει να συνάψει συμφωνία για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Μια εβδομάδα μετά η επενδυτική κοινότητα δεν έχει βγάλει άκρη σχετικά με το αν πράγματι αυτή τη στιγμή διεξάγονται συζητήσεις μεταξύ ΗΠΑ-Ιράν. Γι’ αυτό άλλωστε και οι τιμές του πετρελαίου την Παρασκευή που μας πέρασε έφθασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών και πλέον ετών, με τις τιμές του Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς, να έχουν εκτοξευθεί πάνω από 55% στα 112,57 δολάρια ανά βαρέλι.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Shell Wael Sawan, ανεξαρτήτως των όποιων δηλώσεων από την αμερικανική κυβέρνηση, οι φυσικές ροές είναι αυτές που έχουν σημασία.
Αυτή τη στιγμή όμως οι τιμές στην αγορά συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης δεν έχουν λάβει υπόψιν τους τις εξελίξεις στις φυσικές ροές πετρελαίου, ενώ σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβολο της Kuwait Petroleum θα χρειαστούν τρεις έως τέσσερις μήνες για να αποκαταστήσουν πλήρως την παραγωγή οι αραβικές χώρες του Κόλπου, δεδομένου ότι το κλείσιμο των Στενών της ανάγκασε να κλείσουν πετρελαιοπηγές.
Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος που το «κατώτατο όριο» της τιμής του πετρελαίου πιθανότατα πρέπει να αυξηθεί για κάποιους μήνες, παρά τις διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης Τραμπ ότι πρόκειται για μια βραχυπρόθεσμη διαταραχή.
Δείτε τις δηλώσεις του Jack Fusco, του διευθύνοντα συμβούλου της Cheniere Energy, της εταιρείας που είναι από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG στον κόσμο: Η εταιρεία καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να καλύψει τη ζήτηση από ασιατικές χώρες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές φυσικού αερίου από το Κατάρ, όμως έχει ήδη κορυφώσει την παραγωγή της.
Όλα δείχνουν ότι αν ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή διαρκέσει αρκετά, θα έχουμε δραματικές συνέπειες.
Κλιμάκωση ή συμφωνία;
Σύμφωνα με τον Vali Nasr, ειδικό σε θέματα Ιράν στο Πανεπιστήμιο Johns Hopkins, ο πόλεμος είναι απίθανο να τελειώσει σύντομα και ο κίνδυνος κλιμάκωσης είναι υψηλός καθώς το Ιράν δεν επιδιώκει εκεχειρία με τον Τραμπ. Η Τεχεράνη θα δεχθεί μόνο μια συμφωνία που θα της δώσει τον έλεγχο του Στενού, οικονομική αποζημίωση και εγγυήσεις ασφαλείας.
Σύμφωνα δε με τον στρατηγό Τζιμ Μάτις που υπήρξε υπουργός Άμυνας στην πρώτη θητεία του Τραμπ, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ θα δυσκολευτεί να προστατεύσει τις ναυτιλιακές οδούς από τον Περσικό Κόλπο μέσω του Πορθμού του Ορμούζ και μέχρι τον Κόλπο του Ομάν. Οι Ιρανοί έχουν εκατοντάδες μίλια θαλάσσιων διαδρόμων στους οποίους μπορούν να επιτεθούν και οι ΗΠΑ θα πρέπει να προστατεύσουν.
Γενικά το συμπέρασμα από τις δηλώσεις του Μάτις όπως τις ανέδειξε το CNBC είναι ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε πραγματικά δύσκολη θέση με τον πόλεμο και δεν θα μπορέσουν απλώς να κηρύξουν τη νίκη και να αποχωρήσουν.
Την ίδια στιγμή όμως το Πακιστάν προσπαθεί να αξιοποιήσει τις στενές του σχέσεις τόσο με την Τεχεράνη- το Ιράν συμφώνησε να επιτρέψει τη διέλευση ακόμη 20 πλοίων με πακιστανική σημαία μέσω των Στενών του Ορμούζ - όσο και με την Ουάσινγκτον, και να αποτελέσει τον βασικό διπλωματικό δίαυλο στην κρίση που έχει ξεσπάσει.
Μαζί με την Τουρκία, την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία την Κυριακή κατέθεσε προτάσεις σχετικά με τη ναυσιπλοΐα και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, που περιλαμβάνουν δομές τελών παρόμοιες με εκείνες της Διώρυγας του Σουέζ.
Θα καταφέρει αυτή η πρωτοβουλία να φέρει κάποιο απτό αποτέλεσμα για την αποκλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή;
Ο χρόνος μετράει αντίστροφα, ενώ η εβδομάδα ξεκινάει με έναν ακόμα πονοκέφαλο που ακούει στο όνομα Στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ! Ήτοι το στενό που ενώνει την Ερυθρά θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό (Κόλπος του Άντεν).
Υπάρχουν φόβοι ότι η εμπλοκή των Χούθι στον πόλεμο ενδέχεται να πλήξει σοβαρά τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ιδίως εάν επαναληφθούν επιθέσεις στο στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην Ερυθρά Θάλασσα, από όπου διέρχεται επίσης ένα σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου.(σ.σ: Σύμφωνα με το euronews το 10%-12%).
Το στενό Μπαμπ ελ-Μαντέμπ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για τη διέλευση πλοίων προς τη Διώρυγα του Σουέζ, ενώ σημειωτέον ότι η Σαουδική Αραβία έχει αυξήσει τη μεταφορά πετρελαίου μέσω αυτού, καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά.
Επομένως βρισκόμαστε μπροστά σε άλλο ένα «έμφραγμα» για τις εφοδιαστικές αλυσίδες του πετρελαίου και του LNG, ενώ ήδη οι δύο μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες στον κόσμο, η MSC και η Maersk αποφεύγουν την περιοχή καθώς ανησυχούν για επανάληψη επιθέσεων από τους Χούθι.
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
