Με την απόφαση του, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έκρινε την οικονομική πλευρά των δασμών που επέβαλε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στους εμπορικούς εταίρους των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν έκρινε το κατά πόσο οι δασμοί θα έχουν θετικό ή αρνητικό αντίκτυπο στην αμερικανική οικονομία και το κατά πόσο θα επιδράσουν στις σχέσεις των ΗΠΑ με τον υπόλοιπο κόσμο.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος υπερέβη τις εξουσίες του, σύμφωνα με το Σύνταγμα των ΗΠΑ, όταν επικαλέστηκε το νόμο περί «ομοσπονδιακών εξουσιών έκτακτης ανάγκης» για να στηρίξει το μπαράζ των δασμών, που επέβαλε ως οικονομικό όπλο και ως όπλο γεωπολιτικής ισχύος, απέναντι σε φίλους, σύμμαχους και αντιπάλους. Διότι η αρμοδιότητα της επιβολής φόρων και δασμών ανήκει στο νομοθετικό σώμα του Κογκρέσου.
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου δεν καλύπτει το σύνολο των δασμών που έχει επιβάλει ο Λευκός Οίκος. Καθώς για την επιβολή των δασμών σε άλλες κατηγορίες βιομηχανικών πρώτων υλών, όπως αλουμίνιο και χάλυβα, αλλά και τελικών προϊόντων, όπως αυτοκίνητα και λευκές οικιακές συσκευές, ο πρόεδρος Τραμπ είχε βασιστεί σε διαφορετικούς νόμους οι οποίοι δεν έχουν τεθεί σε καθεστώς αμφισβήτησης.
Δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο το κατά πόσο η απόφαση θα έχει αναδρομική ισχύ. Αν έχει, τότε η δικαστική απόφαση ανοίγει προφανώς τον δρόμο για αξιώσεις αποζημιώσεων από τις εταιρείες που είχαν ήδη προσφύγει στα δικαστήρια, εναντίον της επιβολής των δασμών, οι οποίες ωστόσο θα κριθούν από άλλα δικαστήρια. Σύμφωνα με το Bloomberg περισσότερες από 1.500 επιχειρήσεις έχουν καταθέσει ήδη αγωγές εν αναμονή της συγκεκριμένης ετυμηγορίας, με τις εκτιμήσεις των οικονομικών αναλυτών να καταλήγουν σε ένα ποσό της τάξης των $150 δισ. με $170 δισ. σε αποζημιώσεις και επιστροφές δασμών.
Μέχρι τώρα η γενική εικόνα σχετικά με το οικονομικό αποτύπωμα από την επιβολή των δασμών ήταν μικτή. Ήταν θετική όσον αφορά τα έσοδα του αμερικανικού δημοσίου, ήταν ουδέτερη ως προς το εμπορικό έλλειμμα καθώς δεν μειώθηκαν οι εισαγωγές, ενώ ήταν αρνητική όσον αφορά τον πληθωρισμό και την βιωσιμότητα των μικρών επιχειρήσεων.
Πώς διαμορφώνεται όμως το τοπίο σήμερα, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ;
Η μεγάλη εικόνα εδώ είναι ότι η απόσυρση των δασμών θα ωφελήσει την οικονομική ανάπτυξη, το εμπόριο και τα εταιρικά κέρδη, καθώς μειώνει κάθετα την αβεβαιότητα, το κόστος των εισαγωγών και επαναφέρει την κανονικότητα στο διεθνές εμπόριο και την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Μεγάλος χαμένος ο ομοσπονδιακός Προϋπολογισμός των ΗΠΑ. Εδώ το κτύπημα είναι τριπλό. Κατά πρώτον, είναι σαφής η απώλεια μελλοντικών εσόδων που είχαν βασιστεί πάνω στην είσπραξη των δασμών. Αφού οι δασμοί λειτουργούσαν σαν ένας τεράστιος έμμεσος φόρος κατανάλωσης, που απέφερε έσοδα της τάξη των εκατοντάδων $ δισ. Κατά δεύτερον η αναμενόμενη υποχρέωση του αμερικανικού δημοσίου να επιστρέψει τους εισπραχθέντες δασμούς δημιουργεί μια άμεση δημοσιονομική τρύπα. Αυτό σημαίνει το έλλειμμα των ΗΠΑ θα διογκωθεί απότομα και θα πρέπει να αναζητηθεί τρόπος κάλυψη του. Και έτσι οδηγούμαστε στο τρίτο κτύπημα, καθώς η μείωση των εσόδων και μεγέθυνση του ελλείμματος, θα καταλήξει αναγκαστικά, είτε σε αύξηση της φορολογίας, είτε να περικοπές δαπανών αλλά και νέες εκδόσεις χρέους, δηλαδή νέες εκδόσεις ομολόγων.
Μεγάλοι κερδισμένοι οι καταναλωτές που θα επωφεληθούν από τις μειώσεις των τιμών των τελικών προϊόντων, αλλά και οι επιχειρήσεις που θα δουν τα περιθώρια κέρδους τους να βελτιώνονται, αφού οι δασμοί λειτουργούσαν σαν «καπέλο» πάνω στις τιμές των εισαγόμενων εξαρτημάτων, μηχανημάτων και εργαλείων.
Μεγάλοι κερδισμένοι και οι τεχνολογικοί «κολοσσοί» και μάλιστα σε διπλό ταμπλό. Στο πρώτο ταμπλό, εταιρείες όπως η Apple, που συναρμολογούν προϊόντα στην Ασία, θα δουν το κόστος παραγωγής τους να μειώνεται κατά δισεκατομμύρια. Και στο δεύτερο ταμπλό, εταιρείες όπως οι κατασκευαστές chips θα αυξήσουν τις εξαγωγές τους, στην περίπτωση που το Πεκίνο αναστείλει τα δικά του αντίποινα και τις κυρώσεις και ανοίξει τις αντίστοιχες αγορές του.
Θα μπορούσε η απόφαση αυτή του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, να σηματοδοτήσει την επιστροφή στην κανονικότητα του παγκόσμιου εμπορίου; Θα μπορούσε να οδηγήσει στην εξομάλυνση των σχέσεων των ΗΠΑ με την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κίνα; Θα μπορούσε να σημάνει την είσοδο σε μια νέα εποχή ελεύθερου εμπορίου και απομάκρυνση από τον πνιγηρό προστατευτισμό;
Υπό κανονικές συνθήκες, ναι. Ωστόσο, ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε την απόφασή του να αυξήσει από 10% σε 15% τους δασμού; Που είχε επιβάλει προηγουμένως σε εισαγωγές από όλο τον κόσμο. Συγκεκριμένα, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Τραμπ εξήγησε ότι αποφάσισε να αυξήσει τους δασμούς στο «πλήρως επιτρεπόμενο και κατοχυρωμένο» 15% έπειτα από «πολλούς μήνες σκέψης». «Κατά τους επόμενους λίγους μήνες, η κυβέρνηση Τραμπ θα καθορίσει και θα εκδώσει τους νέους και νομικά επιτρεπτούς δασμούς, οι οποίοι θα συνεχίσουν την εξαιρετικά επιτυχημένη διαδικασία μας για να κάνουμε την Αμερική Μεγάλη Ξανά – ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΠΟΤΕ!!!», υποστήριξε.
Οπότε θα πρέπει να περιμένουμε και άλλα επεισόδια στο σήριαλ των δασμών και της «σύγκρουσης» του προέδρου των ΗΠΑ με το Ανώτατο Δικαστήριο. Αφού με την απόφαση του αυτή, το δικαστήριο ανέτρεψε μία από τις κορυφαίες προτεραιότητες του Τραμπ στη δεύτερη θητεία του ως προέδρου. Ειδικότερα μετά τη δήλωση του Πίτερ Σέιν, εμπειρογνώμονα σε θέματα Συνταγματικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης, σύμφωνα με την οποία «το Ανώτατο Δικαστήριο έδειξε ότι δεν θα παρέχει απαραίτητα νομική κάλυψη για κάθε σημείο του προγράμματος του προέδρου Τραμπ» και την απάντηση του Ντόναλντ Τραμπ σύμφωνα με την οποία οι «δικαστές είναι πολύ αντιπατριωτικοί και άπιστοι στο Σύνταγμά μας» και «το δικαστήριο έχει επηρεαστεί από ξένα συμφέροντα».
