Ισραήλ: Το ισχυρό σέκελ πιέζει τις εξαγωγές και απειλεί την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας
shutterstock
shutterstock
Jerusalem Post

Ισραήλ: Το ισχυρό σέκελ πιέζει τις εξαγωγές και απειλεί την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας

Η ενίσχυση του σέκελ μετατρέπεται σε σοβαρή πίεση για τους Ισραηλινούς εξαγωγείς, καθώς η ισοτιμία δολαρίου–σέκελ υποχώρησε κάτω από τα 3 σέκελ για πρώτη φορά εδώ και πάνω από 30 χρόνια. Μέσα στον τελευταίο χρόνο, το δολάριο έχει χάσει περίπου το ένα πέμπτο της αξίας του έναντι του σέκελ, περιορίζοντας ουσιαστικά την αξία των εσόδων που καταγράφονται σε δολάρια, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων παραμένει σε τοπικό νόμισμα.

Παρά το γεγονός ότι το 2025 αποτέλεσε χρονιά-ρεκόρ για τις εξαγωγές, με συνολικά 164 δισ. δολάρια (+10%), τα εντυπωσιακά αυτά μεγέθη αποκρύπτουν τις πιέσεις. Οι εξαγωγές υπηρεσιών ξεπέρασαν για πρώτη φορά τα 90 δισ. δολάρια, ενώ τα αγαθά έφτασαν περίπου τα 72 δισ. Ωστόσο, η αποδυνάμωση του δολαρίου διαβρώνει την πραγματική αξία αυτών των επιδόσεων, με τις ανισότητες μεταξύ κλάδων να διευρύνονται.

Σύμφωνα με τη Jerusalem Post, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ο βασικός εμπορικός εταίρος του Ισραήλ, απορροφώντας περίπου το 40% των εξαγωγών υψηλής τεχνολογίας, αξίας 38 δισ. δολαρίων. Από το 2020, οι εξαγωγές αυτές αυξήθηκαν κατά 180%, αντιπροσωπεύοντας περίπου το ήμισυ της συνολικής ανόδου του τομέα.

Ωστόσο, αυτή η εξάρτηση δημιουργεί κινδύνους: όταν μειώνεται η κερδοφορία και η αγορά-στόχος βρίσκεται στις ΗΠΑ, οι επιχειρήσεις έχουν κίνητρο να μετακινηθούν πιο κοντά στους πελάτες τους.

Ήδη καταγράφονται ενδείξεις αυτής της τάσης. Η ίδρυση νέων startups επιβραδύνεται, οι θέσεις έρευνας και ανάπτυξης μειώνονται και όλο και περισσότερες εταιρείες επιλέγουν να συσταθούν στο εξωτερικό. Εάν δεν δημιουργηθούν ισχυρά κίνητρα παραμονής, τα σημερινά στοιχεία εξαγωγών ενδέχεται να μετατραπούν σε αυριανά στοιχεία μετεγκατάστασης.

Η κατάσταση επιβαρύνεται από ένα εξαιρετικά δύσκολο περιβάλλον: πανδημία, πληθωρισμός, υψηλά επιτόκια, πολιτική αστάθεια, πόλεμος, γεωπολιτικές εντάσεις και νέα εμπορικά εμπόδια. Οι βιομηχανικές εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας παραμένουν κάτω από τα επίπεδα του 2022, ενώ προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και ελλείψεις εργατικού δυναμικού επιβαρύνουν ιδιαίτερα τη μεταποίηση.

Παρά τις προκλήσεις, το Ισραήλ διατηρεί ισχυρά πλεονεκτήματα στην τεχνολογία και την καινοτομία. Το ζητούμενο είναι να μετατραπεί αυτή η δυναμική σε βιώσιμη και ευρεία οικονομική ανάπτυξη, πριν η ισχυρή ισοτιμία υπονομεύσει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών.