Οι εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ ωθούν κυβερνήσεις και ενεργειακές εταιρείες να επιταχύνουν τα σχέδια δημιουργίας εναλλακτικών διαδρομών μεταφοράς πετρελαίου, προκειμένου να μειώσουν την εξάρτησή τους από ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά «σημεία συμφόρησης» του πλανήτη, σύμφωνα με το Axios.
Ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν επανέφερε στο προσκήνιο τη στρατηγική σημασία των Στενών, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Όπως επισημαίνουν αναλυτές του Bloomberg Intelligence, ακόμη και αν αποφευχθεί μια άμεση ενεργειακή κρίση, η σύγκρουση αναμένεται να επιταχύνει τις παγκόσμιες επενδύσεις σε εναλλακτικές οδούς μεταφοράς υδρογονανθράκων.
Οι δηλώσεις Τραμπ και οι επιπτώσεις στις αγορές
Τη Δευτέρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον θα επαναφέρει τον αποκλεισμό του Ιράν στα Στενά του Ορμούζ, ενώ πρότεινε την επιβολή τέλους ύψους 20% στην αξία των φορτίων που διέρχονται από την περιοχή, πρόταση που απέσυρε την Τρίτη.
Αν και ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός επισημαίνει ότι δεν υπάρχει νομική βάση για την επιβολή τέτοιων χρεώσεων, οι δηλώσεις ενίσχυσαν τις ανησυχίες στις αγορές, οδηγώντας την τιμή του πετρελαίου Brent σε άνοδο άνω του 9%, στα 86,57 δολάρια το βαρέλι. Παρά την αύξηση, οι τιμές παραμένουν χαμηλότερες από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί τις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης.
Νέοι αγωγοί για την παράκαμψη του Ορμούζ
Σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs, βρίσκονται σε εξέλιξη ή σχεδιάζονται επτά μεγάλα έργα αγωγών και εξαγωγικών υποδομών που θα επιτρέψουν στους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου να περιορίσουν σημαντικά την εξάρτησή τους από τα Στενά του Ορμούζ.
Οι εκτιμήσεις της τράπεζας αναφέρουν ότι μέχρι το τέλος του 2027 οι νέες και υφιστάμενες υποδομές θα μπορούν να εξυπηρετούν πάνω από το 45% των προπολεμικών εξαγωγών της περιοχής χωρίς τη διέλευση από το Στενά, ενώ έως το τέλος του 2028 το ποσοστό αυτό αναμένεται να ξεπεράσει το 60%.
Ήδη βρίσκονται υπό κατασκευή ο αγωγός Δύσης-Ανατολής στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και ο αγωγός Βασόρα-Χαντίθα στο Ιράκ. Παράλληλα, σύμφωνα με τους Financial Times, εταιρεία διαχείρισης λιμένων με έδρα το Ντουμπάι εξετάζει την ανάπτυξη νέου λιμένα στις ακτές των ΗΑΕ, ώστε να μειωθεί περαιτέρω η εξάρτηση της χώρας από τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο.
Το Ορμούζ παραμένει αναντικατάστατο
Παρά τα σχέδια διαφοροποίησης, οι αναλυτές τονίζουν ότι τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να αποτελεί κρίσιμο κόμβο για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των νέων έργων, εκτιμάται ότι 7 έως 9 εκατομμύρια βαρέλια αργού και διυλισμένων προϊόντων ημερησίως θα εξακολουθούν να εξαρτώνται από τη διέλευση μέσω των Στενών.
Ιδιαίτερα το Κατάρ δεν διαθέτει ρεαλιστική εναλλακτική για τις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), ενώ το Κουβέιτ και το Ιράκ παραμένουν σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένα από τη συγκεκριμένη θαλάσσια οδό.
Ανθεκτική η αγορά πετρελαίου
Οι αρχικές προβλέψεις για σοβαρή ενεργειακή κρίση δεν επιβεβαιώθηκαν. Η αγορά αποδείχθηκε πιο ανθεκτική χάρη στη μειωμένη ζήτηση από την Κίνα, στη μεγάλη απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου, στις ήδη υπάρχουσες δυνατότητες παράκαμψης του Ορμούζ και στις εναλλακτικές εξαγωγικές διαδρομές που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης.
Ωστόσο, οι αναλυτές συμφωνούν ότι ανεξάρτητα από την τελική έκβαση της σύγκρουσης, το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου εισέρχεται σε μια περίοδο σημαντικών ανακατατάξεων, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τα Στενά του Ορμούζ.
