Η παραδοσιακή συμπεριφορά των ομολόγων ως «επενδυτικό καταφύγιο» έχει αλλάξει τους τελευταίους μήνες, καθώς η ιστορική αρνητική συσχέτιση μεταξύ μετοχών και ομολόγων έχει πλήρως ανατραπεί.
Στο τρέχον μακροοικονομικό περιβάλλον, οι τιμές των μετοχών και των ομολόγων παρουσιάζουν θετική συσχέτιση, κινούνται δηλαδή στην ίδια κατεύθυνση με αποτέλεσμα όταν οι μετοχές πέφτουν, τα ομόλογα να υποχωρούν επίσης.
Τουτέστιν, όταν το volatility ανεβαίνει στην αγορά, οι κάτοχοι ομολόγων δεν απολαμβάνουν την προστασία που είχαν παλιότερα.
Δείτε τις αποδόσεις των ομολόγων του αμερικανικού δημοσίου, οι οποίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα παρά τη μείωση της Δευτέρας, αφότου οι ΗΠΑ και το Ιράν σταμάτησαν τις εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή το Σαββατοκύριακο, ωθώντας τις τιμές της ενέργειας προς τα κάτω.
Η απόδοση του βασικού 10ετούς ομολόγου του Δημοσίου που αποτελεί και το κύριο επιτόκιο αναφοράς για τα στεγαστικά δάνεια, τα δάνεια αυτοκινήτου και το χρέος πιστωτικών καρτών ήταν χθες μόλις 4 μονάδες βάσης χαμηλότερο, παραμένοντας πάνω από το 4,64 %.
Οι βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες αποδόσεις επίσης παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα παρά τη χθεσινή αποκλιμάκωση. Η απόδοση του 2ετούς ομολόγου του Δημοσίου, το οποίο συνήθως παρακολουθεί τις βραχυπρόθεσμες αποφάσεις της Ομοσπονδιακής Τράπεζας για τα επιτόκια, παραμένει πάνω από το 4,32%, ενώ το 30ετές που παραδοσιακά κινείται ανάλογα με τα γεωπολιτικά γεγονότα, μειώθηκε μόλις 4 μονάδες βάσης στο 5,127%.
Θα έλεγε κανείς ότι η αγορά των ομολόγων όχι απλά δεν προσφέρει προστασία όταν υποχωρεί η αγορά των μετοχών, αλλά παραμένει «γονατισμένη» ακόμα και όταν θα περίμενε κανείς να ανεβεί σημαντικά.
Γιατί αποδυναμώνεται η ασπίδα των ομολόγων
Γιατί όμως τα ομόλογα έχασαν την «ασπίδα» τους;
Ο προφανής λόγος είναι ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές κρίσεις όπως ο ρωσοουκρανικός πόλεμος και οι εχθροπραξίες στην περιοχή της Μέσης Ανατολής προκάλεσαν εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και της ενέργειας. Αυτό δημιούργησε για άλλη μια φορά πληθωριστικό σοκ προσφοράς.
Τα ομόλογα όμως λειτουργούν ως καταφύγιο μπροστά στην προοπτική ύφεσης, όταν μια κρίση μειώνει τη ζήτηση. Όταν η κρίση τροφοδοτεί τον πληθωρισμό τα πράγματα είναι διαφορετικά.
Ο πληθωρισμός είναι ο μεγαλύτερος «εχθρός» των σταθερών εισοδημάτων, καθώς διαβρώνει την πραγματική αξία των μελλοντικών κουπονιών και την ίδια στιγμή αλλάζει τις προοπτικές για τα επιτόκια, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να κρατούν τα επιτόκια υψηλά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Και τι γίνεται όταν τα επιτόκια ανεβαίνουν ή παραμένουν ψηλά; Oι τιμές των υφιστάμενων ομολόγων πέφτουν.
Αυτή την εβδομάδα για παράδειγμα η Fed θα λάβει την τελευταία της απόφαση για τα επιτόκια την Τετάρτη. Η γενική άποψη είναι ότι η κεντρική τράπεζα θα αυξήσει τα επιτόκια τον Σεπτέμβριο, αλλά οι αγορές μετά το ξέσπασμα της νέας έντασης στη Μέση Ανατολή τις προηγούμενες ημέρες προεξοφλούν την πιθανότητα η Fed να αυξήσει το βασικό επιτόκιο δανεισμού της κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας ήδη από αυτήν την εβδομάδα, σύμφωνα με το CME FedWatch Tool.
Άλλος ένας από τους προφανείς λόγους είναι τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα τα οποία δημιουργούν πλέον έντονο σκεπτικισμό στους επενδυτές των ομολόγων. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών εξαιτίας των γεωπολιτικών εντάσεων τα τρίτα τελευταία χρόνια απαιτεί τεράστια κονδύλια, διογκώνοντας εκ νέου τα κρατικά ελλείμματα, καθώς οι κυβερνήσεις εκδίδουν περισσότερα ομόλογα για να επιδοτήσουν την εγχώρια βιομηχανία.
Η μεγάλη προσφορά νέων ομολόγων στην αγορά αναγκάζει τα κράτη να προσφέρουν υψηλότερα επιτόκια για να βρουν αγοραστές, ενώ την ίδια στιγμή τα διογκούμενα κρατικά χρέη αναγκάζουν τις αγορές να ζητούν υψηλότερες αποδόσεις για να διακρατήσουν μακροπρόθεσμο χρέος, αυξάνοντας τη μεταβλητότητα των τίτλων.
Η μεταβλητότητα αυτή συντηρείται και από το γεγονός ότι έχει αλλάξει το μέγεθος της ζήτησης για το αμερικανικό χρέος από τις μεγάλες εξαγωγικές οικονομίες.
Η Ιαπωνία για παράδειγμα που επανεπένδυε για δεκαετίες τα τεράστια εμπορικά της πλεονάσματα σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, αντί να μετατρέπει μαζικά τα δολάρια σε γιεν έχει πλέον διαφοροποιήσει την στρατηγική της. Αν και παραμένει ο μεγαλύτερος ξένος κάτοχος αμερικανικού χρέους, το κίνητρο να μεταφέρει συνεχώς κεφάλαια στις ΗΠΑ έχει εξασθενήσει.
Η Κίνα ομοίως. Ως εκ τούτου, το αμερικανικό Δημόσιο είναι πλέον απέναντι σε μια νέα πραγματικότητα, πολύ διαφορετική από εκείνη που για δεκαετίες έδινε στην Ουάσιγκτον την ευελιξία να δανείζεται φθηνότερα, ακόμη και αν τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος διογκώνονταν.
Υπάρχουν όμως και οι μη προφανείς λόγοι εξαιτίας των οποίων η αγορά χρέους έχει αρχίσει να χάνει τον αμυντικό της χαρακτήρα.
Το κόστος της από-παγκοσμιοποίησης
Η πιο σημαντική ίσως παράμετρος που έχει απογυμνώσει τα μακροχρόνια ομόλογα από τον παραδοσιακό χαρακτήρα του επενδυτικού καταφυγίου είναι το τέλος της παγκοσμιοποίησης, εξέλιξη που προκαλεί δομικό πληθωρισμό και μεγαλύτερη οικονομική αβεβαιότητα.
Βλέπετε η είσοδος της Κίνας στο παγκόσμιο εμπορικό σύστημα και τα εκατομμύρια εργαζομένων χαμηλού κόστους στην παγκόσμια παραγωγή εξασφάλισαν τις προηγούμενες δεκαετίες χαμηλές τιμές για ένα πλήθος προϊόντων και υπηρεσιών.
Μετά την ανάληψη της προεδρίας όμως από τον Τραμπ, οι ΗΠΑ δίνουν μεγαλύτερη προτεραιότητα στη μεταφορά παραγωγής στο εσωτερικό ή σε «φιλικές» χώρες και στη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα, προκειμένου να εξασφαλισθεί η ασφάλεια των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Η εγχώρια παραγωγή όμως είναι ακριβότερη, ενώ την ίδια στιγμή η μεταφορά των εφοδιαστικών αλυσίδων από την Ασία στη Δύση δεν είναι κάτι που μπορεί να γίνει από τη μια στιγμή στην άλλη.
Τουτέστιν, η μεταφορά της παραγωγής στη Δύση καταργεί τα φθηνά εργατικά χέρια και καθιστά ακριβότερες τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Αυτός είναι ο λόγος που ο δομικός πληθωρισμός στις ΗΠΑ μετακινείται σε ένα υψηλότερο σημείο ισορροπίας, μεταξύ 3,5% και 4,5%, κάτι που αντικατοπτρίζεται στις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων κρατικών τίτλων, καθώς ο επίμονος πληθωρισμός αναγκάζει τις κεντρικές τράπεζες να διατηρούν τα επιτόκια υψηλά.
Ακόμα και η καλύτερη μέτρηση του Ιουνίου δεν μπόρεσε να αλλάξει σημαντικά το κλίμα στην αγορά των ομολόγων, καθώς δεν περιλάμβανε τις επιπτώσεις από τη νέα άνοδο του πετρελαίου και τη διακοπή των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ στις αρχές Ιουλίου.
Αρκεί να αναφέρουμε ότι η δημοπρασία της 9ης Ιουλίου ολοκληρώθηκε με απόδοση 5,058%, την υψηλότερη από το 2007 σε ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι η βραχυπρόθεσμη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν μπορεί να «ξεγελάσει» τους επενδυτές που δανείζουν την αμερικανική κυβέρνηση για 30 χρόνια, και οι οποίοι καλούνται να προβλέψουν την πορεία της οικονομίας σε έναν κατακερματισμένο κόσμο. Γι’ αυτό ακριβώς όμως απαιτούν υψηλότερη αποζημίωση.
Εν ολίγοις, για να δεσμεύσουν οι επενδυτές κεφάλαια σε μακροχρόνια ομόλογα, ζητούν μεγαλύτερο επιτόκιο ως προστασία έναντι του γεωπολιτικού ρίσκου και του αυξανόμενου πληθωρισμού.
Η εγκατάλειψη της στρατηγικής 60/40
Όλα αυτά ανατρέπουν στη βάση της τη λογική της παραδοσιακής διαφοροποίησης ενός επενδυτικού χαρτοφυλακίου μέσω του κλασικού κανόνα 60/40 - 60% μετοχές / 40% ομόλογα - ο οποίος βασιζόταν στο γεγονός ότι όταν οι μετοχές υποχωρούσαν, τα ομόλογα ενισχύονταν και περιόριζαν τις απώλειες.
Πλέον αυτό το «παραδοσιακό» χαρτοφυλάκιο δεν παρέχει την αυτόματη προστασία που πρόσφερε την προηγούμενη δεκαετία.
Επιπλέον, όσοι αγοράζουν αμοιβαία κεφάλαια ομολόγων -Bond ETFs- είναι εκτεθειμένοι σε άμεσες κεφαλαιακές απώλειες όταν οι αποδόσεις ανεβαίνουν. Την ίδια στιγμή, όσοι διακρατούν μεμονωμένα ομόλογα μέχρι τη λήξη τους, μπορεί η ονομαστική απόδοση είναι εγγυημένη-εκτός φυσικά αν υπάρξει χρεοκοπία- αλλά εξακολουθούν να χάνουν αγοραστική δύναμη λόγω πληθωρισμού.
Πολλοί διαχειριστές προκειμένου να αντιμετωπίσουν τη νέα πραγματικότητα, στρέφονται στη μείωση της διάρκειας με σαφή προτίμηση σε βραχυπρόθεσμα ομόλογα ή έντοκα γραμμάτια που επηρεάζονται λιγότερο από τις διακυμάνσεις των επιτοκίων.
Τρανταχτό παράδειγμα το Wasatch-Hoisington U.S. Treasury Fund του οποίου η μέση διάρκεια των ομολόγων ανερχόταν σε περίπου 20,9 χρόνια τον περασμένο Σεπτέμβριο. Έως το τέλος Μαρτίου είχε μειωθεί στα 4,7 χρόνια. Στα τέλη Ιουνίου είχε υποχωρήσει κάτω από τον έναν χρόνο!
Η στροφή αυτή υποδηλώνει ότι τα μακροπρόθεσμα ομόλογα δεν αποτελούν πλέον μια εναλλακτική ενός ασφαλούς λογαριασμού αποταμίευσης. Βλέπετε, όποιος διατηρεί μεγάλη έκθεση σε τίτλους μεγάλης διάρκειας είναι σαν να στοιχηματίζει ουσιαστικά ότι ο πληθωρισμός και τα επιτόκια θα μειωθούν. Όμως αυτή την περίοδο αναμένεται ακριβώς το αντίθετο.
*Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
