Startups και Big Tech διεκδικούν το να εγκαταστήσουν κέντρα δεδομένων AI στο διάστημα
NASA vía AP
NASA vía AP
Quartz

Startups και Big Tech διεκδικούν το να εγκαταστήσουν κέντρα δεδομένων AI στο διάστημα

Μια startup που πριν από μόλις 17 μήνες ήταν άγνωστη αποτιμάται πλέον στα 1,1 δισ. δολάρια και έχει ήδη πετύχει ένα σημαντικό ορόσημο: έθεσε σε λειτουργία επεξεργαστή γραφικών (GPU) στο διάστημα. Η Starcloud, με έδρα το Ρέντμοντ της Ουάσινγκτον, άντλησε 170 εκατ. δολάρια σε γύρο χρηματοδότησης Series A τον Μάρτιο του 2026 και έχει καταθέσει αίτηση στην Ομοσπονδιακή Επιτροπή Επικοινωνιών των ΗΠΑ (FCC) για την ανάπτυξη αστερισμού 88.000 δορυφόρων. Τον Νοέμβριο του 2025 έγινε η πρώτη εταιρεία που λειτούργησε έναν επεξεργαστή Nvidia H100 σε τροχιά.

Η φιλοδοξία της είναι να δημιουργήσει υποδομές υπολογιστικής ισχύος στο διάστημα, ωστόσο ο ανταγωνισμός εντείνεται. Η Google σχεδιάζει δοκιμαστικούς δορυφόρους έως το 2027, η SpaceX έχει ζητήσει άδεια για έως και ένα εκατομμύριο δορυφόρους, ενώ η Blue Origin του Τζεφ Μπέζος προωθεί σχέδια για διαστημικά κέντρα δεδομένων μεγάλης κλίμακας, σύμφωνα με το Quartz.

Η Starcloud ετοιμάζει ήδη τον επόμενο δορυφόρο της για τον Οκτώβριο του 2026, ο οποίος θα μεταφέρει πολλαπλούς H100 αλλά και τους νεότερους επεξεργαστές Blackwell της Nvidia. Σύμφωνα με τον διευθύνοντα σύμβουλο Φίλιπ Τζόνστον, η εταιρεία δεν φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως πάροχος cloud, αλλά ως πάροχος υποδομών, προσφέροντας ισχύ, ψύξη και συνδεσιμότητα σε πελάτες όπως στρατιωτικοί και κρατικοί φορείς. Μακροπρόθεσμα, στόχος είναι η συνεργασία με μεγάλους παρόχους cloud όταν μειωθεί το κόστος εκτόξευσης.

Ένα από τα μεγαλύτερα τεχνικά εμπόδια είναι η ψύξη των συστημάτων στο διάστημα. Αντί για αέρα ή νερό, η θερμότητα αποβάλλεται μέσω ειδικών πάνελ που ακτινοβολούν ενέργεια στο κενό του διαστήματος. Η Starcloud εκτιμά ότι μια μελλοντική εγκατάσταση ισχύος 5 γιγαβάτ θα μπορούσε να αναπτυχθεί με πάνελ συνολικού μήκους περίπου τεσσάρων χιλιομέτρων.

Παράλληλα, άλλες νεοφυείς επιχειρήσεις ακολουθούν διαφορετικές στρατηγικές. Η Axiom Space αναπτύσσει υπολογιστικούς κόμβους σε τροχιά και συνεργάζεται με την Kepler Communications, η οποία δημιουργεί δίκτυο δορυφόρων με οπτικές επικοινωνίες και δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων. Η Lonestar Data Holdings επικεντρώνεται στην αποθήκευση δεδομένων κοντά στη Σελήνη, έχοντας ήδη δοκιμάσει επιτυχώς τον εξοπλισμό της και υπογράψει συμφωνία 120 εκατ. δολαρίων για έξι δορυφόρους αποθήκευσης.

Την ίδια στιγμή, οι τεχνολογικοί κολοσσοί ανεβάζουν τον πήχη. Η Google σχεδιάζει δορυφόρους με δικούς της επεξεργαστές TPU, η SpaceX στοχεύει σε υποδομές συνολικής υπολογιστικής ισχύος 100 γιγαβάτ και η Blue Origin προωθεί το Project Sunrise.

Το βασικό εμπόδιο παραμένει το κόστος. Σύμφωνα με τη Google, τα διαστημικά data centers θα γίνουν ανταγωνιστικά όταν το κόστος εκτόξευσης πέσει στα περίπου 200 δολάρια ανά κιλό. Σήμερα το Falcon 9 της SpaceX κοστίζει περίπου 2.700 δολάρια ανά κιλό, αν και αναλυτές της Citigroup εκτιμούν ότι έως το 2040 το κόστος μπορεί να μειωθεί ακόμη και στα 100 δολάρια. Μέχρι τότε, το στοίχημα για τις startups είναι ότι η έγκαιρη παρουσία τους στο διάστημα θα τους εξασφαλίσει εμπειρία, πελάτες και στρατηγικό πλεονέκτημα όταν η αγορά ωριμάσει.