Ο τέως Α/ΓΕΣ Γεώργιος Καμπάς, εξηγεί πώς οι πρόσφατες αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ αλλάζουν πλήρως τις αποτρεπτικές δυνατότητες της χώρας και την θωρακίζουν έναντι κάθε είδους απειλής.
Ο κ. Καμπάς, μιλώντας στο Liberal εκφράζει την άποψη ότι η Ελλάδα αγόρασε - όχι απλά το πιο σύγχρονο - αλλά, το πιο δοκιμασμένο αντιπυραυλικό σύστημα το οποίο προστάτευσε με επιτυχία το Ισραήλ από τις επιθέσεις του Ιράν.
Συνέντευξη στον Γιώργο Κακούση
Στρατηγέ, το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε 10 εξοπλιστικά προγράμματα για τα επόμενα έτη, μεταξύ των οποίων και η «Ασπίδα του Αχχιλέα». Πόσο αλλάζει αυτό την αποτρεπτική ικανότητα της χώρας;
Καταρχάς πρέπει να πούμε ότι με το ΚΥΣΕΑ αυτό, γίνεται άλλο ένα βήμα για την πολυαναμενόμενη Ατζέντα 2030, ώστε έως τότε να μπορέσουν ο στρατός, οι Ένοπλες Δυνάμεις, να έχουν μετεξελιχθεί σε κάτι πιο σύγχρονο. Σε κάτι το οποίο μπορεί να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες απειλές, έτσι όπως αυτές προσδιορίζονται, από τους τελευταίους πολέμους που βλέπουμε να γίνονται στη γειτονιά μας. Τώρα, όσον αφορά στο περίφημο πρόγραμμα της Ασπίδας του Αχιλλέα, ήταν ένα όραμα, ένα όνειρο δεκαετιών για όλα τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και ιδιαίτερα για αυτούς οι οποίοι ανακατευόταν με την αντιεροπορική άμυνα της χώρας.
Ένας εξ αυτών ήμουν και εγώ στο παρελθόν, ως αξιωματικός από το πυροβολικό προερχόμενος. Πράγματι, αυτή η ασπίδα ουσιαστικά καλύπτει τις ανάγκες της αντιεροπορικής, αντιβαλλιστικής και anti drone απειλής, η οποία μπορεί να έρθει από τoν εξ'ανατολάw εχθρό. H Τουρκία είναι ο ένας και ο μοναδικός εχθρός που έχουμε. Άρα λοιπόν, ουσιαστικά, τι συμβαίνει με αυτό το θόλο; Αγοράζουμε διαφορετικά οπλικά συστήματα, τα οποία αναλόγως των δυνατοτήτων τους έχουν διαφορετικά βεληνεκή, πολύ μικρά μέχρι πάρα πολύ μεγάλα των 300 χιλιομέτρων και έτσι δημιουργείται ένα πολυεπίπεδο σύστημα σε όλο τον ελλαδικό χώρο. Με κατάλληλους αισθητήρες, δηλαδή ραντάρ αλλά και μη επανδρωμένα αεροχήματα, τα οποία θα ίπτανται και θα κάνουν επιτήρηση του εναερίου χώρου, θα ενεργοποιείται ο θόλος και θα μπορεί να προσβάλλει οποιαδήποτε απειλή στον ελλαδικό χώρο.
Και οι γκρίνιες που υπάρχουν σχετικά με την αποτελεσματικότητα και το κόστος;
Είναι κάτι, λοιπόν, το οποίο μπορεί να υπάρχουν γκρίνιες, γιατί πάντα υπάρχουν γκρίνιες στη χώρα μας, ότι το πήραμε χωρίς να γίνουν διαγωνισμοί. Νομίζω ότι ο καλύτερος διαγωνισμός ο οποίος θα μπορούσε να έχει γίνει είναι ότι αποδείχθηκε ότι είναι το καλύτερο σύστημα, διότι λειτουργήσε στο πόλεμο των τελευταίων μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, καλύπτοντας όλο το Ισραήλ. Εκεί το είδαμε να λειτουργεί απόλυτα, με ποσοστά επιτυχίας πάνω του 90%. Άρα λοιπόν καταλαβαίνουμε ότι είναι ένα πολύ επιτυχημένο και αποτελεσματικό σύστημα και ορθώς νομίζω προχωρήσαμε στην απευθείας προμήθεια αυτού του πολυεπίπεδου συστήματος.
Θωρακίζει όλες τις ιδιομορφίες του ελληνικού ανάγλυφου; Η Ελλάδα δεν είναι μια χώρα γεωγραφικά κανονική λόγω της νησιωτικότητάς της...
Αντίθετα αυτό ακριβώς συμβαίνει, γιατί μαζί με τον θόλο αυτό, μαζί με τα οπλικά συστήματα, αγοράζουμε και αισθητήρες, αγοράζουμε και καινούργια ραντάρ και κάνουν αναβάθμιση άλλων ραντάρ. Δηλαδή αγοράζουμε ένα καινούργιο σύστημα early warning, το οποίο ουσιαστικά θα τα ενεργοποιεί όλα αυτά. Και όλον αυτό το σύστημα θα έχει και τεχνητή νοημοσύνη, η οποία θα έχει δημιουργηθεί στην Ελλάδα .
Γιατί είναι σημαντικό αυτό;
Θα να είναι μόνο για εθνικούς σκοπούς και δεν θα μπορεί κανείς, μα κανείς, ανεξαρτήτως αν είναι σύμμαχος αυτή τη στιγμή, όπως είναι το Ισραήλ, να επέμβει σε αυτό. Θα μπορεί λοιπόν αυτό να κάνει προτεραιοποίηση των απειλών και αναλόγως προς τα πού κατευθύνεται ένα αεροπλάνο ή ένας βαλιστικός πύραυλος, ή ένας Κρουζ πύραυλος, ή ένα μη επανδρωμένο, να αποφασίζει πώς θα το χτυπήσει, από πού θα το χτυπήσει και με ποιο σύστημα θα το χτυπήσει.
Άρα λοιπόν ουσιαστικά αυτό θα καλύπτει τα νησιά μας, θα καλύπτει τον ηπειρωτικό χώρο και θα καλύπτει τα πιο ευαίσθητα σημεία. Για παράδειγμα, το λεκανοπέδιο της Κοζάνης όπου υπάρχουν πολλά εργοστάσια ηλεκτρικής ενέργειας αυτή τη στιγμή, είναι ένας από τους σημαντικούς ενεργειακούς κόμβους της χώρας μας. Αυτό το σημείο λοιπόν πρέπει να προστατεύεται.
Μαθαίνουμε ότι αυτά τα συστήματα φέρουν διαφόρων τύπων «μάτια». Αισθητήρες, δορυφόρους, ραντάρ, ένα σημαντικό κομμάτι των οποίων θα κατασκευαστεί και στην Ελλάδα. Δηλαδή θα βοηθήσει και την εγχώρια παραγωγή τέτοιου τύπου εξελιγμένων συστημάτων.
Πάμε σε αυτό το οποίο είναι πάρα πολύ σημαντικό. Είναι η δικιά μας προσπάθεια να μπορέσουμε να φτιάξουμε ένα οικοσύστημα στην αμυντική μας βιομηχανία, η οποία σε πρώτη φάση να βοηθήσει τη χώρα. Επιπλέον θα φέρει και ανάπτυξη, αρχίζοντας να κάνουμε εξαγωγές αυτών των συστημάτων που θα έχουμε δημιουργήσει για εμάς και σε άλλες χώρες φιλικές προς εμάς.
Με νόμο, ο οποίος θεσπίστηκε πρόσφατα, είναι υποχρεωτικό σε κάθε δαπάνη που γίνεται για εξοπλιστικό πρόγραμμα να υπάρχει ένα 25% επιστροφή των χρημάτων σε αμυντικές βιομηχανίες, κρατικές ή ιδιωτικές, στην Ελλάδα. Άρα λοιπόν καταλαβαίνουμε ότι ένα ποσό των 500 με 600 εκατομμυρίων, από τα 3 δισεκατομμύρια που θα στοιχίσει όλη αυτή η προμήθεια για το Θόλο, ουσιαστικά θα κατευθυνθούν στην κατασκευή του Command & Control, το οποίο στην ουσία θα είναι ελληνικής κατασκευής, ελληνικής προέλευσης και θα έχει πηγαίο κώδικα εθνικό.
Έτσι δεν θα μπορεί κάποιος να μας υποκλέψει κάποιες δυνατότητες. Έχουμε βιομηχανίες στην Ελλάδα και ιδιωτικές αλλά και κρατικές, οι οποίες μπορούν να φέρουν εις πέρας τέτοια αποστολή. Και αυτό είναι θετικό, διότι όπως σας είπα και νωρίτερα, δημιουργούμε πλέον αυτό το οικοσύστημα το οποίο φέρνει και οικονομική ανάπτυξη.
Τώρα, διαβάζοντας λίγα πράγματα για τις δυνατότητές του, για να γυρίσουμε λίγο πίσω σε αυτές, είναι εντυπωσιακό για εμάς δεν έχουμε ιδέα από τα σύγχρονα πεδία μαχών, ότι το σύστημα αυτό θα μπορεί να παίρνει δεδομένα από ένα ραντάρ ή ακόμα και από τους αισθητήρες που θα είναι ενσωματωμένοι στα κράνη των στρατιωτών. Με την ίδια ευκολία και με τον ίδιο βαθμό αξιοποίησης.
Είναι αυτό το δικτυοκεντρικό σύστημα που αξιοποιεί όλες οι πληροφορίες που θα έρχονται από όλων των τύπων των αισθητήρες. Δηλαδή, από ραντάρ, από μη επανδρωμένα που θα πετάνε μόνιμα πάνω από το Αιγαίο και πάνω από την ηπειρωτική χώρα, θα κάνουν κατόπτευση και θα κάνουν συλλογή πληροφοριών.
Από αεροπλάνα, τα F-16, τα Rafale, τα οποία έχουν και αυτά αισθητήρες, έχουν ραντάρ και ελέγχουν. Από τα πολεμικά σκάφη μας, τα οποία και αυτά έχουν ραντάρ και αισθητήρες με τους οποίους βλέπουν και κατοπτεύουν όλη την περιοχή γύρω τους. Ακόμα και, όπως πολύ σωστά είπατε, από κάποιους στρατιώτες που είναι σε κάποια βραχονησίδα και φοράνε κάποια ειδικά Night Vision μπορούν να βλέπουν το περιβάλλον. Αυτές οι πληροφορίες θα έχονται σε κάποιους κεντρικούς server και από εκεί πλέον θα κατευθύνονται στο Command & Control, το αντιβαλλιστικό, αντιαεροπορικό και antidrone σύστημα, το οποίο θα τα μαζεύει όλα αυτά. Αυτά θα γίνονται, καταλαβαίνετε, σε χρόνο DT, έτσι ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζονται κατά το δυνατόν γρηγορότερα. Αυτή είναι η επιτυχία αυτού του συστήματος , διότι στην ουσία, πλέον, θα υπάρχουν αυτόματα διαδικασίες οι οποίες θα ξεπερνάνε ακόμα και την ταχύτητα ενός ανθρώπινου μυαλού που δεν μπορεί να αντιμετωπίσει συγχρόνως τόσες πολλές απειλές σε όλο τον ελλαδικό χώρο.
Ο άλλος προβληματισμός που αναπτύσσεται είναι, μήπως είναι πολλά τα χρήματα τα οποία δίνουμε για όπλα, για εξοπλισμούς. Αυτό το πακέτο μακροπρόθεσμων εξοπλισμών, το οποίο συμπληρώνεται στη λίστα των όπλων που θα αποκτήσει η Ελλάδα, θα κοστίσει περίπου 4 δισ. ευρώ.
Αυτό είναι το συνολικό κόστος, όχι μόνο του Θόλου. Είναι και τρία αεροπλάνα. Ξέρετε, επειδή αγοράσαμε τα Rafale και θα πάρουμε και τα F-35, θα έχουμε αεροπλάνα πολύ μεγάλων αποστάσεων για να χτυπήσουν σε πολύ μεγάλα βάθη, εάν χρειαστεί. Άρα, λοιπόν, θα πρέπει να έχουμε και ανεφοδιασμό στον αέρα κάτι το οποίο έλειπε από τις ελληνικές δυνατότητες και με πολύ χαρά μαθαίνω ότι τα παίρνουμε. Πραγματικά πλέον μακραίνει πάρα πολύ το χέρι μας και αυτό το καταλαβαίνει πλέον ο αντίπαλος. Ο Θόλος λοιπόν θα κοστίσει 3,1 δις.
Πρέπει να καταλάβουμε κάτι: Ζούμε σε μια πάρα πολύ δύσκολη γειτονιά, έχουμε απέναντί μας, πάρα πολύ κοντά, έναν πλήρως αναθεωρητικό γείτονα, ο οποίος θέλει όλα να τα αλλάξει. Έχουμε ένα γείτονα ο οποίος κάθε μέρα κάποιος θεσμικός του παράγοντας, βγαίνει και μας απειλεί. Άρα λοιπόν, ο μόνος τρόπος για να καταλάβει αυτός ο γείτονας ότι εμείς δεν παίζουμε και συγχρόνως φυλάμε την εθνική μας κυριαρχία σαν κόρη ο οφθαλμού, είναι να βλέπει ότι εμείς είμαστε σε ετοιμότητα ανα πάσα στιγμή, το τονίζω αυτό, γιατί μπορεί ακόμα και με υβριδικές δυνατότητες να μας δημιουργήσει απειλή.
Θα πρέπει να καταλαβαίνει ότι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε και να αντιδράσουμε σε οτιδήποτε κάνει. Αυτό λοιπόν κοστίζει. Δεν είμαστε σε μια γειτονιά που όλοι γύρω μας είναι φιλήσυχες χώρες και αυτή η δύσκολη αυτή γειτονιά, χρειάζεται και δύσκολες αποφάσεις οικονομικής φύσης.
Το προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων είναι σε θέση να λειτουργήσει αποτελεσματικά στη νέα εποχή τους;
Η εκπαίδευση είναι τέτοια ώστε να μπορεί να υποστηρίξει τη λειτουργία αυτών των συστημάτων. Αυτό είναι το ζητούμενο το οποίο προσπαθεί πράγματι το Υπουργείο Εθνικής Αμυνας να ολοκληρώσει. Πράγματι είχε εγκαταληφθεί πάρα πολλά χρόνια το προσωπικό, είχε αρχίσει και ουσιαστικά είχε πέσει σε δεύτερη μοίρα. Όλα αυτά τα οποία αγοράζουμε, οι καλύτεροι αισθητήρες, τα καλύτερα συστήματα στον κόσμο, εάν δεν έχουν το κατάλληλο προσωπικό για να τα επανδρώσει, να τα στελεχώσει και να τα λειτουργήσει, είναι μηδέν, δεν είναι τίποτα.
Το 100% των δυνατότητων των συστημάτων το δίνει το προσωπικό. Άρα λοιπόν πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στο προσωπικό. Ακόμα και η κοινωνία βλέπει πλέον με διαφορετικό μάτι τα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων. Άρα υπάρχει και μεγαλύτερη προθυμία να έρθουν να υπηρετήσουν σε ενόπλες δυνάμεις.
Γενικότερα υπάρχει μια προσπάθεια να βελτιωθεί και το επίπεδο αλλά και ο αριθμός των στελεχών και όχι μόνο για τις Ενόπλες Δυνάμεις. Είναι μια δυναμική προσπάθεια αυτή. Δεν μπορώ να πω ότι έχουν φτάσει το 100%.
Πάντως γίνονται σωστά βήματα και το τελευταίο που βλέπω τώρα που βγήκαν τα αποτελέσματα από τις σχολές είναι ότι η βάση της εισαγωγής των στρατιωτικών σχολών, είναι στις δέκα υψηλότερες με τη μεγαλύτερη αύξηση σε μόρια.Αυτό σημαίνει ότι το μήνυμα το οποίο είπα προηγουμένως και οι προσπάθειες του Υπουργείου έχουν πιάσει τόπο.
* Ο Γεώργιος Καμπάς είναι Αντιστράτηγος ε.α. και πρώην Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού (ΓΕΣ).
