Για την -ασαφή και με δόσεις «πολιτικού μάρκετινγκ»- ενδιάμεση συμφωνία Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, και τα δύσκολα που έπονται, μιλά ο Αθανάσιος Μποζίνης στο Liberal και την Ευαγγελία Μπίφη. Το εμπλουτισμένο ουράνιο, το καθεστώς επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και το μέτωπο του Λίβανου συνθέτουν τα κρίσιμα ζητήματα που θα δοκιμάσουν στην πράξη τη βιωσιμότητα της συμφωνίας και θα έλθουν να καθορίσουν τι πραγματικά επιτεύχθηκε και τι όχι σε αυτό τον πόλεμο, όπου αμφότερες οι πλευρές προβάλλουν «νίκη».
Ο κ. Μποζίνης, διεθνολόγος, οικονομολόγος και επίκουρος καθηγητής Ψηφιακών Διεθνών Σχέσεων και Οικονομικής Παγκοσμιοποίησης στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, αναλύει τη δύσκολη εξίσωση των 60 ημερών που θα διαδεχθούν την υπογραφή της συμφωνίας-πλαισίου, η οποία όπως επισημαίνει πρόκειται περισσότερο για μία προσπάθεια πολιτικής διαχείρισης της κρίσης παρά για οριστική διευθέτηση των αιτιών που οδήγησαν στη σύγκρουση.
Χαρακτηρίζει το μνημόνιο κατανόησης «εξαιρετικά εύθραυστο» και υπογραμμίζει ότι τα πιο κρίσιμα ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Τι θα γίνει με το εμπλουτισμένο ουράνιο και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν; Πώς θα διαμορφωθεί η επόμενη ημέρα στα Στενά του Ορμούζ; Και ποια θα είναι στην πράξη η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στην περιοχή; Ο πλέον κομβικός είναι ο ρόλος του Ισραήλ, που βλέπει στη συμφωνία αυτή να μην καλύπτονται τα ζητήματα που το οδήγησαν στον πόλεμο και τους παράγοντες που αντιμετωπίζει ως υπαρξιακή απειλή να μην έχουν εκλείψει -πυρηνικό πρόγραμμα, βαλλιστικό οπλοστάσιο, Χεζμπολάχ και έτεροι πληρεξούσιοι ενός ισλαμικού καθεστώτος που δεν «έπεσε».
Ακολουθεί το κείμενο της συνέντευξης
Ασάφειες, αβεβαιότητες και διαφορετικές ερμηνείες συνοδεύουν αυτό το αρχικό πλαίσιο συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Πέραν της προφανούς ανακούφισης που προκαλεί η απομάκρυνση άμεσου κινδύνου περαιτέρω κλιμάκωσης, παραμένουν αναπάντητα ερωτήματα για τα Στενά του Ορμούζ, τον Λίβανο και το πυρηνικό πρόγραμμα. Τι συνάγετε από όσα μέχρι στιγμής γνωρίζουμε;
Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι πρόκειται για μία αρχική προσπάθεια. Παρότι ο Ντόναλντ Τραμπ την παρουσιάζει ως μία ιστορική συμφωνία ειρήνης για την περιοχή, θεωρώ ότι σε μεγάλο βαθμό πρόκειται για καθαρά πολιτικό μάρκετινγκ, ώστε οι Ηνωμένες Πολιτείες να εμφανιστούν ως η δύναμη που έφερε την ειρήνη. Από την άλλη πλευρά, το Ιράν προσπαθεί να προβάλλει την εικόνα του πραγματικού νικητή, δεδομένου ότι το καθεστώς τελικά δεν κατέρρευσε ή έστω «κρατιέται» παρά τις σοβαρές στρατιωτικές και οικονομικές απώλειες που υπέστη.
Κατ’ εμέ, το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι αυτό το μνημόνιο κατανόησης -γιατί περί αυτού πρόκειται-. είναι ένα πάρα πολύ γενικό πλαίσιο και ταυτόχρονα εξαιρετικά εύθραυστο. Και είναι εύθραυστο διότι το Ισραήλ, ο «σερίφης» της περιοχής θα λέγαμε, και το οποίο ξεκίνησε τον πόλεμο με στόχο να αλλάξει την ηγεσία στο Ιράν, θεωρεί ότι οι βασικοί στόχοι του δεν έχουν επιτευχθεί. Δεν έχει επιλυθεί το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος και, ταυτόχρονα, το Ισραήλ εξακολουθεί να θεωρεί ότι απειλείται στα βόρεια σύνορά του από τη Χεζμπολάχ, η οποία και συνεχίζει τα πλήγματα εξ αποστάσεως.
Θεωρώ ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, θα δεχθεί πιέσεις τόσο από το εσωτερικό όσο και από τις εξελίξεις για δράση. Ωστόσο, η εκτίμησή μου είναι ότι μέχρι την υπογραφή της συμφωνίας, την προσεχή Παρασκευή, δεν θα υπάρξει κάποια επιμέρους κατάσταση σύγκρουσης. Μπορεί να υπάρξουν επιμέρους περιστατικά, αλλά όχι κάτι διευρυμένο σε βαθμό που να ανατρέψει συνολικά τη διαδικασία.
Από εκεί και πέρα, το Ισραήλ θεωρεί ότι η συμφωνία δεν το καλύπτει πλήρως διότι πάρα πολύ απλά δεν γνωρίζουμε τι θα συμβεί με το πυρηνικό πρόγραμμα. Δεν γνωρίζουμε τι θα γίνει με το εμπλουτισμένο ουράνιο στις υπόγειες εγκαταστάσεις που έχουν βομβαρδιστεί με τα αμερικανικά Β-52 και τις οποίες το Ιράν φέρεται να έχει ναρκοθετήσει. Θα παραμείνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο στο Ιράν; Θα απεμπλουτιστεί; Θα μεταφερθεί; Και αν ναι, πού και με ποιον τρόπο; Οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούσαν ότι το ουράνιο δεν πρέπει να παραμείνει στο Ιράν. Το ζήτημα του ουρανίου είναι εξαιρετικά σημαντικό και καταδεικνύει ότι ακόμη απειλείται το ίδιο το Ισραήλ.
Εκτός «κάδρου» έχουν μείνει παράλληλα τόσο το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν όσο και η στήριξη που παρέχει στους proxies στην περιοχή
Ακριβώς. Δεν έχει υπάρξει καμία ουσιαστική συζήτηση για το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, ούτε και για τα δίκτυα των πληρεξουσίων. Εξ ου και το Ισραήλ θεωρεί ότι από τη συμφωνία αυτή παραμένει εκτεθειμένο και δεν αντιμετωπίζονται τα βασικά ζητήματα ασφαλείας μαζί με το πυρηνικό πρόγραμμα.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της συμφωνίας έγκειται στα περί πλήρους αποχώρησης των ισραηλινών δυνάμεων από τον νότιο Λίβανο ως μέρος της διαδικασίας, κάτι που εφόσον συνέβαινε, τότε κατέπιπτε η οποιαδήποτε ζώνη προστασίας στο βόρειο Ισραήλ και αυτό δημιουργεί σοβαρό ρήγμα στα πλαίσια της εθνικής ασφάλειας της χώρας.
Επ’ αυτού ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς, φέρεται να διαμήνυσε χθες ότι οι IDF θα παραμείνουν «επ’ αόριστον» στη ζώνη ασφαλείας του Λιβάνου
Η δυσαρέσκεια φέρεται να εκφράζεται και από τον ίδιον τον Νετανιάχου, ο οποίος και είχε συγκαλέσει έκτακτη σύσκεψη. Από τη μία πλευρά υπάρχει η προσπάθεια των Ηνωμένων Πολιτειών να φτάσουν σε μία συνεννόηση με το Ιράν και από την άλλη υπάρχει η εθνική ασφάλεια του Ισραήλ. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι ήδη εμφανίζεται μία αντίφαση ανάμεσα σε όσα φαίνεται να προβλέπει η συμφωνία και σε όσα θεωρεί αναγκαία το Ισραήλ.
Η εξίσωση είναι εξαιρετικά δύσκολη. Τόσο στις τάξεις της Χεζμπολάχ όσο και εντός του Ιράν Ιράν δρώντες που κινούνται αυτόνομα θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να τινάξουν στον αέρα την όποια συμφωνία και οδηγήσουν ξανά σε κλιμάκωση. Και αυτό, θεωρώ, πως είναι το πρώτο στοιχείο που καταδεικνύει πόσο εύθραυστη είναι η συμφωνία - μία συμφωνία την οποία για τα «μάτια» του κόσμου και της παγκόσμιας κοινής γνώμης ο Ντόναλντ Τραμπ θα υπογράψει για να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που πέτυχε μία συμφωνία και τερμάτισε την κρίση. Όμως η πραγματική δοκιμασία αρχίζει μετά την υπογραφή.
Κεφάλαιο Στενά του Ορμούζ και παγκόσμια οικονομία: Θα ανοίξουν προφανώς αλλά πώς;
Δεν γνωρίζουμε ουσιαστικά ακόμη ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για τα Στενά. Ποιος θα καθορίζει τους όρους διέλευσης και ποιο θα είναι το νέο καθεστώς λειτουργίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ βέβαια δηλώνει ότι θα υπάρχει ελεύθερη ναυσιπλοΐα, όμως δεν γνωρίζουμε ποιες θα είναι οι λεπτομέρειες αυτής της διευθέτησης.
Θεωρώ ότι το Ιράν θα επιδιώξει να διατηρήσει έναν βαθμό ελέγχου, ώστε να μπορεί να παρακολουθεί το «in» και το «out». Με αυτόν τον τρόπο θα «υπενθυμίζει» στη διεθνή κοινότητα ότι, ανά πάσα στιγμή, εάν θεωρήσει ότι απειλείται, πιέζεται ή ενοχλείται ή εάν θέλει να ασκήσει πίεση, έχει τη δυνατότητα να επηρεάσει ξανά τη λειτουργία των Στενών. Και αυτό συνδέεται με αυτό που αποκαλώ παγκόσμιο πληθωριστικό πόλεμο μέσω της πίεσης που μπορεί να ασκηθεί στην παγκόσμια οικονομία.
Δεν γνωρίζουμε επίσης εάν θα υπάρξει κάποιο σχήμα διεθνούς συνεργασίας για τη διαχείριση και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά, αλλά ούτε ποια θα είναι η νέα ισορροπία δυνάμεων μεταξύ των κρατών του Κόλπου. Είναι ενδεικτικό ότι στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν ευχαρίστησε δημόσια το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και την Τουρκία για τον ρόλο που διαδραμάτισαν στη διαδικασία, στοιχείο που υποδηλώνει ότι διαμορφώνεται μια νέα περιφερειακή εξίσωση.
Εδώ θα πρέπει να υπογραμμίσουμε το εξής: Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι η κατάσταση στο Ορμούζ θα επανέλθει λίαν συντόμως στην προπολεμική κατάσταση. Μιλάμε για μία διαδικασία που θα χρειαστεί χρόνο. Υπάρχουν περίπου 1.500 έως 2.000 πλοία εγκλωβισμένα, υπάρχουν ζητήματα ασφαλείας, απαιτείται αποναρκοθέτηση και αποκατάσταση των θαλάσσιων διαδρόμων και χρειάζεται να δημιουργηθούν συνθήκες ασφαλούς διέλευσης.
Η παγκόσμια οικονομία θα αρχίσει να λειτουργεί ξανά, όμως η εφοδιαστική αλυσίδα, τα λιπάσματα, το υγροποιημένο φυσικό αέριο και το πετρέλαιο δεν θα μπορέσουν να επανέλθουν άμεσα στη ροή που υπήρχε πριν από τη σύγκρουση. Άρα, στην ουσία, οι τιμές του πετρελαίου θα πέσουν, αλλά ο πληθωρισμός θα παραμείνει. Και να μην ξεχνάμε κάτι ακόμη: στο σημερινό περιβάλλον της οικονομικής παγκοσμιοποίησης, οι αγορές μπορεί να έχουν ήδη προεξοφλήσει μία αποκλιμάκωση των τιμών, παραμένουν όμως ιδιαίτερα ευαίσθητες, καθώς γνωρίζουν πόσο εύθραυστες παραμένουν οι ισορροπίες ασφαλείας στην περιοχή.
Το μόνο που έχει ανακοινωθεί έως τη στιγμή που μιλάμε είναι ότι θα ανοίξουν τα Στενά χωρίς οποιοδήποτε δασμό αλλά και χωρίς λεπτομέρειες, η άρση του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ και η παύση των εχθροπραξιών. Από εκεί και πέρα όλα τα υπόλοιπα παραμένουν ανοιχτά. Παραμένει ανοιχτό το πυρηνικό πρόγραμμα. Παραμένει ανοιχτό το ζήτημα των αποζημιώσεων, με το Ιράν να ζητά 300 δισ. δολάρια. Παραμένει ανοιχτό το θέμα των «παγωμένων» ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 25 δισ. δολαρίων. Παραμένουν ανοιχτοί οι μηχανισμοί επιτήρησης και εφαρμογής της συμφωνίας.
Πέραν του αναμφισβήτητα σοβαρού πλήγματος που υπέστη η συμβατική στρατιωτική ικανότητα του Ιράν, το επόμενο διάστημα θα δείξει συνεπώς και αν τα αποτελέσματα αυτού του πολέμου δικαιολογούν το κόστος του και την ίδια την έναρξή του;
Αυτή τη στιγμή μιλάμε για ένα μνημόνιο κατανόησης και όχι για μία ολοκληρωμένη συμφωνία. Πρόκειται για ένα «πολιτικό μάρκετινγκ» τόσο από την πλευρά των ΗΠΑ, όσο και από την πλευρά του Ιράν. Η Ουάσινγκτον θέλει να μπορεί να πει ότι «ξέμπλεξε» από αυτό τον πόλεμο - αλλά θα πρέπει να το αποδείξει στην πράξη μέσα στις επόμενες 60 ημέρες.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να εξασφαλίζουν ρητή δέσμευση ότι το Ιράν παραιτείται από οποιαδήποτε προσπάθεια απόκτησης πυρηνικών όπλων, ότι δεν θα προχωρήσει σε περαιτέρω εμπλουτισμό ουρανίου και ότι θα διευθετηθεί το ζήτημα με τα αποθέματα. Παράλληλα, θα πρέπει να προβλέπονται διεθνείς μηχανισμοί επιτήρησης και έλεγχοι από διεθνείς παρατηρητές, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στις πρακτικές που οδήγησαν στη σημερινή κρίση.
Μόνο υπό αυτές τις προϋποθέσεις οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούν να υποστηρίξουν ότι πέτυχαν τον βασικό στόχο για τον οποίο ενεπλάκησαν στη σύγκρουση. Σε διαφορετική περίπτωση, ο Ντόναλντ Τραμπ θα βρεθεί αντιμέτωπος με πολιτικές πιέσεις τόσο στο εσωτερικό των ΗΠΑ όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Αυτός είναι ένας πόλεμος που ξεκίνησε από το Ισραήλ και ολοκληρώθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο καθένας «μπήκε» στη σύγκρουση για διαφορετικούς λόγους. Από εκεί και πέρα, θεωρώ ότι με την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων μετά τη συμφωνία, όλα θα βρεθούν ξανά σε μεγάλο βαθμό στον «αέρα».
Μπορεί να υπάρξει και νέα παράταση όσον αφορά τις ευαίσθητες συνομιλίες για το ιρανικό πρόγραμμα του Ιράν. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οποιαδήποτε συμφωνία όχι όσον αφορά τα Στενά του Ορμούζ σε οικονομικό επίπεδο, αλλά όσον αφορά το οπλικό σύστημα του Ιράν, αφορά και θα αφορά το Ισραήλ, το οποίο θα προσπαθήσει να αλλάξει τις ισορροπίες υπέρ του. Σε καμία περίπτωση, από τη στιγμή που δεν υπήρξε αλλαγή ηγεσίας στην Τεχεράνη, το Ισραήλ δεν θεωρεί ότι ο πόλεμος πέτυχε τους στόχους του. Αντιθέτως, εκτιμώ ότι ήδη υπάρχουν -και θα ενταθούν- οι φωνές στο εσωτερικό του Ισραήλ που θα υποστηρίζουν ότι η χώρα εξακολουθεί να παραμένει εκτεθειμένη απέναντι στις απειλές που αντιμετώπιζε πριν από τη σύγκρουση.
Αν θέλετε τη δική μου εκτίμηση, θεωρώ ότι οι εχθροπραξίες μεταξύ Ιράν, Χεζμπολάχ και Χούθι θα παραμείνουν έστω και με χειρουργικά χτυπήματα εκατέρωθεν. Δεν αποκλείω το ενδεχόμενο μία νέα ανάφλεξη, μία επίθεση με ρουκέτες, βαλλιστικούς πυραύλους ή άλλο σοβαρό περιστατικό να τινάξει ξανά στον «αέρα» την όποια εύθραυστη ισορροπία διαμορφωθεί. Γι’ αυτό ακριβώς χαρακτηρίζω τη συμφωνία εύθραυστη. Από τη στιγμή που δεν έχει συμφωνήσει το Ισραήλ και δεν θεωρεί ότι έχουν επιτευχθεί οι στόχοι του σε επίπεδο εθνικής ασφάλειας, αυτό το μνημόνιο κατανόησης θα είναι πολύ δύσκολο να αποδειχθεί βιώσιμο στην πράξη.
Ένας πόλεμος αυτός στον Κόλπο με δύο «νικητές». Μπορεί να συμβαίνει αυτό; Υπήρχε ρεαλιστικός τρόπος για μια καθαρή ήττα του Ιράν σε γενικευμένη ανάφλεξη;
Τον πόλεμο, όπως προανέφερα, τον ξεκίνησε το Ισραήλ και τον τελειώνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Από τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες, για πολιτικούς και στρατηγικούς λόγους, δεν επρόκειτο να προχωρήσουν σε χερσαία επέμβαση στο Ιράν, άρα να κρατήσουν εδάφη, κάτι που θα ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο και θα μπορούσε να οδηγήσει σε χιλιάδες νεκρούς, τα περιθώρια ήταν πολύ συγκεκριμένα.
Σε ένα πόλεμο υπάρχει πάντα ένας νικητής και ένας ηττημένος. Εδώ, βλέπω ότι δεν υπάρχει κανένας ηττημένος. Έγινε πόλεμος και «κέρδισαν» και οι δύο. Το Ιράν θεωρεί ότι αυτοί είναι οι άτυποι νικητές. Από την άλλη πλευρά, οι Ηνωμένες Πολιτείες προβάλλουν ότι πέτυχαν αυτό που επιδίωκαν όταν ενεπλάκησαν στη σύγκρουση. Το κόστος του πολέμου, βεβαίως, επιβάρυνε τόσο την αμερικανική όσο και την παγκόσμια οικονομία.
Σε περίπτωση γενικευμένης ανάφλεξης, ο πόλεμος αυτό θα τελείωνε μόνο με ένα τρόπο. Επειδή επρόκειτο για έναν πόλεμο εξ αποστάσεως, η πλήρης ανάφλεξη θα κατέληγε σε ισραηλινά πυρηνικά χτυπήματα στο Ιράν. Μόνο αυτός θα ήταν ο τρόπος για να ηττηθεί πλήρως το Ιράν με ό,τι αυτό θα συνεπάγονταν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Θα μπορούσε, θεωρητικά, να υπάρξει ένα σενάριο εσωτερικής αποσταθεροποίησης, με πιέσεις από τους Κούρδους ή άλλες εθνοτικές ομάδες στο εσωτερικό της χώρας που να στραφούν κατά των Φρουρών της Επανάστασης, όμως ούτε αυτό φαινόταν ρεαλιστικό στο συγκεκριμένο χρονικό σημείο. Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, το Ιράν θα μπορούσε να οδηγηθεί σε πλήρη ήττα μόνο στην περίπτωση χρήσης πυρηνικών όπλων, όπως συνέβη στην Ιαπωνία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στο ρωσο-ουκρανικό, γνωρίζουμε ότι ο χαμένος είναι η Ρωσία με πολύ μεγάλες απώλειες σε οικονομικό επίπεδο, σε στρατιωτικό επίπεδο και σε ανθρώπινο δυναμικό. Από την άλλη πλευρά, η Ουκρανία έχει υποστεί απώλειες σε εδάφη, κρίσιμες υποδομές. Εκεί θα μπορούσε κανείς να μιλήσει για μία κατάσταση lost-lost. Εδώ, αντίθετα, η κατάσταση προβάλλεται ως «win-win». Το Ιράν προβάλλει ότι άντεξε και ότι το καθεστώς παρέμεινε όρθιο. Από τις Ηνωμένες Πολιτείες προβάλλεται το γεγονός ότι πέτυχαν τον στόχο τους και ότι περιόρισαν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Αυτό, όμως, δεν το γνωρίζουμε ακόμη. Δεν γνωρίζουμε τις λεπτομέρειες για το πώς θα γίνει.
Έχω την εκτίμηση, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ήθελαν πανηγυρικά να απομακρύνουν τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν, ώστε να μπορούν να αποδείξουν στη διεθνή κοινότητα ότι το ζήτημα έκλεισε οριστικά. Ότι το Ιράν δεν πρόκειται να καταστεί πυρηνική δύναμη και ότι δεν αποτελεί πλέον υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ. Από την άλλη πλευρά, όμως, το Ιράν θεωρεί ότι πρόκειται για ένα «παιχνίδι» που θα παίξει τα επόμενα πέντε με δέκα χρόνια και το οποίο δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να φύγει το ουράνιο από τη χώρα. Γι’ αυτό και εκτιμώ ότι έλαβαν όλα τα τα μέτρα, με ανατινάξεις και ναρκοθετήσεις, ακριβώς επειδή υπήρχε το ενδεχόμενο οι Αμερικανοί να επέμβουν στις εγκαταστάσεις για να αφαιρέσουν τον ουράνιο.
Το ουράνιο πρόκειται για έναν από τους βασικότερους λόγους για τους οποίους οδηγηθήκαμε στη σύγκρουση και θα δούμε πώς θα διαχειριστούν οι ΗΠΑ το ζήτημα, ώστε να μπορέσουμε να εξάγουμε πιο χρήσιμα συμπεράσματα για το τι πραγματικά πέτυχε ή δεν πέτυχε αυτή η συμφωνία.
Πώς βλέπετε να διαμορφώνονται οι περιφερειακές ισορροπίες μετά την αρχική αυτή συμφωνία;
Οι ισορροπίες στη Μέση Ανατολή θα αλλάξουν. Θα δημιουργηθούν νέα στρατόπεδα και νέες συνεργασίες συμμάχων των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ θα αυξηθούν οι αγορές οπλικών συστημάτων απέναντι σε ένα Ιράν, του οποίου το βαλλιστικό πρόγραμμα θα παραμείνει ουσιαστικά ανέγγιχτο.
Από την άλλη, θεωρώ ότι οι νέες ισορροπίες θα είναι εύθραυστες. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι ιδιαίτερα ενοχλημένα από το γεγονός ότι οι Ιρανοί έπληξαν ενεργειακές υποδομές και όχι μόνο. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα διαμορφωθούν οι σχέσεις των χωρών του Κόλπου, που δέχθηκαν επιθέσεις από το Ιράν στον πόλεμο αυτό των 107 ημερών, σε σχέση με το Ισραήλ.
Και η διεθνής διάσταση; Οι επόμενοι μήνες δεν αφορούν μόνο τη Μέση Ανατολή.
Έχουμε τώρα τη Σύνοδος της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας, όπου θα συζητηθούν κρίσιμα ζητήματα ασφαλείας. Επίσης, επίκειται τον Ιούλιο η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στην οποία θα είναι παρών και ο Ντόναλντ Τραμπ. Μετά από αυτή την εύθραυστη συμφωνία στον Περσικό Κόλπο, η διεθνής προσοχή θα στραφεί αναπόφευκτα και πάλι στη διαπραγμάτευση στο ρωσοουκρανικό μέτωπο - όπου εκεί η Ευρωπαϊκή Ένωση εμπλέκεται άμεσα και όχι έμμεσα.
Στην περίπτωση του Ορμούζ, η Ευρώπη επηρεαζόταν κυρίως έμμεσα, μέσω των επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία. Στο Ουκρανικό ζήτημα, αντίθετα, εμπλέκεται άμεσα, καθώς πρόκειται για μία σύγκρουση που συνδέεται με τα ευρωπαϊκά σύνορα και με εξελίξεις που μπορούν ανά πάσα στιγμή να επηρεάσουν τις ισορροπίες ασφάλειας στην Ευρώπη και συνολικά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
