Η ιστοσελίδα Is AI Profitable Yet βάζει στο τραπέζι ένα εντυπωσιακό αλλά παρεξηγημένο δεδομένο. Η συνολική δαπάνη της βιομηχανίας για την τεχνητή νοημοσύνη έχει φτάσει περίπου το 1,5 τρισεκατομμύριο δολάρια, ενώ τα συνολικά έσοδα υπολογίζονται γύρω στα 769 δισεκατομμύρια. Η απόσταση είναι τεράστια. Και όμως, αυτό δεν αποδεικνύει ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια απάτη ή μια φούσκα. Αποδεικνύει κυρίως ότι βρισκόμαστε στην πρώιμη φάση μιας τεχνολογικής επανάστασης.
Πολλοί βλέπουν αυτό το χάσμα και σπεύδουν να διακηρύξουν αποτυχία. Κάνουν το ίδιο λάθος που θα έκαναν αν αξιολογούσαν την Amazon στα πρώτα της χρόνια μόνο από τις ζημιές της. Η Amazon δεν έγινε κολοσσός επειδή βρήκε αμέσως μια χρυσοφόρα εφαρμογή. Έγινε επειδή για χρόνια έκαιγε κεφάλαια χτίζοντας αποθήκες, δίκτυα διανομής, λογισμικό, εφοδιαστική αλυσίδα και, τελικά, μια ολόκληρη ψηφιακή υποδομή. Πριν γίνει μηχανή κερδών, ήταν μηχανή επενδύσεων.
Κάτι ανάλογο συμβαίνει σήμερα με την τεχνητή νοημοσύνη. Πριν μετατραπεί σε ώριμη πηγή κερδοφορίας, πρέπει να αποκτήσει το υλικό της σώμα. Αυτό σημαίνει data centers, μικροτσίπ, ενεργειακή ισχύ, ψύξη, ταχύτατα δίκτυα, εξειδικευμένο προσωπικό και αδιανόητες δαπάνες κεφαλαίου. Η προσφορά δυνατοτήτων προηγείται της μαζικής αξιοποίησης. Κανείς δεν μπορεί να αξιοποιήσει σε βάθος μια τεχνολογία που δεν έχει ακόμη επαρκή κλίμακα, αξιοπιστία και χαμηλό κόστος.
Εξίσου σημαντικό είναι ότι οι πιο πολύτιμες χρήσεις της τεχνητής νοημοσύνης μάλλον δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί. Σήμερα βλέπουμε κυρίως βοηθούς γραφείου, εργαλεία προγραμματισμού, παραγωγή εικόνας και αυτοματοποίηση βασικών εργασιών. Αυτά είναι μόνο η αρχή. Όπως το διαδίκτυο δεν εξαντλήθηκε στα email και στις στατικές ιστοσελίδες, έτσι και η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα εξαντληθεί στα chatbots. Οι πραγματικά μεταμορφωτικές χρήσεις της θα προκύψουν σταδιακά, μέσα από πειραματισμό, αποτυχίες και επιχειρηματική ανακάλυψη.
Εδώ ακριβώς εμφανίζεται η μεγάλη αλήθεια της αγοράς. Η πρόοδος δεν είναι γραμμική ούτε καθαρή. Είναι αυτό που ο Σουμπέτερ ονόμασε δημιουργική καταστροφή. Νέες τεχνολογίες ανατρέπουν παλιές επιχειρήσεις, ξεπερνούν παλαιά μοντέλα, μηδενίζουν κάποιες επενδύσεις και γεννούν άλλες πολύ μεγαλύτερες. Πολλές σημερινές εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης θα εξαφανιστούν. Κάποιες υποδομές θα αποδειχθούν υπερβολικές. Κάποια κεφάλαια θα χαθούν. Αυτό δεν είναι παθολογία του καπιταλισμού. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ο καπιταλισμός ανακαλύπτει τι αξίζει.
Οι αγορές δεν έχουν μαγική σφαίρα. Δεν ξέρουν εκ των προτέρων ποια εφαρμογή θα κυριαρχήσει. Ξέρουν όμως να κάνουν κάτι πολύ πιο χρήσιμο. Επιτρέπουν σε χιλιάδες επιχειρηματίες και επενδυτές να δοκιμάζουν διαφορετικές υποθέσεις με δικά τους κεφάλαια. Το κέρδος επιβραβεύει όσους δημιουργούν πραγματική αξία. Η ζημιά τιμωρεί όσους σπαταλούν πόρους. Έτσι γεννιέται η γνώση που κανένας υπουργός, κανένας ρυθμιστής και κανένα κεντρικό σχέδιο δεν μπορεί να παράγει.
Η τεχνητή νοημοσύνη, λοιπόν, δεν χρειάζεται ακόμη να αποδείξει ότι είναι ώριμα κερδοφόρα. Πρέπει πρώτα να αποδείξει ότι είναι χρήσιμη σε μεγάλη κλίμακα. Αν το πετύχει, η κερδοφορία θα ακολουθήσει. Αυτή είναι η βαθύτερη δύναμη των ελεύθερων αγορών. Δεν προβλέπουν το μέλλον με βεβαιότητα. Δημιουργούν τις συνθήκες μέσα στις οποίες ελεύθεροι άνθρωποι, με κίνητρα και ρίσκο, το ανακαλύπτουν.
