Ως βασικοί τουριστικοί προορισμοί αναδεικνύονται το Μουσείο και το Σπήλαιο της Θεόπετρας στον Δήμο Μετεώρων, καθώς η επισκεψιμότητα αυξάνεται κάθε μήνα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη δημοτική αρχή και την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας - Σπηλαιολογίας από τον Απρίλιο του 2025 έως και το τέλος του έτους, περισσότεροι από 23.500 επισκέπτες πέρασαν από το Σπήλαιο και το Μουσείο, ενώ μόνο τον Απρίλιο του 2026 οι επισκέπτες ξεπέρασαν τους 3.000, γεγονός που αποδεικνύει τη συνεχώς αυξανόμενη δυναμική και την ενίσχυση της επισκεψιμότητας της περιοχής.
«Το Σπήλαιο και το Μουσείο Θεόπετρας αποτελούν έναν ανεκτίμητο αρχαιολογικό και πολιτιστικό θησαυρό, όχι μόνο για τον Δήμο Μετεώρων αλλά για ολόκληρη τη χώρα. Η συνεχής αύξηση της επισκεψιμότητας, με περισσότερους από 23.500 επισκέπτες από τον Απρίλιο του 2025 έως το τέλος της χρονιάς και περισσότερους από 3.000 επισκέπτες μόνο τον Απρίλιο του 2026, επιβεβαιώνει ότι η Θεόπετρα εξελίσσεται σε έναν ισχυρό πόλο πολιτιστικού τουρισμού και γνώσης».
Αυτά, μεταξύ άλλων, τονίζει στο Αθηναϊκό -Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο δήμαρχος Μετεώρων κ. Λευτέρης Αβραμόπουλος.
Το σπήλαιο της Θεόπετρας, βρίσκεται στα δεξιά της διαδρομής από Τρίκαλα προς Καλαμπάκα, 3 χλμ. πριν την τελευταία, σε υψόμετρο περίπου 300μ. από την επιφάνεια της θάλασσας και 100μ. πάνω από την πεδιάδα, στη βόρεια πλευρά ασβεστολιθικού όγκου που υψώνεται πάνω από το ομώνυμο Toπικό Διαμέρισμα του Δήμου Καλαμπάκας, αναφέρει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κ. Νίνα Κυπαρίσση-Αποστολίκα, δρ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, διευθύντρια των ανασκαφών του Σπηλαίου Θεόπετρας και επίτιμη διευθύντρια της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας του ΥΠΠΟ. Πολύ κοντά ρέει ο ποταμός Ληθαίος, παραπόταμος του Πηνειού, που στη συνέχειά του διασχίζει την πόλη των Τρικάλων. Η έκταση του σπηλαίου είναι περίπου 500 τ.μ. Η είσοδος είναι αψιδωτή διαστάσεων 17 μ. πλάτος επί 3 μ.ύψος και επιτρέπει στο φυσικό φως να εισέρχεται άπλετα στο εσωτερικό του. Ακριβώς απέναντι βλέπει κανείς τους βράχους και τις μονές των Μετεώρων. Είναι η δυτικότερη προϊστορική θέση της Θεσσαλίας και γειτνιάζει άμεσα τόσο με τη θεσσαλική πεδιάδα όσο και με την οροσειρά της Πίνδου, τον Κόζιακα, και αυτά τα χαρακτηριστικά από τα δύο διαφορετικά φυσικά περιβάλλοντα αντανακλώνται και στις επιχώσεις του σπηλαίου.
Η επιτυχία αυτή δεν είναι τυχαία, τονίζει στη συνέχεια ο δήμαρχος Μετεώρων και εξηγεί:
«Είναι αποτέλεσμα της στενής και ουσιαστικής συνεργασίας που έχουμε αναπτύξει τα τελευταία χρόνια με την Εφορεία Παλαιοανθρωπολογίας - Σπηλαιολογίας και της κοινής μας προσπάθειας να αντιμετωπίσουμε χρόνιες εκκρεμότητες και να αναβαθμίσουμε συνολικά την εμπειρία των επισκεπτών.
Η ανακατασκευή του δρόμου που συνδέει το Κέντρο Πληροφόρησης με το Σπήλαιο, η βελτίωση της σήμανσης και οι παρεμβάσεις που υλοποιήθηκαν για την ασφαλή και εύκολη πρόσβαση αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα του σχεδιασμού μας. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρίστο Δήμα, την ΤΕΡΝΑ, καθώς και τα στελέχη της Εφορείας για την άψογη συνεργασία και τη συμβολή τους στην υλοποίηση αυτών των σημαντικών έργων».
Οι ανασκαφές στο σπήλαιο της Θεόπετρας, σύμφωνα με την κ. Νίνα Κυπαρίσση-Αποστολίκα, ήρθαν να ανατρέψουν τα παλαιότερα δεδομένα, οδηγώντας μας στις απαρχές της κατοίκησης της Θεσσαλίας από τον προϊστορικό άνθρωπο. Το σπήλαιο αποτέλεσε καταφύγιο ανθρώπων για πολλές χιλιάδες χρόνια, ενώ βεβαίως είναι πολύ πιθανό, σύμφωνα με την ίδια, ότι υπήρξαν και διαστήματα που το εγκατέλειπαν, ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες που επικρατούσαν, καθώς το κλίμα άλλαξε επανειλημμένως στη διάρκεια αυτών των χιλιάδων χρόνων. Το σπήλαιο χρησίμευσε επίσης ως καταφύγιο για τον ντόπιο πληθυσμό σε καιρούς πολέμου, αλλά επίσης για το σταυλισμό ζώων. Στις επιχώσεις του σπηλαίου Θεόπετρας αποκαλύφθηκε η μεγαλύτερη γνωστή ως τώρα ακολουθία προϊστορικών επιχώσεων (περίπου 6μ. πάχος), στην οποία εμπεριέχονται μέρος του Πλειστοκαίνου (Μέση και Ανώτερη Παλαιολιθική) και το Ολόκαινο (Μεσολιθική και Νεολιθική) σε συνέχεια, χωρίς διακοπή.: η πρώτη φθάνει τα 4.50 μ. πάχος στην κεντρική περιοχή του σπηλαίου, όπου και το μεγαλύτερο πάχος των επιχώσεων, ενώ στην ανατολική και νότια περιφέρεια, όπου η ανασκαφή έφτασε ως το φυσικό ασβεστολιθικό υπόβαθρο, οι αντίστοιχες επιχώσεις δεν ξεπερνούν τα 2,50-3,00 μ.
Η Θεόπετρα, σύμφωνα με τον κ. Αβραμόπουλο, είναι ένας τόπος μοναδικός σε παγκόσμιο επίπεδο. Τα ευρήματα των ανασκαφών, που φωτίζουν τη διαχρονική παρουσία του ανθρώπου από τη Μέση Παλαιολιθική έως και τη Νεολιθική περίοδο, αναδεικνύουν την τεράστια επιστημονική και ιστορική αξία του μνημείου. Είναι χρέος μας να προστατεύσουμε αυτή την κληρονομιά και ταυτόχρονα να τη γνωρίσουμε σε ακόμη περισσότερους επισκέπτες από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
«Παράλληλα, φέτος το καλοκαίρι ενισχύουμε ακόμη περισσότερο την εξωστρέφεια και την ανάδειξη της Θεόπετρας μέσα από ένα πλούσιο πρόγραμμα πολιτιστικών εκδηλώσεων. Συνολικά θα πραγματοποιηθούν τρεις μεγάλες συναυλίες στον χώρο της Θεόπετρας, με στόχο να συνδέσουμε τον πολιτισμό, τη μουσική και την ιστορία σε ένα μοναδικό περιβάλλον. Η αρχή θα γίνει στις 20 Αυγούστου με τη συναυλία της Γιώτας Νέγκα, που διοργανώνει η Περιφέρεια Θεσσαλίας. Ακολουθούν δύο σημαντικές εκδηλώσεις του Δήμου Μετεώρων: στις 28 Αυγούστου, στον χώρο του Μουσείου Σπηλαίου Θεόπετρας, η μουσική βραδιά "Αυγουστιάτικες Νότες στο Ασημένιο Φως της Πανσελήνου", με τη Μαρία Βαφειάδου και τη Θεανώ Χειράκη στο πιάνο, και στις 4 Σεπτεμβρίου η ξεχωριστή συναυλία του Λουδοβίκου των Ανωγείων. Μέσα από αυτές τις δράσεις επιδιώκουμε να αναδείξουμε τη Θεόπετρα ως έναν ζωντανό χώρο πολιτισμού, που συνδυάζει τη μοναδική ιστορική του αξία με σύγχρονες πολιτιστικές εμπειρίες.
Ως Δημοτική Αρχή θα συνεχίσουμε να επενδύουμε σε έργα και δράσεις που αναβαθμίζουν τις υποδομές, ενισχύουν την προβολή της περιοχής και δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε το Σπήλαιο και το Μουσείο Θεόπετρας να καθιερωθούν ως ένας από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς προορισμούς της χώρας, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και στην ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος του Δήμου Μετεώρων», υπογράμμισε ο κ. Αβραμόπουλος.
Ποιοι άνθρωποι όμως έζησαν στο σπήλαιο; Όπως αναφέρει η δρ. Προϊστορικής Αρχαιολογίας, διευθύντρια των ανασκαφών του Σπηλαίου Θεόπετρας και επίτιμη διευθύντρια της Εφορείας Παλαιοανθρωπολογίας και Σπηλαιολογίας του ΥΠΠΟ «εκτός των άλλων ευρημάτων, είχαμε την τύχη να βρούμε ανθρώπινες ταφές στη θέση εναπόθεσής τους, ώστε δεν μένει καμία αμφιβολία ότι υπήρχαν ένοικοι αυτού του σπηλαίου. Δύο ταφές αντιστοιχούν στην μεταπαγετώδη Ανώτερη Παλαιολιθική περίοδο και ή μία έχει χρονολογηθεί στα 14.990-14.060 π.Χ.(16.940-16.004 cal BP- DEM 241), ενώ τρεις ακόμη ταφές αντιστοιχούν στη Μεσολιθική περίοδο, και έχουν χρονολογηθεί μεταξύ 7000 και 7500 π.Χ. Όλοι οι σκελετοί ανήκουν στον τύπο του Homo Sapiens sapiens. Στα βαθύτερα στρώματα της Μέσης Παλαιολιθικής, αν και δεν βρήκαμε ταφές αυτής της περιόδου, είχαμε όμως την τύχη να βρούμε αποτυπώματα ανθρώπινων πελμάτων (ένα εύρημα σπανιότατο σε παγκόσμια κλίμακα), τα οποία όμως ήταν καλυμμένα, ώστε δύσκολα μπορεί να ανιχνεύσει κανείς ιδιαίτερα ανατομικά χαρακτηριστικά σε αυτά. Εκτιμάται ωστόσο, σύμφωνα με τους τύπους των εργαλείων που βρέθηκαν σε αυτά τα στρώματα, ότι εκεί ζούσαν Neanderthal.
Σύμφωνα με παλαιοπαθολογική ανάλυση σε ανθρώπινα οστά της Νεολιθικής περιόδου, τα περίπου 43 άτομα που υπολογίζεται να έζησαν αυτή την περίοδο στο σπήλαιο, φαίνεται πως ήταν αρκετά υγιή».
