Ένα μήνα μετά τον φονικό διπλό σεισμό στη Βενεζουέλα, με τους νεκρούς να αγγίζουν ήδη τους 6.000, με 50.000 αγνοούμενους, θαμμένους κάτω από τις χάρτινες πόλεις του Τσάβες, με πάνω από 17.000 αστέγους να ζουν στους δρόμους, με πάνω από 23.000 να ζουν σε προσωρινούς καταυλισμούς - κάποιοι χωρίς πρόσβαση σε τρεχούμενο νερό ή στο δίκτυο αποχέτευσης - με τον Ερυθρό Σταυρό να μιλά για ανθρωπιστική κρίση διαρκείας, ο κ. Τσίπρας δεν έχει ακόμη βρει να πει μια λέξη για τα θύματα του καθεστώτος που με τόσο πάθος υποστήριξε.
Η τελευταία αναφορά του στη Βενεζουέλα, ήταν στις 4 Ιανουαρίου 2026, μόνο και μόνο για να υποστηρίξει τον φίλο του Μαδούρο, διάδοχο του φίλου του Ούγκο Τσάβες – στην κηδεία του οποίου είχε σπεύσει – ο οποίος μόλις είχε συλληφθεί κατά την επιχείρηση των ΗΠΑ στο κρησφύγετό του.
Ο τρομερός σεισμός σημειώθηκε στις 24 του περασμένου Ιουνίου. Ο λαός της Βενεζουέλας έψαχνε αβοήθητος στα συντρίμμια να βρει ζωντανούς και νεκρούς. Με τα γυμνά τους χέρια, με τον πόνο και την απόγνωση να ζωγραφίζονται στο πρόσωπό τους, οι άνθρωποι σήκωναν πέτρες και χώνονταν στα λαγούμια που είχε δημιουργήσει ο Εγκέλαδος. Την ίδια ώρα, διασώστες από όλον τον κόσμο κατέφθαναν για να διαπιστώσουν ότι στη χώρα των… ονείρων Τσίπρα ΔΕΝ υπάρχει πολιτική προστασία!
Από τη στιγμή που κρίθηκε πως δεν υπήρχε πλέον καμιά ελπίδα να βρεθούν ζωντανοί, οι νεκροί εγκαταλείφθηκαν κάτω από τα τσιμέντα. Το επίσημο κράτος δεν ασχολείται μ’ αυτούς. Αν μάλιστα δεν υπάρχουν συγγενείς να τους αναγνωρίσουν, γίνονται εντελώς… αόρατοι και δεν προσμετρώνται στον αριθμό των θυμάτων. Την ίδια ώρα, οι άνθρωποι, ειδικά στην εντελώς κατεστραμμένη περιοχή της Λα Γουάιρα, χρειάζεται ακόμη και σήμερα να καταφεύγουν σε ιδιώτες και να μισθώνουν βαριά μηχανήματα για να ανασηκώσουν πελώριους όγκους μπετόν προκειμένου να εντοπίσουν και να θάψουν τους αγαπημένους τους, πληρώνοντας ακόμη και 1.300 δολάρια την ημέρα!
Για τους αριστερούς δεν ήταν άνθρωποι, αλλά χειροκροτητές των δικτατόρων
Και όμως! Η Βενεζουέλα έχει ξεχαστεί εντελώς! Ούτε μια σκέψη από τους αριστερούς υμνητές του καθεστώτος. Λες και δεν ζουν εκεί άνθρωποι! Λες και οι μόνοι που τους ενδιέφεραν ήταν ο Τσάβες και ο Μαδούρο! Όλοι οι άλλοι, οι απλοί βασανισμένοι άνθρωποι γι’ αυτούς τους αμοραλιστές της επιλεκτικής ευαισθησίας ήταν το περιτύλιγμα των θριαμβευτικών εμφανίσεων δύο δικτατόρων. Οι πεινασμένοι χειροκροτητές τους.
Πέθανε ο Τσάβες, πήγε φυλακή ο Μαδούρο, οπότε γι’ αυτούς τους τυχοδιώκτες η Βενεζουέλα δεν παρουσιάζει πια κανένα ενδιαφέρον. Τους ενδιέφερε μόνο την εποχή που ο Μαδούρο σφετεριζόταν τον πλούτο της χώρας, στέλνοντας θηριώδη ποσά και ράβδους χρυσού στο εξωτερικό, με έκτακτες πτήσεις ακόμη και μέσω της Ελλάδας του Τσίπρα. (Μήπως αυτός είναι ο λόγος της σιγής ασυρμάτου; Σου λέει «άσε μην τα ανακατεύω τώρα»!)
Η τελευταία φορά που ο Τσίπρας ασχολήθηκε με τον λαό της Βενεζουέλας ήταν τον Μάρτιο του 2013, όταν επέστρεψε από την κηδεία του Τσάβες για να μας πει ότι… «ο λαός της αποτελεί παράδειγμα όχι μόνο για τη Λατινική Αμερική, αλλά για τους λαούς σε κάθε γωνιά του πλανήτη, που αγωνίζονται για δημοκρατία, για κοινωνική δικαιοσύνη και για δικαιώματα».
Τώρα που ο λαός δεν μπορεί να θάψει ούτε τους νεκρούς του ακριβώς εξαιτίας του «συντρόφου Κομαντάντε Ούγκο Τσάβες», πλάι στη σορό του οποίου ο Τσίπρας, όπως ο ίδιος έχει πει, είχε την τιμή να σταθεί δίπλα της, τα δικαιώματά τους έχουν εξανεμιστεί.
Ένας θίασος κομπάρσων και στην κηδεία του «Κομαντάντε»!
Αλλά και από την ομιλία του στην Κοκκινιά μετά το «σύντομο, αλλά συναρπαστικό» ταξίδι του στη Βενεζουέλα, τον Μάρτιο του 2013, προέκυπτε σαφώς ότι ο Τσίπρας έκτοτε θεωρούσε τον λαό έναν θίασο κομπάρσων.
Είχε πει:
«Περίμενα να βρω έναν λαό που εκφράζει οδύνη, όμως εκεί συνάντησα έναν λαό που εκφράζει τούτες τις δύσκολες ώρες αποφασιστικότητα και όχι οδύνη. Εκατομμύρια λαού στους δρόμους. Βρέθηκα στην Στρατιωτική Ακαδημία του Καράκας, όπου είναι η σορός του Τσάβες και απέξω είχε 15 χιλιόμετρα ανθρώπινης ουράς, απλών καθημερινών ανθρώπων, που περίμεναν κατά μέσο όρο 20 ώρες για να αποτίσουν φόρο τιμής. Όχι στον ηγέτη τον απόμακρο, αλλά σε κάποιον που αισθάνονται δικό τους άνθρωπο γιατί τους άλλαξε την ίδια τους τη ζωή.
Αυτά τα εκατομμύρια σήμερα έχουν τη δυνατότητα και το δικαίωμα να είναι ισότιμοι πολίτες με τους συμπολίτες τους και αυτό είναι που τους κάνει να αισθάνονται αυτόν τον ηγέτη, δικό τους άνθρωπο. Και δεν βρίσκονται εκεί με οδύνη, αλλά με αποφασιστικότητα, δεν βρίσκονται εκεί για να κλάψουν, αλλά για να διαδηλώσουν. Μια μεγάλη πολύχρωμη διαδήλωση έχει γίνει αυτές τις μέρες στο Καράκας.
Το μήνυμα για εμάς είναι ένα πολύ ισχυρό μήνυμα. Μπορούμε να τα αλλάξουμε όλα σε αυτόν τον τόπο, εάν έχουμε τον λαό με το μέρος μας. Η κυβέρνηση που θα οικοδομήσουμε μετά τις επόμενες εκλογές, όσο κι αν προσπαθούν να τις αποφύγουν τώρα οι δυνάμεις του μνημονίου, για να γαντζωθούν στην εξουσία, θα είναι μια κυβέρνηση πλατιάς λαϊκής ενότητας, που θα επιβάλει μια προοπτική απελευθέρωσης για τον λαό μας, για τις κατώτερες τάξεις και θα έχει τη διαρκή στήριξη του ελληνικού λαού».
Οι φονικές χάρτινες πόλεις
Είμαι σίγουρη ότι οι γνωστοί υπέρμαχοι των δικαιωμάτων των λατινοαμερικανών δικτατόρων, θα βγουν τώρα να πουν πως η Βούλτεψη υποστηρίζει πως και για τον σεισμό ευθύνονται ο Τσάβες και ο Μαδούρο.
Όχι, δεν φταίνε για τον σεισμό. Φταίνε επειδή ήταν τόσο διεφθαρμένοι και τόσο αδιάφοροι για την τύχη του λαού της Βενεζουέλας, που αποφάσισαν να στεγάσουν τον κόσμο σε χάρτινες πόλεις αμφιβόλου κατασκευής, οι οποίες κατέρρευσαν από την πρώτη στιγμή.
Τα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας είναι ανατριχιαστικά. Στη Λα Γκουάιρα γκρεμίστηκε ολόκληρη η «Πόλη Τσάβες» (Ciudad Chávez), οι περίφημες κοινωνικές κατοικίες που κατασκευάστηκαν χωρίς έλεγχο και χωρίς να τηρηθούν οι αναγκαίες προδιαγραφές. Κατασκευάστρια εταιρία η τουρκική «Summa».
Ήταν άλλη μια κομμουνιστική φούσκα του τσαβισμού. Ο Τσάβες δεν έζησε για να δει ολοκληρωμένο το φονικό δημιούργημά του. Η γη στην κυριολεξία «κατάπιε» τα ισόγεια των συγκροτημάτων, πάνω στα οποία έχουν σωρευτεί τα ερείπια των υπόλοιπων ορόφων.
Οι πιο φτωχοί από τους φτωχούς, στους οποίους ο Τσάβες επιφύλαξε αυτήν την μοίρα, για μέρες σκαρφάλωναν στα διαλυμένα κτίρια, προκειμένου να διασώσουν κάποια από τα υπάρχοντά τους.
Κατέβαιναν μέσα στη σκόνη, με τα νύχια ματωμένα και τα χέρια και τα πόδια γεμάτα πληγές, από αυτό που κάποτε νόμισαν πως ήταν ο παράδεισός τους: 3.200 διαμερίσματα του ενός υπνοδωματίου για να βάλουν μέσα τις οικογένειές τους και να κρεμάσουν στους τοίχους (οπωσδήποτε) το πορτρέτο του Τσάβες, ο οποίος επισκέφθηκε την περιοχή τον Αύγουστο του 2012.
Ένα «θαύμα» τουρκικής κατασκευής
Κοκορεύτηκε τότε στο ραδιόφωνο και στην τηλεόραση ότι αυτό το συγκρότημα των 196 οικοδομικών τετραγώνων αντιπροσώπευε την… Μπολιβαριανή Επανάσταση! «Ποιοτικά και επιδοτούμενα διαμερίσματα και κατοικίες», είχε πει. Προσθέτοντας ότι αυτό το «θαύμα» κατέστη δυνατό χάρη στη συνεργασία με την Τουρκία και την εταιρεία Summa.
Έναν χρόνο μετά από εκείνη την επίσκεψη, το 2013, τα εγκαίνια έκανε ο διάδοχός του Νικολάς Μαδούρο.
Αυτό το έγκλημα – γιατί αυτό είναι πραγματικό έγκλημα – αποτελούσε τμήμα της λεγόμενης με προπαγανδιστικό στόμφο «Μεγάλης Αποστολής Στέγασης» της Βενεζουέλας, που εκτός από κατοικίες περιλάμβανε σχολεία, γήπεδα και ιατρεία. Τώρα, τα παιδιά έχουν βρεθεί εκτός εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Ξεκίνησε το 2011 με την υπόσχεση της κατασκευής εκατομμυρίων κοινωνικών κατοικιών για τα πιο ευάλωτα τμήματα της κοινωνίας της χώρας.
Η σημερινή κυβέρνηση της Ντέλσι Ροντρίγκεζ υποστηρίζει ότι έχουν παραδοθεί πάνω από 5 εκατομμύρια κοινωνικές κατοικίες – κάτι που αμφισβητούν οι επικριτές της.
Στο συγκρότημα της Λα Γκουάιρα πάντως εκτιμάται ότι περίπου το 80% των 196 κτιρίων του κατέρρευσαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Και πάντως θα κατεδαφιστούν όλα.
Είναι πια ξεκάθαρο ότι δεν καλύφθηκε καμιά από τις προδιαγραφές δόμησης, ότι όλα ήταν στον αέρα λόγω των ακατάλληλων υλικών, που δεν μπορούσαν να αντέξουν μεγάλο βάρος ή κραδασμούς. Επιπλέον, λόγω των συνεχών διακοπών στην υδροδότηση, οι ένοικοι είχαν εγκαταστήσει και τεράστιες δεξαμενές αποθήκευσης νερού. Πολλοί πρόσθεσαν τούβλα για να αποφύγουν τους αρουραίους που έλκονται από τις γυψοσανίδες. Πώς να αντέξουν σε τέτοιο βάρος;
Σε ανακοίνωσή της, η τουρκική κατασκευαστική εταιρεία Summa ισχυρίστηκε ότι συμμορφώθηκε με όλους τους ισχύοντες κανονισμούς της Βενεζουέλας, πως το έργο εγκρίθηκε και εποπτεύθηκε από τις αρχές της Βενεζουέλας και πως το μέγεθος του σεισμού μπορεί να ξεπέρασε αυτό που λαμβανόταν υπόψη στον αντισεισμικό κανονισμό της Βενεζουέλας του 2001, έτος που ξεκίνησε η κατασκευή.
Κάθε έγγραφο και ένα πιστοποιητικό θανάτου
Ωστόσο, οι υπεύθυνοι για τους θανάτους δεν εξαφανίζονται μαζί με την κατάρρευση των κτιρίων. Υπάρχουν αρχεία, υπογραφές και όλα τα σχετικά. Για την επιλογή της τοποθεσίας – πλάι στη θάλασσα, πάνω στην άμμο – για τις γεωλογικές και γεωτεχνικές μελέτες, τις προδιαγραφές των υλικών, την ανάθεση των εργασιών, την εκτέλεση της κατασκευής, τις τεχνικές επιθεωρήσεις, τις αναγκαίες πιστοποιήσεις ασφάλειας. Υπάρχουν μελέτες, σχέδια, συμβόλαια, επιθεωρήσεις και άδειες.
Κάθε έγγραφο έχει όνομα, υπογραφή, σφραγίδα. Κάθε έκθεση επιθεώρησης προσδιορίζει τον υπεύθυνο για την επαλήθευση της συμμόρφωσης με τις τεχνικές προδιαγραφές. Ο σχεδιασμός καθορίζει τα υλικά. Τα σχέδια καθοδηγούν την κατασκευή. Οι επιθεωρήσεις επαληθεύουν ότι το έργο εκτελείται σύμφωνα με τα σχέδια. Οι εδαφολογικές μελέτες καθορίζουν πώς θα αντιδράσει το έδαφος σε περίπτωση σεισμού.
Το συγκρότημα κατοικιών Hugo Chávez χτίστηκε στο Οροπέδιο Machado, περιοχή που για δεκαετίες είχε συμπεριληφθεί στα σχέδια επέκτασης του Διεθνούς Αεροδρομίου Simón Bolívar και είχε ταξινομηθεί από το Σχέδιο Αστικής Ανάπτυξης της πρώην πολιτείας Βάργκας (σήμερα Λα Γκουάιρα), ως περιοχή που παρουσιάζει συγκεκριμένες γεωλογικές συνθήκες, από τις οποίες εξαρτώνται και οι χρήσεις γης. Αλλά η πιστοποίηση ενός κτιρίου αντιπροσωπεύει την τεχνική επιβεβαίωση ότι αυτό μπορεί να κατοικηθεί με επίπεδο ασφάλειας συμβατό με τους ισχύοντες κανονισμούς.
Πελάτης της τουρκικής εταιρίας ήταν το περίφημο Υπουργείο… Λαϊκής Εξουσίας για τη Στέγαση και τους Οικοτόπους.
Τώρα, στη Βενεζουέλα τα στόματα ανοίγουν. Αρχιτέκτονες και πολιτικοί μηχανικοί αποκαλύπτουν πως δέχθηκαν πιέσεις και έλαβαν ασφυκτικές προθεσμίες, ότι οι επιθεωρήσεις πραγματοποιούνταν από άτομα χωρίς τεχνική εκπαίδευση ότι, κατά τη διάρκεια των εργασιών, παραλείφθηκαν βασικοί έλεγχοι στο σκυρόδεμα, ότι η ποιότητα των υλικών και η συμμόρφωση με τα αντισεισμικά πρότυπα δεν λήφθηκαν υπόψη.
Ο Τσάβες αδιαφόρησε για την ιαπωνική μελέτη
Πριν από 21 χρόνια, η Ιαπωνία είχε προειδοποιήσει τον Ούγκο Τσάβες για τον υψηλό σεισμικό κίνδυνο στο Καράκας και τη Λα Γκουάιρα, με μια μελέτη που παραδόθηκε στον ίδιο τον Μάρτιο του 2005 και όπου αναφερόταν ότι κανένα κτίριο δεν είχε τις κατάλληλες προδιαγραφές για να αντέξει έναν μεγάλο σεισμό.
Ο Τσάβες πέταξε την ιαπωνική μελέτη σε ένα συρτάρι του γραφείου του.
Μετά τον καταστροφικό σεισμό της 24ης Ιουνίου, στα κοινωνικά δίκτυα κυκλοφόρησαν αποσπάσματα εκείνης της επιστημονικής μελέτης, υπενθυμίζοντας στις καταστροφές που είχαν προκληθεί το 1999 – μόλις ο Τσάβες είχε βρεθεί στην εξουσία - στη Λα Γκουάιρα λόγω των πλημμυρών και των κατολισθήσεων. Τότε ήταν που η κυβέρνηση της Βενεζουέλας είχε καλέσει τους Ιάπωνες επιστήμονες για να μελετήσουν την περιοχή. Και αυτοί αποφάνθηκαν ότι σε περίπτωση σεισμού στην περιοχή θα μπορούσε να προκληθεί ο θάνατος 20.000 ανθρώπων!
Επομένως, ο Τσάβες, μέντορας του Τσίπρα, γνώριζε αλλά δεν έκανε τίποτε. Αντίθετα επέλεξε αυτήν ακριβώς την περιοχή για τα μεγαλεπήβολα σχέδιά του. Ούτε έλαβε υπόψη τις ιαπωνικές συστάσεις για τρόπους μείωσης του αριθμού των θυμάτων.
Μετά από όλα αυτά, ήλθε και η μεγάλη καταστροφή. Και τότε, ο λαός άρχισε να αναρωτιέται: Πού είναι η πολυδιαφημισμένη «Πολιτική Προστασία»; Πού είναι οι δύο χιλιάδες στρατηγοί των Ενόπλων Δυνάμεων, που θα έπρεπε να ηγούνται των επιχειρήσεων διάσωσης; Πού είναι τα τρία εκατομμύρια πολιτοφύλακες για τους οποίους καυχιόταν ο Νικολάς Μαδούρο και η αντιπρόεδρός του, Ντέλσι Ροντρίγκεζ; Πού είναι τα περίφημα «στρατηγικά σχέδια» που οι ηγέτες του καθεστώτος επιδείκνυαν συνεχώς; Πού είναι οι 33 υπουργοί, συμπεριλαμβανομένων του Υπουργού Στέγασης και Κατοικιών, του Υπουργού Υποδομών και του Υπουργού Επικοινωνιών και Πληροφοριών; Πού είναι τα νοσοκομεία, τα κέντρα υγείας, το ιατροφαρμακευτικό υλικό; Πού είναι οι εκπαιδευμένοι διασώστες; Πού είναι τα ασθενοφόρα;
Η απάντηση είναι… πουθενά! Ήταν μια προπαγάνδα, μια παραφουσκωμένη και άχρηστη γραφειοκρατία, μια ακόμη φαντασίωση ενός μυθομανούς καθεστώτος.
Για το χάος έφταιγαν οι συνωμότες, οι ολιγάρχες, οι ξένοι
Σχεδόν 30 χρόνια τσαβισμού οδήγησαν στο απόλυτο χάος. Όπως γράφουν οι αναλυτές, το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης κατέρρευσε πριν από τα νοσοκομεία, η εκπαίδευση κατέρρευσε πριν από τα σχολεία, το ηλεκτρικό δίκτυο έκλεισε πριν από τις πόλεις, το κράτος δικαίου κατέρρευσε πριν από τα κτίρια, η διαφθορά εκτόπισε την αξιοκρατία, η προπαγάνδα αντικατέστησε την αλήθεια.
Και το Κράτος γιγαντώθηκε όχι για να προστατέψει τον λαό, αλλά αυτούς που κρατούσαν στα χέρια τους την εξουσία.
Επί δεκαετίες ο τσαβισμός, απέφευγε την αναγνώριση των λαθών του, καταγγέλλοντας συνωμοσίες κατά της μπολιβιαριανής επανάστασης, τα μέσα ενημέρωσης, τις ξένες δυνάμεις, την ολιγαρχία, ενώ οι καταγγελίες για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν «το πρόσχημα για μια ξένη στρατιωτική επέμβαση».
Με τη διαφορά ότι μπροστά στην απόλυτη καταστροφή, η προπαγάνδα αποδεικνύεται άχρηστη. Οι παγιδευμένοι στα ερείπια άνθρωποι δεν χρειάζονται προπαγάνδα, αλλά συνεργεία διάσωσης. Οι άνθρωποι που μένουν άστεγοι δεν χρειάζονται συνθήματα κατά του ιμπεριαλισμού. Ο σεισμός δεν μπορεί να αποδοθεί σε κάποια συνωμοσία.
Αλλά το καθεστώς Τσάβες-Μαδούρο δεν είχε «κατασκευαστεί» για να προσφέρει βοήθεια στον λαό. Είχε κατασκευαστεί για την καταστολή. Οι ταξιαρχίες δεν υπήρχαν για την προστασία, αλλά για την… υπεράσπιση της «Επανάστασης».
Ο σεισμός γκρέμισε και τις αυταπάτες
Ο σεισμός δεν προκαλείται από ένα καθεστώς. Τα δεινά που προκαλεί, όμως, πρέπει να θεραπευτούν από τις κυβερνήσεις.
Στη Βενεζουέλα, ο σεισμός δεν γκρέμισε μόνο κτίρια. Γκρέμισε και μύθους και αυταπάτες. Κατέστρεψε δια παντός το αφήγημα του τσαβισμού, που είχε αντικαταστήσει το Κράτος με το Έπος, την διοίκηση με τα συνθήματα, την πραγματικότητα με την προπαγάνδα.
Ο τσαβισμός καλλιέργησε την αυταπάτη ότι μια χώρα μπορεί να επιβιώσει χωρίς υπηρεσίες προς τους πολίτες, αρκεί οι κρατούντες να μπορούν να επιβάλουν την καταστολή.
Όταν συμβαίνει μια καταστροφή, η ρητορική δεν προστατεύει και τα παχιά και κούφια λόγια προκαλούν ακόμη μεγαλύτερη οργή.
Προφανώς αυτός είναι και ο λόγος που ο Αλέξης Τσίπρας δεν κράτησε για τον λαό της Βενεζουέλας ούτε ένα από τα πολλά δάκρυα που έχυσε μπροστά στη σορό του Τσάβες…
* Η Σοφία Βούλτεψη είναι βουλευτής Β3 Νοτίου Τομέα Αθηνών της ΝΔ και δημοσιογράφος
