Ισχυρή ευρωπαϊκή καταγραφή των ελληνικών θέσεων απέναντι στην Τουρκία περιλαμβάνει το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την έκθεση της Κομισιόν του 2025 σχετικά με την ενταξιακή πορεία της Άγκυρας. Το κείμενο κρατά ανοιχτή τη γραμμή του διαλόγου Αθήνας και Άγκυρας, όμως ταυτόχρονα εντάσσει σχεδόν όλο το φάσμα των ελληνοτουρκικών διαφορών στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, της κυριαρχίας των κρατών μελών της ΕΕ και των υποχρεώσεων που έχει η Τουρκία ως υποψήφια χώρα.
Το πρώτο κέρδος για την Αθήνα βρίσκεται στην ίδια τη λογική του κειμένου. Το Ευρωκοινοβούλιο αναφέρει ότι η Τουρκία οφείλει να έχει σχέσεις καλής γειτονίας με όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ και να απέχει από ενέργειες που παραβιάζουν την κυριαρχία και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα. Με αυτή τη διατύπωση, οι τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο δεν παρουσιάζονται ως απλές διμερείς διαφορές. Συνδέονται με την ευρωπαϊκή τάξη, το διεθνές δίκαιο και την ίδια την αξιολόγηση της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη χώρας.
Κεντρικό σημείο αποτελεί η ρητή αναφορά στο casus belli. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκφράζει βαθιά ανησυχία επειδή η Τουρκία διατηρεί επίσημη απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας, στην περίπτωση που η Αθήνα ασκήσει το νόμιμο δικαίωμά της για επέκταση των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο, σύμφωνα με τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας. Η αναφορά έχει βαρύτητα επειδή χαρακτηρίζει την απειλή αυτή αδιανόητη μεταξύ συμμάχων και γειτόνων, μεταφέροντας ένα πάγιο ελληνικό επιχείρημα στο ευρωπαϊκό θεσμικό επίπεδο.
Το ψήφισμα καταγράφει επίσης τη «Γαλάζια Πατρίδα» ως πρόβλημα. Αναφέρεται στην προώθηση του δόγματος από την Τουρκία και εκφράζει σοβαρή ανησυχία για σχέδιο νόμου που έχει ετοιμαστεί από το Εθνικό Κέντρο Θαλάσσιου και Ναυτικού Δικαίου του Πανεπιστημίου της Άγκυρας, το οποίο θα μπορούσε να κωδικοποιήσει τη «Γαλάζια Πατρίδα» και να έρθει σε ευθεία σύγκρουση με το καθιερωμένο διεθνές δίκαιο. Η ευρωπαϊκή προειδοποίηση προς την Άγκυρα να μην προχωρήσει σε τέτοια νομοθετική κίνηση λειτουργεί ως θεσμικό ανάχωμα απέναντι στην προσπάθεια μετατροπής μιας αναθεωρητικής θεωρίας σε κρατικό νομικό πλαίσιο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά στις παραβιάσεις ελληνικών χωρικών υδάτων και εναέριου χώρου. Το ψήφισμα σημειώνει ότι υπήρξε σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2024, αν και αναγνωρίζει ότι οι παραβιάσεις στον εναέριο χώρο παραμένουν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα. Παράλληλα, καταγράφει την πολιτική εργαλειοποίηση του συστήματος NAVTEX, στοιχείο που αφορά άμεσα την τουρκική τακτική αμφισβητήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ένα ακόμη σημείο με ελληνικό ενδιαφέρον είναι η αναφορά στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και στην ελληνική ΑΟΖ. Το Ευρωκοινοβούλιο κατηγορεί την Τουρκία ότι παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα, εμποδίζοντας την πρόοδο έργων ευρωπαϊκής συνδεσιμότητας, όπως ο Great Sea Interconnector και ο EastMed Pipeline. Η διατύπωση είναι κρίσιμη, επειδή εμφανίζει τα έργα αυτά ως ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και όχι ως απλές εθνικές επιλογές της Ελλάδας ή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
The European Parliament warned of continued democratic backsliding in Georgia and Türkiye and called for reforms and a stronger EU response.
— European Parliament (@Europarl_EN) June 17, 2026
Learn more: https://t.co/uT2bzZwERj pic.twitter.com/zI1fGAaGeb
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός. Το ψήφισμα αναφέρεται στην τουρκική απόρριψη του ελληνικού σχεδιασμού, ο οποίος δημοσιεύθηκε βάσει της ευρωπαϊκής οδηγίας για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό. Καταγράφει επίσης ότι η Τουρκία δημοσίευσε δικό της θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, ο οποίος καλύπτει περιοχές ελληνικής κυριαρχίας και δικαιοδοσίας. Η αναφορά αυτή δίνει ευρωπαϊκή θεσμική υπόσταση σε ένα ζήτημα που η Άγκυρα προσπάθησε να μετατρέψει σε πεδίο αμφισβήτησης.
Ανάλογη είναι η εικόνα και για τα θαλάσσια πάρκα. Το ψήφισμα καταγράφει την τουρκική αντίδραση στην ίδρυση ελληνικού θαλάσσιου πάρκου στο Αιγαίο, το οποίο τοποθετεί εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Παράλληλα, σημειώνει την ανακοίνωση δύο τουρκικών θαλάσσιων πάρκων τον Αύγουστο του 2025, τα οποία, σύμφωνα με το κείμενο, επεκτείνονται σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας. Η περιβαλλοντική πολιτική, με αυτόν τον τρόπο, αποκτά διάσταση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Το ψήφισμα περιλαμβάνει και αναφορά στην παράνομη αλιεία. Καταγράφει σημαντική αύξηση, από το 2024, των παράνομων αλιευτικών δραστηριοτήτων τουρκικών σκαφών εντός ελληνικών χωρικών υδάτων. Η αναφορά αυτή έχει πολιτική σημασία, επειδή εντάσσει στις ευρωπαϊκές παρατηρήσεις ένα ζήτημα καθημερινής πίεσης στο Αιγαίο, πέρα από τις μεγάλες στρατηγικές διαφορές.
Στα ελληνικά κέρδη καταγράφεται και η επανάληψη της θέσης του Ευρωκοινοβουλίου για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Το κείμενο αναφέρει ότι το μνημόνιο Τουρκίας και Λιβύης για τις θαλάσσιες ζώνες παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, δεν συμμορφώνεται με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα για τρίτες χώρες. Πρόκειται για μία από τις πιο καθαρές ευρωπαϊκές διατυπώσεις υπέρ της ελληνικής και κυπριακής θέσης.
Το Κυπριακό καταλαμβάνει επίσης σημαντικό χώρο. Το ψήφισμα επαναβεβαιώνει ότι η λύση πρέπει να κινείται εντός του πλαισίου του ΟΗΕ, στη βάση διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας, με μία διεθνή νομική προσωπικότητα, μία κυριαρχία και μία ιθαγένεια. Καλεί την Τουρκία να εγκαταλείψει την πρόταση δύο κρατών, ζητά επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά και καταδικάζει τις προσπάθειες αναβάθμισης του ψευδοκράτους.
