Στην Άγκυρα βρίσκεται από το απόγευμα της Τρίτης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προκειμένου να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία πραγματοποιείται την Τετάρτη σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων και έντονων συζητήσεων για το μέλλον της συλλογικής άμυνας.
Το βράδυ της Τρίτης ο Έλληνας πρωθυπουργός παρακάθεται στο επίσημο δείπνο που παραθέτει ο πρόεδρος της Τουρκίας Ταγίπ Ερντογάν προς τους ηγέτες των κρατών μελών της Συμμαχίας στο Λευκό Παλάτι. Οι επίσημες εργασίες της Συνόδου αρχίζουν την Τετάρτη, με εναρκτήρια ομιλία του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε.
Το πρόγραμμα του πρωθυπουργού
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφθασε στην τουρκική πρωτεύουσα το απόγευμα της Τρίτης και συμμετέχει στο δείπνο των ηγετών, το οποίο έχει ιδιαίτερο πολιτικό και διπλωματικό ενδιαφέρον, καθώς πραγματοποιείται σε τουρκικό έδαφος και με φόντο κρίσιμες αποφάσεις για την ευρωατλαντική ασφάλεια.
Την Τετάρτη ο πρωθυπουργός λαμβάνει μέρος στις εργασίες της Συνόδου Κορυφής, όπου οι ηγέτες των κρατών μελών θα συζητήσουν την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ, τη στήριξη προς την Ουκρανία, τις νέες αμυντικές δεσμεύσεις και τον συντονισμό απέναντι στις σύγχρονες απειλές.
Σύνοδος με βαριά ατζέντα
Η φετινή Σύνοδος πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό διεθνές περιβάλλον. Ο πόλεμος στην Ουκρανία, η στάση της Ρωσίας, η ασφάλεια στην ευρωπαϊκή ήπειρο και η σχέση των Ηνωμένων Πολιτειών με τους Ευρωπαίους συμμάχους διαμορφώνουν το βασικό πλαίσιο των συζητήσεων.
Ιδιαίτερο βάρος έχει και η στάση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει θέσει με ένταση το ζήτημα της μεγαλύτερης οικονομικής συμμετοχής των ευρωπαϊκών κρατών στη συλλογική άμυνα. Το μήνυμα της Ουάσιγκτον είναι ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο μέρος του κόστους για την ασφάλεια της Συμμαχίας.
Στο επίκεντρο οι αμυντικές δαπάνες
Κεντρικό θέμα της Συνόδου είναι η νέα δέσμευση για αύξηση των συνολικών αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Πρόκειται για σημαντική μετατόπιση σε σχέση με τον στόχο του 2%, ο οποίος είχε υιοθετηθεί το 2014.
Η απόφαση αυτή συνδέεται με τη ρωσική απειλή, τη μακρά διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία και τις νέες προκλήσεις ασφαλείας, από τη διεθνή τρομοκρατία μέχρι τις υβριδικές απειλές και την ανάγκη αναβάθμισης των αμυντικών δυνατοτήτων της Συμμαχίας.
Αρκετές χώρες εκφράζουν επιφυλάξεις για το δημοσιονομικό βάρος των νέων δεσμεύσεων. Η Ισπανία έχει ήδη εξασφαλίσει ειδική εξαίρεση, διατηρώντας τις επιχειρησιακές της υποχρεώσεις χωρίς να δεσμεύεται για την επίτευξη του ορίου του 5%.
Το μήνυμα της Ευρώπης προς τις ΗΠΑ
Σημαντικό κεφάλαιο της Συνόδου αποτελεί και το μέλλον της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Οι ευρωπαϊκές χώρες αναμένεται να ζητήσουν ισχυρές διαβεβαιώσεις από την Ουάσιγκτον, καθώς η παρουσία των αμερικανικών δυνάμεων θεωρείται βασικός πυλώνας της συλλογικής αποτροπής.
Οι δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανό περιορισμό της αμερικανικής παρουσίας στην ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν προκαλέσει ανησυχία σε αρκετές πρωτεύουσες. Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία μετά και τις κινήσεις του Πενταγώνου για ακύρωση στρατιωτικών αποστολών και αποχώρηση προσωπικού από ευρωπαϊκές βάσεις.
