Ο κόσμος δεν αλλάζει σταδιακά, αλλά ασύμμετρα. Για μεγάλα διαστήματα οι εξελίξεις μοιάζουν γραμμικές, σχεδόν προβλέψιμες, μέχρι τη στιγμή που συσσωρεύονται αλλαγές οι οποίες μετακινούν απότομα το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούν οικονομίες, κοινωνίες και κράτη.
Κάπως έτσι μοιάζει και η εποχή που διανύουμε. Η τεχνητή νοημοσύνη αναδιατάσσει ήδη την παραγωγή και την εργασία. Η γεωπολιτική επιστρέφει με ένταση. Η ενεργειακή ασφάλεια, η τεχνολογική αυτονομία και η οικονομική ισχύς επανέρχονται στο επίκεντρο ως ζητήματα στρατηγικής σημασίας. Το ζητούμενο πλέον είναι ποιοι θα μπορέσουν να μετατρέψουν αυτή τη μετάβαση σε πηγή ισχύος.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, ο καθοριστικός παράγοντας για κάθε χώρα είναι η παραγωγικότητα. Η δυνατότητα, δηλαδή, να αξιοποιεί αποτελεσματικά το ανθρώπινο κεφάλαιο, την τεχνολογία, την καινοτομία και τους θεσμούς της ώστε να παράγει περισσότερη αξία.
Η παραγωγικότητα μπορεί να ακούγεται σαν ένας τεχνικός οικονομικός όρος. Στην πραγματικότητα, όμως, βρίσκεται στον πυρήνα σχεδόν κάθε μεγάλης πολιτικής και κοινωνικής πρόκλησης. Από τους μισθούς και το διαθέσιμο εισόδημα μέχρι τις επενδύσεις, την ανταγωνιστικότητα, τις ευκαιρίες για τους πολίτες και την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών, πίσω από κάθε φιλόδοξη δημόσια πολιτική βρίσκεται πάντοτε η ικανότητα μιας οικονομίας να παράγει, να καινοτομεί και να εξελίσσεται.
Υπάρχει μια απλή αλήθεια που συχνά παραβλέπεται. Καμία χώρα δεν μπορεί να διανείμει πλούτο που δεν έχει πρώτα δημιουργήσει. Χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση, καμία κοινωνική πρόοδος δεν μπορεί να έχει διάρκεια.
Για την Ευρώπη, το διακύβευμα είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Για δεκαετίες, η Ευρώπη λειτούργησε μέσα σε ένα περιβάλλον σχετικής σταθερότητας, πρόσβασης σε φθηνή ενέργεια και οικονομικής ολοκλήρωσης. Αυτές οι συνθήκες δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες. Η Ευρώπη καλείται σήμερα να επενδύσει ταυτόχρονα στην άμυνα, στην ενεργειακή μετάβαση, στις ψηφιακές υποδομές και στην τεχνητή νοημοσύνη, διατηρώντας παράλληλα τη δημοσιονομική της αξιοπιστία και το κοινωνικό της μοντέλο.
Στο ερώτημα ποιος θα χρηματοδοτήσει αυτή τη μετάβαση, η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι μία: η ίδια η Ευρώπη. Οφείλει να αξιοποιήσει καλύτερα το δικό της κεφάλαιο, να κινητοποιήσει ιδιωτικές αποταμιεύσεις και να κατευθύνει περισσότερους πόρους προς παραγωγικές επενδύσεις. Με άλλα λόγια, η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει περισσότερο στον εαυτό της.
Αυτό αφορά άμεσα και την Ελλάδα.
Η χώρα μας βρίσκεται σήμερα σε πολύ διαφορετικό σημείο από ό,τι πριν λίγα χρόνια. Έχει αφήσει πίσω της την εποχή της κρίσης και της αβεβαιότητας και βρίσκεται πλέον σε μια νέα αφετηρία. Με υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με αυξημένες επενδύσεις και με μια οικονομία σαφώς πιο ανθεκτική απέναντι στις διεθνείς αναταράξεις, η Ελλάδα αποδεικνύει ότι μπορεί πλέον να διεκδικεί το μέλλον από μια θέση μεγαλύτερης αξιοπιστίας και αυτοπεποίθησης.
Η πρόοδος αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Είναι αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών και μεταρρυθμίσεων που ενίσχυσαν την αξιοπιστία της οικονομίας, αποκατέστησαν την εμπιστοσύνη των επενδυτών, μείωσαν φορολογικά βάρη και αξιοποίησαν την τεχνολογία ως εργαλείο ουσιαστικού μετασχηματισμού του κράτους. Όλα αυτά δημιούργησαν τις προϋποθέσεις για μια οικονομία εξωστρεφή, ανταγωνιστική και πιο ανθεκτική.
Όμως η πρόοδος δεν είναι ποτέ δεδομένη. Οι επόμενες προκλήσεις είναι πιο σύνθετες από τις προηγούμενες, ακριβώς επειδή δεν αφορούν μόνο τη σταθεροποίηση, αλλά τη μετάβαση σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο.
Η μεγάλη πρόκληση των επόμενων ετών είναι να διασφαλίσουμε ότι η ανάπτυξη θα είναι όχι μόνο ισχυρή αλλά και διατηρήσιμη. Ότι η τεχνολογική πρόοδος θα δημιουργεί περισσότερες ευκαιρίες, αντί για νέους αποκλεισμούς. Ότι οι νέοι θα βλέπουν περισσότερους λόγους να ζήσουν και να δημιουργήσουν στην Ελλάδα. Και ότι οι αναγκαίες αλλαγές θα γίνουν χωρίς να αφήνουν κανέναν πίσω.
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της πολιτικής διαφοράς της εποχής μας. Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι ανάμεσα στην αλλαγή και τη στασιμότητα, γιατί ο κόσμος αλλάζει ούτως ή άλλως. Η πραγματική διαχωριστική γραμμή είναι αν οι αλλαγές αυτές θα αντιμετωπιστούν με σχέδιο, σοβαρότητα και μεταρρυθμιστική συνέπεια ή με ευκολία, συνθήματα και ψευδαισθήσεις.
Σε αυτή τη συγκυρία, η σύγχρονη κεντροδεξιά εκφράζεται μέσα από πολιτικές που συνδυάζουν δημοσιονομική υπευθυνότητα, μεταρρυθμιστική τόλμη και κοινωνική κινητικότητα. Αυτή ακριβώς τη λογική υπηρετεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας. Όχι με εύκολες υποσχέσεις ή παροχές χωρίς αντίκρισμα, αλλά με πολιτικές που ενισχύουν διατηρήσιμα την παραγωγική δυναμική της χώρας και διευρύνουν τις δυνατότητές της.
Οι κοινωνίες δεν προχωρούν μπροστά όταν προσπαθούν να προστατεύσουν τον κόσμο που φεύγει, αλλά όταν βρίσκουν τη δύναμη να χτίσουν τον κόσμο που έρχεται.
Στις μεγάλες μεταβάσεις της ιστορίας, ξεχωρίζουν οι χώρες που δεν φοβούνται την αλλαγή και έχουν το σχέδιο, τη βούληση και την τόλμη να τη μετατρέψουν σε πλεονέκτημα. Σε αυτή την κατεύθυνση πρέπει να κινηθεί και η Ελλάδα.
