«Η μία και μόνη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας ενισχύει την ανεξαρτησία του και τον απελευθερώνει από το ανθρώπινο άγχος της επανεκλογής, ώστε να ασκήσει ανεπηρέαστος τα καθήκοντα του ως ρυθμιστής του πολιτεύματος -έστω και με μειωμένες αρμοδιότητες- και ως αρχηγός του κράτους», είναι η άποψη στην οποία στηρίχθηκε η πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 30 του Συντάγματος, όπως την διατύπωσε ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας, Ευριπίδης Στυλιανίδης, στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας
«Αναμφισβήτητα η συζήτηση για τον ΠτΔ θα είχε μεγαλύτερη αξία, αν μιλούσαμε για έναν πρόεδρο με ενισχυμένες αρμοδιότητες. Πάντως και τώρα διατηρεί συμβολικά, πολιτικά και εθνικά τη σημασία του, αν συνειδητοποιήσουμε ότι είναι διαφορετικό να επιδιώκει κάποιος να αντλήσει αξία από την καρέκλα του, από να δημιουργεί αυτός, ως προσωπικότητα, υπεραξία σε αυτήν κι αυτό αφορά όλους τους ρόλους είτε έχουν, είτε δεν έχουν τόσες πολλές αρμοδιότητες, γιατί όπως σοφά λέει ο λαός μας: “τα ράσα δεν κάνουν τον παπά”», σημείωσε ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας.
Ο κ. Στυλιανίδης αναφέρθηκε και στη διαδικασία εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας.
«Όσο το Σύνταγμα επέβαλε την εκλογή ΠτΔ με ενισχυμένη πλειοψηφία, υποχρέωνε τις πολιτικές δυνάμεις σε συναίνεση και όπλιζε με κύρος το θεσμό. Στη διαδικασία αυτή που ήταν πάγια θέση της Νέας Δημοκρατίας, αντιδρούσε πάντα το ΠΑΣΟΚ από την Αναθεώρηση του 2001 και μετά, ώστε να μην προκαλούνται έκτακτες εκλογές. Πρότεινε αντ' αυτού τις επαναλαμβανόμενες συνεχώς και απεριορίστως ψηφοφορίες. Στις εκλογές προέδρου το 2010 και το 2015 εργαλειοποιήθηκε η διαδικασία εκλογής προέδρου», είπε ο κ. Στυλιανίδης και πρόσθεσε:
«Το 2010 ο Γ. Παπανδρέου δήλωσε ότι δεν θα ψηφίσει τον Κάρολο Παπούλια πριν τις εκλογές, επιχειρώντας να εγκλωβίσει την κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή σε μια στιγμή που αυτή προσπαθούσε να πάρει γενναία μέτρα για την αναχαίτιση της επερχόμενης οικονομικής κρίσης που μας οδήγησε στα μνημόνια. Αυτό οδήγησε σε πρόωρες εκλογές επιδεινώνοντας την κατάσταση. Το ίδιο συνέβη το 2014 σε μία κρίσιμη στιγμή που η κυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου ήταν έτοιμη να βγάλει τη χώρα από τη διεθνή εποπτεία των μνημονίων. Η άρνηση του Αλέξη Τσίπρα να στηρίξει την εκλογή ΠτΔ οδήγησε στις εκλογές του 2015 και στο τρίτο μνημόνιο. Η εργαλειοποίηση την εκλογής του προέδρου από την εκάστοτε αντιπολίτευση, μας οδήγησε το 2019 στη θέση ότι η αδυναμία εκλογής προέδρου με ενισχυμένη πλειοψηφία των 200 ή των 180 βουλευτών δεν πρέπει να διακόπτει βίαια τη συνέχεια μιας ισχυρά νομιμοποιημένης δημοκρατικά κυβέρνησης. Αυτή η θέση που προτάθηκε από το ΠΑΣΟΚ στηρίχθηκε και στο επιχείρημα ότι είχαν ήδη περιοριστεί και οι αρμοδιότητες του προέδρου. Άρα η δυνατότητα εκλογής του με απόλυτη πλειοψηφία ήταν λογική προκειμένου να στηριχθεί η ισχυρά δημοκρατικά νομιμοποιημένη κυβέρνηση να ολοκληρώσει το έργο της. Το Σύνταγμα άλλωστε ενθάρρυνε, αλλά δεν ανάγκαζε, στους πρώτους 3 γύρους εκλογής τα πολιτικά κόμματα να συναινέσουν επενδύοντας πάνω στην ωριμότητα και την ικανότητα του πολιτικού συστήματος να δημιουργεί συναινέσεις. Αυτή η προσδοκία επαληθεύτηκε κατά την πρώτη εκλογή Σακελλαροπούλου, αλλά τορπιλίστηκε κατά την εκλογή του σημερινού προέδρου Κ. Τασούλα, διότι η θεσμική λογική υποτάχθηκε στην μικροκομματική σκοπιμότητα της αντιπολίτευσης».
«Βεβαίως ήταν και παραμένει δικαίωμα κάθε κόμματος η θέση που υποστηρίζει. Αυτό όμως δεν μειώνει επ΄ουδενί το θεσμικό κύρος ή την απήχηση που έχει το πρόσωπο του εκάστοτε προέδρου. Άλλωστε, ας μη ξεχνούμε ότι και ο εθνάρχης Κωνσταντίνος Καραμανλής, παρότι εξελέγη με απόλυτη πλειοψηφία, είναι ταυτισμένος με τις σημαντικότερες θετικές στιγμές για τη Δημοκρατία μας αλλά και για την ευρωπαϊκή προοπτική της Ελλάδας», είπε ο Ευριπίδης Στυλιανίδης.
Η διάλυση της Βουλής
Για την αναθεώρηση του άρθρου 41 του Συντάγματος, ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας είπε ότι το κόμμα του στο άρθρο 41 παρ. 2 και 5 προτείνει την κατάργηση της συχνά υποκριτικής επίκλησης «σοβαρού εθνικού θέματος» για την πρόωρη διάλυση της Βουλής και την αντικατάσταση της με μια διάταξη που θα προβλέπει «Διάλυση με πρόταση της κυβέρνησης και απόφαση της Βουλής για ανανέωση της λαϊκής εντολής». Δηλαδή την αυτοδιάλυση της Βουλής που είναι και πιο ειλικρινές.
Η Βουλή έχει διαλυθεί 11 φορές με επίκληση εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας κατά το άρθρο 41 παρ. 2 Σ, τα έτη 1977, 1985, 1993, 1996, 2000, 2004, 2007, 2009, Απρίλιο 2012, 2019, και Απρίλιο 2023, επισήμανε προηγουμένως ο κ. Στυλιανίδης και πρόσθεσε:
«Συνήθως, η διάλυση της Βουλής κατά το άρθρο 41 παρ. 2 Σ γίνεται μετά τη συμπλήρωση τριών ετών, και λίγους μήνες ή ακόμα και εβδομάδες πριν από τη λήξη της τετραετούς θητείας της, σύμφωνα με το άρθρο 53 παρ. 1 Σ. Η επιλογή να διαλύεται η Βουλή κατά το άρθρο 41 παρ. 2 Σ γίνεται, γιατί αν διαλυθεί μετά από την παραίτηση της κυβέρνησης, όπως συνέβη τον Αύγουστο 2015, τότε θα πρέπει να διοριστεί στη θέση της υπηρεσιακή κυβέρνηση, σύμφωνα με το άρθρο 37 παρ. 3 Σ, όπως αναθεωρήθηκε το 1986».
Τα δημοψηφίσματα
Για την πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 44, ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας είπε ότι «σε ένα δημοψήφισμα έχει σημασία, όχι μόνο ΠΟΙΟΣ θέτει το ερώτημα, αλλά και ΠΩΣ το θέτει».
Η διατύπωση του διλήμματος μπορεί έντεχνα να υφαρπάξει τη συναίνεση του εκλογικού σώματος, γεννώντας σύγχρονα ζητήματα δημαγωγίας, ανέφερε ο Ευριπίδης Στυλιανίδης και επισήμανε ότι σταδιακά γενικεύεται η εφαρμογή των ψηφιακών δημοψηφισμάτων που είναι γρήγορα, ευκολότερα και φθηνότερα να διοργανωθούν.
«Ενισχύουν αναμφισβήτητα τη συμμετοχή των πολιτών, αλλά πρέπει να διασφαλίζεται τεχνικά το άμεμπτο της διαδικασίας και η μυστικότητα της ψήφου», είπε ο βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας και εξήγησε: «Για να προστατευθεί αυτό το δικαίωμα συμμετοχής και η ελευθερία επιλογής του πολίτη από σύγχρονους δημαγωγούς, η Νέα Δημοκρατία προτείνει το Σύνταγμα στο άρθρο 44 παρ 2 να καθοδηγεί το νομοθέτη, ώστε το ερώτημα να διατυπώνεται με εύληπτο και ξεκάθαρο, δηλαδή κατανοητό τρόπο προς τους πολίτες. Μεταξύ της προκήρυξης και της διενέργειας του δημοψηφίσματος να μεσολαβεί επαρκής χρόνος τουλάχιστον 20 ημερών, προκειμένου να ενημερώνεται με πληρότητα και νηφαλιότητα πριν αποφασίσει, ώστε οι αποφάσεις και οι επιλογές του να μην είναι προϊόν συνταγματικού λαϊκισμού, αλλά να είναι ψύχραιμες και λογικές, προς όφελος της Ελλάδας και των Ελλήνων».
Μόνο κάτω από αυτές τις προϋποθέσεις μπορεί το Σύνταγμα να μεταβιβάσει περισσότερες αρμοδιότητες στην κοινωνία, πιστεύοντας ότι «όσο πιο πολύ ευθύνη περάσεις στους πολίτες, τόσο περισσότερο αυτοί εκπαιδεύονται να αποφασίζουν υπεύθυνα», σημείωσε ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας.
