Στο επίκεντρο των προκλήσεων για την ευρωπαϊκή και διεθνή ασφάλεια βρέθηκαν η άμυνα, η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ανάγκη ενίσχυσης της αποτροπής αλλά και ο ρόλος της διπλωματίας, κατά τη διάρκεια της 30ής Συζήτησης Στρογγυλής Τραπέζης με την Ελληνική Κυβέρνηση, που πραγματοποιείται στο Grand Resort Lagonissi, με τίτλο «Πρόοδος σε μια εποχή αναταράξεων».
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας παρουσίασε τη νέα φιλοσοφία της Ελλάδας στην άμυνα, με έμφαση στην «Ατζέντα 2030», την τεχνητή νοημοσύνη, τα drones και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία. Ο γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ Feridun Sinirlioğlu προειδοποίησε για την αυξανόμενη πίεση στη διεθνή αρχιτεκτονική ασφάλειας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ισορροπίας ανάμεσα στην αποτροπή και τη διπλωματία. Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο, απορρίπτοντας τη λογική της συναλλακτικής διπλωματίας, ενώ αναφέρθηκε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στα Δυτικά Βαλκάνια, στον πόλεμο στο Ιράν και στη σημασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
«Η Ελλάδα αλλάζει ριζικά τη φιλοσοφία της στην άμυνα, επενδύοντας στην τεχνητή νοημοσύνη, τα drones και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία», υποστήριξε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, τονίζοντας ότι η αποτελεσματικότητα των αμυντικών δαπανών είναι σημαντικότερη από το ύψος τους. «Μιλάμε για τη δαπάνη στην άμυνα – όμως το θέμα δεν είναι μόνο τα ποσά, αλλά η αποδοτικότητα», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η χώρα υλοποιεί την «Ατζέντα 2030», με στόχο τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων και την ανάπτυξη τεχνολογιών διττής χρήσης που θα ενισχύουν τόσο την άμυνα όσο και την οικονομία.
Αναφερόμενος στις τεχνολογικές εξελίξεις, σημείωσε ότι η Ελλάδα άργησε να εισέλθει στον χώρο των drones, αλλά «κάναμε ένα άλμα προς τα εμπρός μαθαίνοντας από τα λάθη των άλλων». Όπως είπε, η τεχνητή νοημοσύνη και τα σμήνη μη επανδρωμένων συστημάτων αποτελούν το μέλλον του σύγχρονου πολέμου, ενώ αποκάλυψε ότι δημιουργούνται κινητές γραμμές παραγωγής μέσα σε κοντέινερ, ώστε κάθε μονάδα να μπορεί να κατασκευάζει άμεσα τον απαραίτητο εξοπλισμό μέσω τρισδιάστατων εκτυπωτών. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα θα αναπτύξει και θαλάσσια drones, προσαρμοσμένα στις ιδιαίτερες επιχειρησιακές ανάγκες του Αιγαίου.
Αναφέρθηκε επίσης στο αντι-drone σύστημα «Κένταυρος», το οποίο, όπως είπε, έχει ήδη χρησιμοποιηθεί με επιτυχία απέναντι στις επιθέσεις των Χούθις, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια οικονομικότερη λύση σε σχέση με αντίστοιχα διεθνή συστήματα. Τόνισε ακόμη ότι η εμπειρία της Ουκρανίας αποδεικνύει πως «η ταχύτητα της καινοτομίας είναι έξι μήνες» και ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις οφείλουν να προσαρμόζονται συνεχώς.
Επίσης, αναφερόμενος στην πιθανή πώληση αμερικανικών F-35 στην Τουρκία, σημείωσε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να κρίνει τις αποφάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά διερωτήθηκε κατά πόσο είναι προς το συμφέρον της Συμμαχίας να παραδίδονται προηγμένα οπλικά συστήματα χωρίς σαφείς περιορισμούς χρήσης απέναντι σε άλλο κράτος-μέλος του ΝΑΤΟ. Για το Ιράν, ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η χώρα πρέπει να σταματήσει να εξάγει αστάθεια στην περιοχή και να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτήρισε διεθνή ύδατα.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να διασφαλίσει την ειρήνη μόνο με περισσότερους εξοπλισμούς, αλλά χρειάζεται να αποκαταστήσει την ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή και τη διπλωματία», υποστήριξε o γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ Feridun Sinirlioğlu, προειδοποιώντας ότι η διεθνής αρχιτεκτονική ασφάλειας βρίσκεται υπό ολοένα και μεγαλύτερη πίεση. Όπως ανέφερε, η διάβρωση του διεθνούς δικαίου, η αύξηση των στρατιωτικών δαπανών, η τεχνητή νοημοσύνη, η κατάρρευση συμφωνιών ελέγχου των εξοπλισμών και οι περιφερειακές ανισορροπίες συνθέτουν ένα περιβάλλον αυξανόμενης αστάθειας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τεχνητή νοημοσύνη, σημειώνοντας ότι «η ΑΙ εξελίσσεται πολύ γρήγορα κι αλλάζει τον τρόπο του πολέμου», με αποτέλεσμα τα παραδοσιακά οπλικά συστήματα να καθίστανται γρήγορα παρωχημένα και το στρατηγικό περιβάλλον να γίνεται ολοένα πιο απρόβλεπτο. Χαρακτήρισε «ανησυχητική την αποδυνάμωση των διεθνών συμφωνιών για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών», προειδοποιώντας για τον κίνδυνο μιας νέας κούρσας πυρηνικών όπλων.
Υπογράμμισε ακόμα ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία πρέπει να τερματιστεί και να αποτελέσει αφορμή για την οικοδόμηση μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας. «Η διπλωματία είναι το πιο ισχυρό όπλο για να αντιμετωπίσουμε τις εντάσεις», τόνισε ο κ. Sinirlioğlu, προσθέτοντας ότι η Ευρώπη οφείλει να παραμείνει προσηλωμένη στις αρχές του ΟΑΣΕ και να επενδύσει στον διάλογο, καθώς «μόνο αυξάνοντας την κούρσα των εξοπλισμών δεν μπορούμε να βρούμε λύση».
«Η Ελλάδα θα παραμείνει σταθερά προσηλωμένη στο διεθνές δίκαιο, απορρίπτοντας μια περισσότερο συναλλακτική αντίληψη για τις διεθνείς σχέσεις», υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, περιγράφοντας το διεθνές περιβάλλον ως περίοδο πρωτοφανούς αναταραχής. Όπως ανέφερε, ο κόσμος βιώνει ταυτόχρονα μια βιομηχανική επανάσταση που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη, μια γεωπολιτική επανευθυγράμμιση και μια ριζική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι επικοινωνούν και διαμορφώνουν τη σκέψη τους. «Θεωρώ πολύ επικίνδυνη τη συναλλακτική διπλωματία διότι οδηγεί σε μία ζούγκλα», είπε, προσθέτοντας ότι «το να εμείνουμε στις αρχές του διεθνούς δικαίου είναι μη διαπραγματεύσιμη αρχή».
Αναφερόμενος στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας, σημείωσε ότι ο διάλογος που ξεκίνησε πριν από τρία χρόνια έχει αποφέρει θετικά αποτελέσματα, με σημαντική μείωση των παραβιάσεων του εναέριου χώρου και των μεταναστευτικών ροών.
Για την ελληνική προεδρία της ΕΕ αποκάλυψε ότι υπάρχει ήδη ολοκληρωμένο σχέδιο, τονίζοντας ότι «πήραμε πρωτοβουλία για να επιταχύνουμε τις διαδικασίες των Δυτικών Βαλκανίων», καθώς «είναι σημαντικό όλα τα κράτη των Δυτικών Βαλκανίων να μην μείνουν πίσω».
Για τον πόλεμο στο Ιράν, τόνισε ότι η ελπίδα που δημιουργήθηκε μετά το μνημόνιο ΗΠΑ-Ιράν αρχίζει να υποχωρεί λόγω των επιθέσεων, υπογραμμίζοντας ότι η απόλυτα ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ είναι «αδιαπραγμάτευτη για την ισορροπία του παγκόσμιου συστήματος ασφαλείας». Χαρακτήρισε τον οικονομικό διάδρομο IMEC κορυφαία προτεραιότητα για την Ελλάδα.
