Άγνωστες πτυχές και κρίσιμες μαρτυρίες από την ταραχώδη περίοδο που εκτείνεται από την έναρξη της κρίσης το 2009, την είσοδο στα μνημόνια το 2010 έως και την επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ το 2015, αναδεικνύει το νέο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ «Στο Χιλιοστό».
Το πρώτο επεισόδιο, με τίτλο «Ποιος κολυμπάει γυμνός;», εστιάζει στην προεκλογική ατμόσφαιρα πριν από τη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, στις εξαγγελίες εκείνης της περιόδου και στις αυξανόμενες πιέσεις που διαμόρφωναν το πλαίσιο των εξελίξεων.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στο λεγόμενο «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης» και στις δεσμεύσεις που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας στη ΔΕΘ το 2014, λίγο πριν αναλάβει τη διακυβέρνηση, με στελέχη που συμμετείχαν τότε ενεργά να προβαίνουν σε αποκαλυπτικές τοποθετήσεις.
Λαφαζάνης: Φθηνό λαϊκίστικο σλόγκαν το θα καταργήσουμε τα μνημόνια με ένα νόμο
Ο Πάνος Λαφαζάνης περιγράφει το κλίμα της εποχής και το πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης που παρουσίασε ο Τσίπρας, σημειώνοντας: «Σκεφτήκαμε ότι αερολογεί, αλλά τα αυτιά ήταν ευχαριστημένα», ενώ προσθέτει ότι «οποιοδήποτε από αυτά τα μέτρα προϋπέθετε την κατάργηση των μνημονίων. Δεν έβγαιναν με χαρτί και στυλό, ενώ ο ίδιος διαβεβαίωνε πως δεν θα υπήρχε πρόβλημα με την τρόικα».
Αναφερόμενος στη χαρακτηριστική φράση περί κατάργησης των μνημονίων «με έναν νόμο και ένα άρθρο», υπογραμμίζει: «Για να καταργήσεις τα μνημόνια απαιτείται συνολική επανεξέταση του νομικού πλαισίου της χώρας. Αυτό δεν μπορεί να γίνει με ένα κουμπί. Του έλεγα διαρκώς ότι πρόκειται για ένα δημαγωγικό, λαϊκίστικο και φθηνό σλόγκαν και η απάντησή του ήταν: “αυτό θέλει ο κόσμος”».
Συμπλήρωσε δε ότι «πεποίθηση της ηγετικής ομάδας τότε ήταν πως επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ θα επιδείκνυε αγωνιστικότητα ως κυβέρνηση, η τρόικα θα κάνει πίσω, αλλάζοντας την πορεία προς τη δημοσιονομική εξυγίανση».
Σταθάκης για τον «πεντοζάλη στις αγορές»: Υπάρχει και το θυμικό που πρέπει να συντηρούμε
Από την πλευρά του, ο Γιώργος Σταθάκης σχολιάζει την προεκλογική αναφορά του Αλέξη Τσίπρα ότι «οι αγορές θα χορεύουν πεντοζάλη», κάνοντας λόγο για «ένα ευχάριστο λογοπαίγνιο», για το σύνθημα του πρώην Πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα πως «εμείς θα παίζουμε τη λύρα και αυτοί θα χορεύουν πεντοζάλη», ενώ παραδέχεται: «Η πραγματική πολιτική ακολουθεί τους δικούς της κανόνες και οι αγορές το γνώριζαν. Σε προεκλογικές περιόδους υπάρχει και το θυμικό που πρέπει να συντηρείται».
Τσακαλώτος: Λάθος που δεν ψηφίσαμε ΠτΔ και έπεσε η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος προχωρά σε αυτοκριτική για την επιλογή της περιόδου 2014-2015, δηλώνοντας ότι ήταν λανθασμένη η απόφαση να μην υπερψηφιστεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας που είχαν προτείνει Αντώνης Σαμαράς και Ευάγγελος Βενιζέλος.
Όπως επισημαίνει: «Η σημαντικότερη επιλογή ήταν να μην ψηφίσουμε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, οδηγώντας στην πτώση της κυβέρνησης Σαμαρά - Βενιζέλου. Εξακολουθώ να θεωρώ ότι ήταν λάθος και δεν συνέβαλε θετικά στη μετέπειτα οικονομική πολιτική».
Αντίθετα, ο Νίκος Παππάς υπερασπίζεται τη στάση εκείνης της περιόδου, υποστηρίζοντας ότι «τα πολιτικά κόμματα που επιδιώκουν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο οφείλουν να αναλαμβάνουν ευθύνη όταν έρχεται η στιγμή».
Το μυστικό ραντεβού Τσίπρα με τον Γερμανό πρέσβη
Στο ντοκιμαντέρ αποκαλύπτεται επίσης μια άγνωστη μέχρι σήμερα συνάντηση του Αλέξη Τσίπρα με τον τότε Γερμανό πρέσβη στην Αθήνα, Πίτερ Σόοφ, το 2014 στην Κουμουνδούρου. Όπως αναφέρει ο ίδιος: «Ήμασταν μόνο οι δυο μας. Παρά τη δημόσια συγκρουσιακή ρητορική, ήταν ευγενής. Η εντύπωσή μου ήταν ότι ήθελε να μεταφέρω στο Βερολίνο πως δεν υπήρχε λόγος ανησυχίας και ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, ως κυβέρνηση, θα συνεργαζόταν».
«Δυσκόλευε την κατάσταση το ότι έλεγε πως ήμασταν όλοι τρελοί», είπε ο τότε πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντάισελμπλουμ για τον Γιάνη Βαρουφάκη.
«Νομίζω πως πίστευε πως ήταν ξεκάθαρο ποια πλευρά ήταν εκείνη που ζητούσε κάτι και ποια πλευρά ήταν σε θέση να πει ναι ή όχι. Είχε να κάνει με επίδειξη ισχύος», καταλήγει ο κύριος Ντάισελμπλουμ, υπογραμμίζοντας πως ο ίδιος δεν συμφωνούσε με αυτό, αντιλαμβανόμενος πως η νέα κυβέρνηση ανήλθε στην εξουσία δημοκρατικά- με την ψήφο των πολιτών- κι έτσι η Ευρώπη όφειλε να συνεργαστεί μαζί της».
Το τηλεφώνημα Τσίπρα στον Ντράγκι με παρότρυνση Στουρνάρα
Ο κεντρικός τραπεζίτης, Γιάννης Στουρνάρας αποκάλυψε ότι μετά το επεισόδιο του Γιάνη Βαρουφάκη με τον Γερούν Ντάισελμπλουμ μπροστά στις κάμερες, όταν και ο τότε υπουργός Οικονομικών αποκάλεσε την Τρόικα, «σαθρά δομημένη επιτροπή» με την οποία η κυβέρνηση δεν είχε πρόθεση να συνεργαστεί, επικοινώνησε με τον τότε πρωθυπουργό, Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος αναρωτήθηκε: «Είπε τέτοιο πράγμα. Τι μπορούμε να κάνουμε τώρα;».
Τότε, όπως αποκάλυψε ο Γιάννης Στουρνάρας, του έδωσε το τηλέφωνο του Μάριο Ντράγκι, με τον οποίο επικοινώνησε ο τότε πρωθυπουργός, διαβεβαιώνοντας ότι αυτά που δήλωσε ο τότε υπουργός Οικονομικών, ότι δεν έχουν σκοπό να συνεργαστούν με την τρόικα, δεν ισχύουν.
Ντάισελμπλουμ κατά Βαρουφάκη
«Όλα αυτά φυσικά λέγονταν στα Ελληνικά, οπότε άκουγα τον τόνο της φωνής του αλλά δεν μπορούσα να καταλάβω τι λέει», περιγράφει ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, προσθέτοντας πως, για κάποιο λόγο, η διερμηνεία καθυστερούσε πολύ.
«Οπότε βρέθηκα να κάθομαι δίπλα σε έναν τύπο που ανέτρεπε όλα όσα προσπαθούσα να καταφέρω για τους ηρεμήσω όλους και να υπάρξει εποικοδομητική συζήτηση».
Όσον αφορά την συνάντηση στο Υπουργείο Οικονομικών, ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, θυμάται ένα ιδιαιτέρως περίεργο κλίμα, με το κτίριο να είναι σχεδόν άδειο. Μετά τις φιλικές πρώτες συζητήσεις, εντύπωση είχε κάνει στον τότε πρόεδρο του Eurogroup, η πρόθεση του Γιάνη Βαρουφάκη να απολύσει εκατοντάδες υπαλλήλους του υπουργείου, καθώς έκρινε πως δεν μπορούσε να τους εμπιστευτεί.
Για τον Γιώργο Σταθάκη πάντως, το κλίμα, όπως το ανακαλεί στη μνήμη του ο κύριος Ντάισελμπλουμ, ήταν πολύ καλό αφού ειπώθηκαν και από τις δύο πλευρές κάποιες πολύ εισαγωγικές πρώτες σκέψεις χωρίς ωστόσο να μην υπάρχουν και έμμεσες απειλές περί «δραματικής κατάστασης» και φόβου για να «μην συμβεί κάτι το δραματικό».
Βίζερ: Πούτιν αντί Γιούνκερ για τον ΣΥΡΙΖΑ
Ο Τόμας Βίζερ ανέφερε πως υπήρχαν πέραν των ευρωπαϊστών στην κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και «κάποιοι υπουργοί που ένοιωθαν πιο άνετα να πάρουν τηλέφωνο τον Βλαντιμίρ Πούτιν παρά τον Ζαν Κλωντ Γιουνκερ», αποκάλυψε ο τότε Πρόεδρος του Eurogroup για τις προθέσεις του κ. Βαρουφάκη.
Τόσο ο κ. Βίζερ, θυμάται από την πρώτη τους επίσκεψη στο Υπουργείο Οικονομικών το 2015 ότι καθυστερούσε η μετάφραση των λεγομένων του Γιάνη Βαρουφάκη. «Για κάποιον λόγο κανένας δε μου έδινε ακουστικά για να ακούω την μετάφραση» υποστήριξε ο κ. Βίζερ, λέγοντας για τον Έλληνα ΥΠΟΙΚ πως «κατέφυγε στη ριζοσπαστική ρητορική του» και ότι «η κατάσταση έγινε πολύ άβολη». Τοτε, ο ίδιος είχε περιοριστεί στη φυσιογνωμική ανάλυση, συμπεραίνοντας πως «αυτά που έλεγε ο Βαρουφάκης ήταν αρχικά επιθετικά».
Ρέγκλιγκ: Η Ευρώπη ήταν έτοιμη να ακούσει τι ήθελε η ελληνική κυβέρνηση
Κατά τον Κλάους Ρέγκλινγκ, η Ελλάδα «ζούσε πέρα από τα όριά της για 10-15 χρόνια», ενώ η κυβέρνηση Παπανδρέου, που εξελέγη το 2009, δεν κατάφερε να περιορίσει το έλλειμμα, γεγονός που οδήγησε στο πρώτο μνημόνιο. Όπως υποστήριξε, «δεν έχει συμβεί κάτι ανάλογο στην παγκόσμια ιστορία», εξέλιξη που κατέστησε αναγκαία την εμπλοκή του ΔΝΤ.
Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκείνη την περίοδο, ο Ντέκλαν Κοστέλο σημείωσε ότι δεν υπήρχε η απαιτούμενη τεχνογνωσία και πως το ΔΝΤ κλήθηκε να συμμετάσχει, καθώς η εμπειρία του «ήταν αναγκαία εκείνη την περίοδο».
Θεοδωράκης για τη συγκυβέρνηση Τσίπρα -Καμμένου
Για τις ημέρες των διεργασιών με στόχο τον σχηματισμό κυβέρνησης μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου του 2015, ο Σταύρος Θεοδωράκης, τότε επικεφαλής του Ποταμιού, θυμίζει ότι «μου είχε τηλεφωνήσει ο ίδιος το βράδυ των εκλογών, του είπα “μπράβο σου, αλλά πρόσεχε”», αν και τελικά η επιλογή του μετέπειτα πρωθυπουργού για κυβερνητικό εταίρο κατέληξε στους Ανεξάρτητους Έλληνες του Πάνου Καμμένου.
Ο Νίκος Παππάς περιέγραψε τον Πάνο Καμμένο ως «πηγαίο και ειλικρινή, δηλαδή παθιασμένο», σημειώνοντας παράλληλα ότι «δεν είναι ακροδεξιός ο Καμμένος». Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των ΑΝΕΛ γνωστοποίησε ότι βρισκόταν σε επικοινωνία με τον Αλέξη Τσίπρα ήδη από το 2012.
Ο Δημήτρης Τζανακόπουλος, στενός συνεργάτης του τότε πρωθυπουργού, παρουσίασε την αιτιολογική βάση της κυβερνητικής συνεργασίας, επισημαίνοντας ότι «θεωρήθηκε τότε και νομίζω ορθώς ότι στο πρώτο ταρακούνημα τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και το Ποτάμι θα έριχναν την κυβέρνηση».
Ο Σταύρος Θεοδωράκης, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι «μας χώριζε άβυσσος», προσθέτοντας σε χαρακτηριστική αναφορά ότι «η οικογένεια του Τσίπρα ήταν εργολάβοι, εμένα ο πατέρας μου ήταν κουλουράς», με φόντο τις πολιτικές επιθέσεις που δεχόταν από τμήματα του ακροατηρίου του ΣΥΡΙΖΑ.
