Η κυβέρνηση προχωράει σε νέα παρέμβαση με στόχο να περιορίσει τις πιέσεις που δέχονται οι τιμές των καυσίμων στην τελική κατανάλωση. Το μέτρο, το οποίο ανακοίνωσε χθες ο πρωθυπουργός από το βήμα της Βουλής, αφορά προσωρινή μείωση στην τιμή διάθεσης των καυσίμων και αναμένεται να παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος Αυγούστου.
Η ρύθμιση προβλέπει έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο στην απλή αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, εξαιρώντας τη βενζίνη υψηλών οκτανίων 100 οκτανίων, ενώ για το πετρέλαιο κίνησης προβλέπεται μείωση 5 λεπτών ανά λίτρο.
Οι τελικές λεπτομέρειες αναμένεται να ανακοινωθούν στις αρχές της ερχόμενης εβδομάδας, ώστε το μέτρο να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή και να καλύψει το μεγαλύτερο τμήμα της θερινής περιόδου αυξημένης ζήτησης, η οποία εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου 45 ημέρες.
Συμμετοχή των διυλιστηρίων με χρηματοδότηση 40 εκατ. ευρώ
Η νέα παρέμβαση δεν θα επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό, καθώς η χρηματοδότησή της θα προέλθει από τα δύο ελληνικά διυλιστήρια, την Helleniq Energy και τη Motor Oil. Οι δύο εταιρείες αναμένεται να διαθέσουν συνολικά 40 εκατ. ευρώ, με τη συμμετοχή να ανέρχεται σε 20 εκατ. ευρώ για καθεμία.
Η κυβερνητική στόχευση είναι να ανακοπεί η ανοδική πορεία των τιμών, οι οποίες έχουν φτάσει σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, ειδικά στις νησιωτικές περιοχές όπου σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνούν ακόμη και τα 2 ευρώ ανά λίτρο.
Η νέα κίνηση έρχεται ως συνέχεια των παρεμβάσεων που είχε υιοθετήσει η κυβέρνηση από τον Μάρτιο, όταν η κρίση στη Μέση Ανατολή είχε προκαλέσει ισχυρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.
Τότε είχαν εφαρμοστεί σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων το πλαφόν στα μικτά περιθώρια κέρδους στην εμπορία και τη λιανική καυσίμων, η ενεργοποίηση του Fuel Pass για τους οδηγούς βενζινοκίνητων οχημάτων, αλλά και η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, η οποία ξεκίνησε από τα 20 λεπτά ανά λίτρο και μειώθηκε στη συνέχεια στα 15 λεπτά ανά λίτρο μέχρι την ολοκλήρωση του μέτρου.
Περίπου 300 εκατ. ευρώ το κόστος των προηγούμενων παρεμβάσεων
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος εκείνων των μέτρων πλησίασε τα 300 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, περίπου 152 εκατ. ευρώ κατευθύνθηκαν στην επιδότηση του diesel στην αντλία, ενώ περίπου 130 εκατ. ευρώ αφορούσαν το Fuel Pass.
Μετά τη λήξη των ενισχύσεων και την άρση του πλαφόν, οι τιμές των καυσίμων συνέχισαν να διαμορφώνονται κυρίως από τις διεθνείς εξελίξεις στις αγορές ενέργειας. Η νέα παρέμβαση έρχεται πλέον σε διαφορετική βάση, καθώς στηρίζεται στη συμμετοχή των δύο ελληνικών διυλιστηρίων.
Κεντρικός στόχος είναι η μείωση του κόστους μετακίνησης για πολίτες και επιχειρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς αγορές παραμένουν ιδιαίτερα ευάλωτες στις γεωπολιτικές εντάσεις και στις πιθανές διαταραχές στις ροές πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων.
Γιατί η πτώση στις διεθνείς τιμές δεν περνά πλήρως στην αντλία
Η αποκλιμάκωση στις διεθνείς αγορές πετρελαίου μετά την προσωρινή εκτόνωση της γεωπολιτικής έντασης και τη βελτίωση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ δεν οδήγησε σε αντίστοιχη άμεση μείωση των τιμών των καυσίμων στην αντλία.
Η νέα ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν ανέκοψε την τάση σταθεροποίησης, επαναφέροντας την αβεβαιότητα στις αγορές. Οι ανησυχίες για πιθανές διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα πετρελαίου ενίσχυσαν τη μεταβλητότητα και περιόρισαν τα περιθώρια περαιτέρω πτώσης των τιμών.
Παρά τις τελευταίες εξελίξεις, στελέχη της αγοράς διύλισης επισημαίνουν ότι η προηγούμενη υποχώρηση της διεθνούς τιμής του Brent δεν είχε μεταφερθεί πλήρως στις τελικές τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές. Η διαφορά αυτή μεταξύ τιμών αργού πετρελαίου και λιανικών τιμών καυσίμων οφείλεται σε πολλούς παράγοντες.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν η αυξημένη εποχική ζήτηση κατά τους θερινούς μήνες, η έντονη τουριστική δραστηριότητα στη Μεσόγειο και η περιορισμένη διαθεσιμότητα ορισμένων προϊόντων διύλισης, όπως το diesel και τα αεροπορικά καύσιμα. Οι συνθήκες αυτές διατηρούν πιέσεις στις τελικές τιμές.
Παράλληλα, οι προσδοκίες για ενίσχυση της ζήτησης στην Ασία και η ανάγκη μεγάλων οικονομιών να αναπληρώσουν στρατηγικά αποθέματα λειτουργούν ανασταλτικά για μια ταχύτερη αποκλιμάκωση.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η μεταβολή της τιμής του Brent δεν μεταφέρεται αυτόματα στην αντλία. Η τελική τιμολόγηση εξαρτάται κυρίως από τις διεθνείς τιμές Platts των επιμέρους προϊόντων διύλισης και όχι μόνο από την πορεία του αργού, ενώ επηρεάζεται και από την ισοτιμία ευρώ - δολαρίου.
Στην Ελλάδα, η τιμή διάθεσης των προϊόντων από τα διυλιστήρια προς τις εταιρείες εμπορίας υπολογίζεται με βάση τον μέσο όρο των διεθνών τιμών Platts και των συναλλαγματικών ισοτιμιών των προηγούμενων τεσσάρων ημερών.
Ο μηχανισμός αυτός περιορίζει τις απότομες ημερήσιες μεταβολές, αλλά παράλληλα δημιουργεί χρονική καθυστέρηση στην αποτύπωση των διεθνών αλλαγών. Έτσι, τόσο οι αυξήσεις όσο και οι μειώσεις των διεθνών τιμών μεταφέρονται σταδιακά και όχι άμεσα στις τελικές τιμές λιανικής.
