Σε ευρείας κλίμακας επιχείρηση εντοπισμού φοροδιαφυγής προχώρησε η ΑΑΔΕ, φέρνοντας στο φως εκατοντάδες περιπτώσεις επιχειρήσεων που εμφάνιζαν τεχνητά μηδενικό ΦΠΑ, παρά το γεγονός ότι είχαν κανονική οικονομική δραστηριότητα.
Συνολικά, περίπου 1.400 επιχειρήσεις εντοπίστηκαν να υποβάλλουν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ, επιχειρώντας να αποφύγουν την καταβολή φόρου, ενώ παράλληλα αποκαλύφθηκε δίκτυο 129 «εξαφανισμένων εμπόρων» που συνδέονται με ενδοκοινοτικές απάτες. Στις τελευταίες περιπτώσεις, η φορολογική διοίκηση προχώρησε σε απενεργοποίηση ΑΦΜ, με τις απώλειες εσόδων να προσεγγίζουν τα 10 εκατ. ευρώ.
Οι διασταυρώσεις που «ξεκλείδωσαν» την υπόθεση
Ο εντοπισμός των παραβατικών επιχειρήσεων προέκυψε μέσα από συστηματική αξιοποίηση των δεδομένων της πλατφόρμας myDATA, όπου καταγράφονται σε ψηφιακή μορφή τα έσοδα και τα έξοδα των επιχειρήσεων.
Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί προχώρησαν σε μαζικές διασταυρώσεις μεταξύ των στοιχείων που είχαν καταχωριστεί στα ηλεκτρονικά βιβλία και των περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ για τα έτη 2023 και 2024. Οι αποκλίσεις που προέκυψαν αποκάλυψαν ότι εκατοντάδες επιχειρήσεις δήλωναν μηδενική φορολογική υποχρέωση, παρότι πραγματοποιούσαν κανονικά συναλλαγές.
Για το τρίτο τρίμηνο του 2023 εντοπίστηκαν 553 επιχειρήσεις με τέτοιου τύπου ασυμφωνίες. Μετά από στοχευμένες παρεμβάσεις της ΑΑΔΕ, περίπου οι μισές συμμορφώθηκαν, υποβάλλοντας διορθωτικές δηλώσεις και αποκαλύπτοντας σημαντικό ύψος αδήλωτων εκροών, που ξεπέρασαν τα 17 εκατ. ευρώ.
Μάλιστα, η εικόνα αυτη επαναλήφθηκε και το 2024, με 824 επιχειρήσεις να εντοπίζονται για αντίστοιχες πρακτικές. Μέρος αυτών προχώρησε σε διορθώσεις, δηλώνοντας πρόσθετη φορολογητέα ύλη σχεδόν 10 εκατ. ευρώ, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μεγάλη έκταση του φαινομένου.
Το ψηφιακό «οπλοστάσιο» της εφορίας
Η υπόθεση αναδεικνύει σε μεγάλο βαθμό τη σημασία των νέων ψηφιακών "όπλων" που έχει στη φαρέτρα της η φορολογική διοίκηση. Το myDATA αποτελεί τον βασικό πυλώνα, καθώς καταγράφει σε πραγματικό χρόνο τα οικονομικά δεδομένα των επιχειρήσεων, επιτρέποντας άμεσες συγκρίσεις με τις δηλώσεις που υποβάλλονται.
Παράλληλα, εργαλεία όπως το ψηφιακό δελτίο αποστολής και το ψηφιακό πελατολόγιο ενισχύουν τη δυνατότητα παρακολούθησης της διακίνησης αγαθών και των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ο συνδυασμός αυτών των συστημάτων, μαζί με αυτοματοποιημένους ελέγχους και τεχνικές ανάλυσης δεδομένων, καθιστά πλέον δυσκολότερη την απόκρυψη φορολογητέας ύλης.
Ενδεικτικό της νέας πραγματικότητας είναι ότι οι δηλώσεις ΦΠΑ συνδέονται άμεσα με τα δεδομένα των ηλεκτρονικών βιβλίων, περιορίζοντας δραστικά τη δυνατότητα υποβολής αποκλίσεων. Με απλά λόγια, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν πλέον να δηλώνουν διαφορετικά στοιχεία από αυτά που έχουν ήδη καταγραφεί ψηφιακά.
«Στο μικροσκόπιο» και οι απάτες ενδοκοινοτικού ΦΠΑ
Παράλληλα με τις περιπτώσεις των μηδενικών δηλώσεων, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ έφεραν στο φως και 129 περιπτώσεις λεγόμενων «εξαφανισμένων εμπόρων», που χρησιμοποιούνταν σε σχήματα απάτης ΦΠΑ στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Πρόκειται για επιχειρήσεις που εμφανίζονται να πραγματοποιούν συναλλαγές, αλλά στη συνέχεια εξαφανίζονται χωρίς να αποδίδουν τον οφειλόμενο φόρο. Η αντιμετώπιση αυτών των κυκλωμάτων, που είναι γνωστά και ως κυκλώματα "καρουζέλ", περιλαμβάνει άμεση απενεργοποίηση των ΑΦΜ και μπλοκάρισμα της δραστηριότητάς τους.
Την ίδια στιγμή, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να ισορροπήσει την αυστηροποίηση των ελέγχων με την επιτάχυνση των διαδικασιών για τις συνεπείς επιχειρήσεις, οι οποίες διαχρονικά περιμένουν στωικά την επιστροφή των φόρων. Ο στόχος που έχει τεθεί για το 2026 είναι το 95% των επιστροφών ΦΠΑ να πραγματοποιείται χωρίς καθυστερήσεις.
Ήδη, τα στοιχεία δείχνουν ότι η πλειονότητα των αιτημάτων διεκπεραιώνεται εντός τριμήνου, με υψηλό ποσοστό αυτοματοποίησης, γεγονός που περιορίζει τη γραφειοκρατία και βελτιώνει τη ρευστότητα στην αγορά.
