7ος χρόνος, ημέρα 2157η
Δευτέρα, 27 Σεπτεμβρίου 2021

Έρευνα: Πόση προστασία προσφέρουν τα εμβόλια κατά της «Δέλτα» με μια δόση

Πόση προστασία προσφέρουν τα εμβόλια κατά της «Δέλτα» με μια δόση
Shutterstock

Μόνο μία δόση των εμβολίων BioNTech / Pfizer, Moderna ή Oxford / AstraZeneca προσφέρει υψηλότερη προστασία έναντι συμπτωματικών ασθενειών που προκαλούνται από την παραλλαγή Delta από ό, τι έχουν δείξει προηγούμενες μελέτες, όπως ανέφερε πρόσφατα μια καναδική μελέτη. 

Σύμφωνα με το Politico, η εν λόγω μελέτη που έγινε υπό πραγματικές συνθήκες και δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί από ομότιμους (peer review), ανακοινώθηκε από την AstraZeneca χθες, αλλά δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 16 Ιουλίου. Συγκεκριμένα, συγκρίνει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων των εταιρειών Pfizer, Moderna και AstraZeneca, με διάφορες μεταλλάξεις που προκαλούν ανησυχία.

Αξίζει δε να επισημανθεί ότι οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι ακόμη και μία δόση από τα τρία αυτά εμβόλια παρέχει «σημαντική προστασία έναντι συμπτωματικών λοιμώξεων και σοβαρών συνεπειών».

Πιο αναλυτικά, η προστασία έναντι της παραλλαγής Δέλτα, που εντοπίστηκε για πρώτη φορά στην Ινδία, ήταν 56% αποτελεσματική έναντι της συμπτωματικής λοίμωξης μετά από μία δόση του εμβολίου της Pfizer. Το εμβόλιο της Moderna ήταν 72% αποτελεσματικό ενώ της AstraZeneca 67%.

Σημειώνεται ότι τα παραπάνω ευρήματα έρχονται σε αντίθεση με τα αποτελέσματα μιας μελέτης που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο New England Journal of Medicine, χρησιμοποιώντας δεδομένα από τη Δημόσια Υγεία Αγγλία, που διαπίστωσαν ότι η αποτελεσματικότητα του εμβολίου BioNTech / Pfizer ήταν μόλις 36 τοις εκατό μετά από μία εφάπαξ δόση, ενώ ένα τρύπημα της Οξφόρδης / Εμβόλιο AstraZeneca 30% αποτελεσματικό. 

Επιπροσθέτως, όσον αφορά την πιο σοβαρή ασθένεια που οδηγεί σε νοσηλεία ή θάνατο, η καναδική μελέτη έδειξε ότι μία δόση των εμβολίων BioNTech / Pfizer, Moderna και Oxford / AstraZeneca ήταν 78%, 96% και 88% αποτελεσματική, αντίστοιχα, έναντι της παραλλαγής Delta. 

Εντούτοις, μία δόση του εμβολίου Oxford / AstraZeneca έδειξε πολύ χαμηλότερη αποτελεσματικότητα κατά των συμπτωματικών ασθενειών που προκαλούνται από τις παραλλαγές Beta και Gamma, που εντοπίστηκαν για πρώτη φορά στη Νότια Αφρική και τη Βραζιλία, αντίστοιχα, με την αποτελεσματικότητα να ανέρχεται στο 48%. Το BioNTech / Pfizer είχε αποτελεσματικότητα 60% και το Moderna 77% έναντι των παραλλαγών Beta και Gamma. 

ΕΚΠΑ: Ασφαλή τα εμβόλια κατά του κορονοϊού

Τα εμβόλια έναντι της COVID-19 δεν μπορούν να αλλάξουν τα γονίδιά μας και δεν μένουν στο σώμα μας για περισσότερο από μερικές ημέρες, αναφέρουν οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ), δίνοντας απάντηση στον "αβάσιμο φόβο" ότι αυτά τα νέα εμβόλια "δεν είναι πραγματικά εμβόλια, αλλά ότι θα αλλάξουν κάπως τα γονίδια μας ή θα εισαχθούν στο DNA των κυττάρων μας'.

Είναι αρκετά συχνό, αναφέρουν οι δύο Καθηγητές, ειδικά στα μέσα κοινωνικά δικτύωσης να αναφέρεται ότι "αυτά τα εμβόλια είναι ένα είδος γονιδιακής θεραπείας, και αν και εν μέρει αυτό δεν είναι εντελώς λανθασμένο, παραλείπονται ορισμένες σημαντικές λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο δράσης των εμβολίων: δεν μπορούν να αλλάξουν τα γονίδιά μας και δεν μένουν στο σώμα μας για περισσότερο από μερικές ημέρες. Υπάρχουν πολλές διαστρεβλώσεις σχετικά με τον μηχανισμό δράσης από άτομα και οργανώσεις που δεν έχουν σχέση με την επιστήμη ή δεν έχουν σχετικές γνώσεις, ονομάζουν τα εμβόλια ως «γονιδιακή θεραπεία», υποστηρίζουν ότι «δεν είναι πραγματικά εμβόλια» και ότι «προκαλούν την παραγωγή τοξίνης από τον οργανισμό».

Οι Καθηγητές του ΕΚΠΑ Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος αναφέρουν ότι σε σημαντικό βαθμό αυτές οι παρανοήσεις οφείλονται στο γεγονός ότι αν και τα εμβόλια έναντι της COVID βασίζονται σε στέρεα επιστημονικά δεδομένα και σε πραγματικά νεότερες επιστημονικές προόδους, αυτές μπορεί να ακούγονται περίπλοκες για τους περισσότερους ανθρώπους που δεν έχουν ειδική εκπαίδευση ή ενασχόληση με τον τομέα.

Εξηγούν ότι τα εμβόλια που σχεδιάστηκαν και παράγονται από την Pfizer και τη Moderna χρησιμοποιούν μικροσκοπικούς «φακέλους» από λιπίδια που ονομάζονται λιπιδικά νανοσωματίδια για να εισάγουν ένα μόνο κομμάτι γενετικού υλικού που ονομάζεται messenger RNA (mRNA - αγγελιαφόρο RNA) στα κύτταρα μας. Αυτό περιέχει την πληροφορία για την οικοδόμηση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού. Το εμβόλιο της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξφόρδης είναι ελαφρώς διαφορετικά. Χρησιμοποιούν ένα δίκλωνο μόριο DNA που εισάγεται σε έναν κοινό, αλλά αδρανή ιό που ονομάζεται αδενοϊός. Αυτό το κομμάτι DNA περιέχει επίσης τις οδηγίες για την οικοδόμηση της πρωτεΐνης-ακίδας του ιού. Μόλις μπει μέσα στο κύτταρο, αυτές οι οδηγίες διαβάζονται και μεταφράζονται σε mRNA.

"Τελικά αυτά τα κομμάτια mRNA πηγαίνουν στο κυτταρόπλασμα που αποτελεί το «σώμα» των κυττάρων μας. Αδρά θα λέγαμε ότι το κυτταρόπλασμα μοιάζει με ένα ζελατινώδες υγρό που περιέχει μικρά οργανίδια με διάφορες λειτουργίες απαραίτητες για το κύτταρο. Εκεί, στο κυτταρόπλασμα, μεταφράζονται και συναρμολογούνται περίπου 200.000 άλλα κομμάτια αγγελιαφόρου RNA (mRNA) που βρίσκονται επίσης στο κυτταρόπλασμα κάθε κυττάρου, καθώς τα κύτταρα μας παράγουν πρωτεΐνες και ένζυμα συνεχώς.

Οι αλυσίδες του mRNA είναι βασικά ένα κωδικός που περιγράφει τις οδηγίες για την παραγωγή των πρωτεϊνών. Στην περίπτωση των εμβολίων περιέχει τις οδηγίες για την παραγωγή των πρωτεϊνών-ακίδων με τις οποίες ο κορονοϊός προσδένεται στα κύτταρα μας για να τα μολύνει. Η πρωτεΐνη-ακίδα είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του ιού από το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Τα κύτταρα μας διαβάζουν αυτό το mRNA και το χρησιμοποιούν για τη συναρμολόγηση των ακίδων. Οι ακίδες στη συνέχεια μεταναστεύουν στο εξωτερικό περίβλημα των κυττάρων μας όπου αναγνωρίζονται από ανοσοποιητικό μας σύστημα το οποίο πλέον αποκτά μνήμη για αυτές (τις «θυμάται»).

Αυτές οι ακίδες, από μόνες τους, δεν είναι επικίνδυνες. Δεν μπορούν να προκαλέσουν νόσο, και συνήθως δεν είναι πλήρεις (κυρίως μικρά κομμάτια τους βγαίνουν στην επιφάνεια του κυττάρου). Πρόκειται ουσιαστικά για «αποτυπώματα» του ιού που βοηθούν το ανοσοποιητικό να αναγνωρίσει και να καταπολεμήσει τον πραγματικό ένοχο (το ιό SARS-CoV-2) όταν εισβάλλει. Οι αλυσίδες mRNA από τα εμβόλια έχουν μικρή διάρκεια ζωής και παραμένουν μόνο για δύο μέρες προτού διαλυθούν και τα κομμάτια τους ανακυκλωθούν από το σύστημα διάθεσης απορριμμάτων των κυττάρων.

Επειδή όμως αγγελιαφόρο RNA είναι γενετικό υλικό, υπό την έννοια αυτή, τα εμβόλια είναι μια θεραπεία με βάση στις αρχές της γενετικής και όχι βέβαια μια γονιδιακή θεραπεία. Έτσι και ο FDA τα ταξινομεί ως εμβόλια, όχι ως γονιδιακή θεραπεία".

Όμως πολλοί άνθρωποι ακούν ή διαβάζουν την έκφραση «γενετική» ή «γονιδιακή και πιστεύουν ότι θα αλλάξει το DNA τους, σημειώνουν οι Καθηγητές. Υπογραμμίζουν ότι "αυτό δεν είναι δυνατό. Προκειμένου τα εμβόλια να αλλάξουν τα γονίδια ενός ατόμου, οι οδηγίες που περιέχονται στο mRNA θα πρέπει να εισέλθουν στο κέντρο ελέγχου του κυττάρου, δηλαδή στον πυρήνα. Ο πυρήνας χωρίζεται από το υπόλοιπο κύτταρο από τη δική του μεμβράνη. Για να ξεπεράσει αυτή τη μεμβράνη, το mRNA θα πρέπει να έχει ένα ειδικό ένζυμο το οποίο όμως δεν έχει. Αλλά ακόμα και αν μπορούσε να μπει στον πυρήνα, το μονόκλωνο μόριο του mRNA θα πρέπει να μεταφραστεί ξανά σε ένα δίκλωνο μόριο DNA.

Ορισμένοι ιοί όπως ο HIV, ο ιός που προκαλεί το AIDS, μπορεί να το κάνει αυτό. Το πετυχαίνει χρησιμοποιώντας ένα ένζυμο που ονομάζεται αντίστροφη μεταγραφάση για να εισαχθεί στα χρωμοσώματά. Όμως, το mRNA που περιέχεται στα εμβόλια στερείται αυτού του ενζύμου, οπότε δεν μπορεί να μεταγραφεί σε DNA. Ο αδενοϊός DNA που χρησιμοποιείται στα εμβόλια της Johnson & Johnson και της Astra Zeneca/Οξφόρδης εισέρχεται στον πυρήνα των κυττάρων μας, αλλά ποτέ δεν ενσωματώνεται στα χρωμοσώματά μας.