Υπάρχουν μεταρρυθμίσεις που οι κυβερνήσεις διαφημίζουν επί χρόνια χωρίς οι πολίτες να καταλαβαίνουν τι ακριβώς άλλαξε στη ζωή τους. Υπάρχουν όμως και αλλαγές που εξαπλώνονται σχεδόν αθόρυβα, επειδή απλώς κάνουν την καθημερινότητά μας ευκολότερη. Το IRIS ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία.
Τα στοιχεία του 2025 είναι εντυπωσιακά. Οι άμεσες πληρωμές έφτασαν τις 122,1 εκατομμύρια συναλλαγές, αυξημένες κατά 72,8% μέσα σε έναν χρόνο. Το IRIS P2P, δηλαδή οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών, κατέγραψε 111,4 εκατομμύρια συναλλαγές, αύξηση 90% σε σχέση με το 2024. Σε σύγκριση με το 2020, οι συναλλαγές ήταν 158 φορές περισσότερες.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η αύξηση των χρηστών. Στο τέλος του 2025 το IRIS P2P είχε φτάσει τα 4,3 εκατομμύρια εγγεγραμμένους χρήστες, έχοντας προσθέσει 836.000 μέσα σε έναν μόνο χρόνο. Από τον Ιανουάριο του 2020 η βάση χρηστών οκταπλασιάστηκε.
Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη πολιτική ανάλυση για να εξηγήσει κανείς τι συνέβη. Οι πολίτες ανακάλυψαν ότι μπορούν να στείλουν χρήματα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα χρησιμοποιώντας έναν αριθμό κινητού τηλεφώνου. Χωρίς να ψάχνουν IBAN, χωρίς αναμονή, χωρίς περιττή τριβή. Και έκαναν αυτό που κάνουν πάντοτε οι άνθρωποι όταν εμφανίζεται μια καλύτερη λύση. Την υιοθέτησαν.
Αυτό είναι ένα μάθημα που το ελληνικό κράτος συχνά αρνείται να καταλάβει. Οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στα κίνητρα. Όταν μια υπηρεσία είναι ταχύτερη, απλούστερη και χρησιμότερη, δεν χρειάζεται κάποια αρχή να τους πείσει να τη χρησιμοποιήσουν. Η χρησιμότητα είναι η καλύτερη διαφημιστική καμπάνια.
Το ίδιο φαινόμενο επεκτείνεται πλέον και στους επαγγελματίες. Το IRIS P2Pro έφτασε τους 583.445 εγγεγραμμένους επαγγελματίες στο τέλος του 2025. Ο όγκος συναλλαγών αυξήθηκε κατά 197% μέσα σε έναν χρόνο και είναι πλέον 409 φορές μεγαλύτερος από ό,τι το 2020. Για έναν ελεύθερο επαγγελματία ή μια ατομική επιχείρηση, η δυνατότητα άμεσης είσπραξης σημαίνει ταχύτερη ρευστότητα και λιγότερη γραφειοκρατία.
Ακόμη και το IRIS Commerce, η χρήση δηλαδή των άμεσων πληρωμών στο εμπόριο, αυξήθηκε κατά 70,8% το 2025. Η υπηρεσία καλύπτει πλέον περίπου 1,2 εκατομμύρια POS και 70.000 ηλεκτρονικά καταστήματα. Η πραγματική δοκιμασία εδώ θα είναι αν οι καταναλωτές και οι επιχειρήσεις θα επιλέξουν το IRIS επειδή τους συμφέρει και όχι απλώς επειδή υπάρχει ως υποχρεωτική δυνατότητα πληρωμής.
Αυτός πρέπει να είναι και ο γενικότερος κανόνας του ψηφιακού κράτους. Η τεχνολογία δεν είναι πρόοδος επειδή αντικαθιστά μια χάρτινη αίτηση με μια ηλεκτρονική φόρμα δεκαεπτά πεδίων. Ούτε επειδή προσθέτει μία ακόμη υποχρεωτική εφαρμογή στη ζωή του πολίτη. Πρόοδος υπάρχει όταν μειώνεται το κόστος μιας συναλλαγής, όταν εξοικονομείται χρόνος και όταν ένας άνθρωπος χρειάζεται λιγότερα βήματα για να κάνει αυτό που θέλει.
Η επιτυχία του IRIS, λοιπόν, δεν είναι απλώς τεχνολογική. Είναι ένα μικρό μάθημα πολιτικής οικονομίας. Οι καλύτερες μεταρρυθμίσεις δεν απαιτούν από τον πολίτη να αλλάξει για να υπηρετήσει το σύστημα. Αλλάζουν το σύστημα ώστε να υπηρετεί καλύτερα τον πολίτη.
Και όταν αυτό συμβαίνει, δεν χρειάζεται κανείς να μας διατάξει να προχωρήσουμε μπροστά. Προχωράμε μόνοι μας.
