Η πρόσφατη εξαγγελία του πρωθυπουργού για ασυμβίβαστο των θέσεων Βουλευτή και Υπουργού, που αποτελεί ουσιαστικά διαχωρισμό της Νομοθετικής εξουσίας από την Εκτελεστική, ήταν μια ευχάριστη έκπληξη για όσους οραματιζόμαστε μια καλύτερη λειτουργία του κράτους.
Είναι μια πρόταση που είχε ακουστεί και στο παρελθόν, αλλά κανείς πρωθυπουργός δεν είχε τολμήσει να την υλοποιήσει. Ελπίζω ο Κυριάκος Μητσοτάκης να μην κάνει πίσω και να προχωρήσει, αν και θα δεχτεί πληθώρα αντιδράσεων.
Αν όμως είναι αποφασισμένος να αλλάξει τη σημερινή προβληματική λειτουργία του κράτους, ας διαβάσει και τις δικές μου σκέψεις μετά από πολυετή εμπειρία στο θέμα.
Το «ασυμβίβαστο» λοιπόν είναι καλό αλλά δεν φτάνει για να λύσει θέματα αξιοκρατίας, ευθυνοφοβίας, αδιαφορίας και κυρίως διαφθοράς. Ας μεταφέρω λοιπόν μια προσωπική μου εμπειρία.
Παρασκευή 29 Ιουνίου 1984. Βρίσκομαι στο Καστρί, στον μεγάλο κήπο της «οικίας Παπανδρέου» όπου γίνεται πάρτι για τον εγγονό του Ανδρέα Παπανδρέου. Ο μικρός Ανδρέας, γιος του Γιώργου και της Εύας Παπανδρέου, κουμπάρων μας αφού μας είχαν παντρέψει πριν μερικά χρόνια, είχε γενέθλια και ο συνομήλικός του γιος μας Σπύρος ήταν καλεσμένος.
Κάποια στιγμή βλέπω τον πρωθυπουργό Ανδρέα να βιντεοσκοπεί τον γιο μου (πάντα του άρεσαν τα γκάτζετς και τότε οι βιντεοκάμερες ήταν κάτι καινούργιο). Τον πλησίασα, του συστήθηκα και προσπάθησα να του πιάσω κουβέντα. Θυμάμαι ότι του είπα πως θα ήταν καλό όταν επιλέγει έναν Υπουργό που εμπιστεύεται, να τον αφήνει να επιλέγει τους συνεργάτες του ώστε όλοι μαζί να δουλεύουν ως ομάδα και να είναι αποτελεσματικοί. Έτσι όπως είχε ορίσει ο ίδιος τα πάντα, βάζοντας Υπουργό από την «παρέα Α», Υφυπουργό από την «παρέα Β» και Γενικό Γραμματέα από την «παρέα Γ», σε κάθε Υπουργείο γινόταν ένας πόλεμος και δουλειά ελάχιστη.
Άφησε την κάμερα, με κοίταξε και μου είπε: «έχετε απόλυτο δίκιο».
Έμεινα με την εντύπωση ότι τον έπεισα και ότι γρήγορα θα εφάρμοζε όσα του είπα και για τα οποία είπε ότι είχα δίκιο, οπότε θα άλλαζε ο ρυθμός της δουλειάς σε όλη την Κυβέρνηση. Μια νέα Ελλάδα προ των πυλών.
Πόσο γελασμένος ήμουν. Δεν έκανε τίποτα απολύτως. Έμαθα με τον καιρό ότι πολύ συχνά ο Ανδρέας διαβεβαίωνε τους συνομιλητές του ότι θα δεχόταν τις εισηγήσεις τους και μετά τους «έγραφε» κανονικά…
Κι όμως η επιλογή των υφιστάμενων από τον άμεσα προϊστάμενό του, σε όλα τα επίπεδα της δημόσια διοίκησης, από τον Πρωθυπουργό να ορίζει τους Υπουργούς του, κάθε Υπουργό να επιλέγει τους Υφυπουργούς του, μέχρι και ένα Διευθυντή να ορίζει τους Τμηματάρχες τους, εξασφαλίζει μια ομαδική (έως και «παρεΐστικη») λειτουργία βέλτιστης προσπάθειας και αποδοτικότητας. Αυτό γιατί όλη αυτή η «πυραμίδα» ή θα πετύχει συνολικά (και θα έχει συνέχεια και οφέλη ή θα αποτύχει και θα διαλυθεί).
Ας μελετήσει ο πρωθυπουργός και αυτή τη μεταρρυθμιστική πρόταση. Αν το τολμήσει θα δούμε καλύτερες μέρες.
*Νότης Παρασκευόπουλος, Πολιτικός Μηχανικός
