Ξεκίνησαν σιγά σιγά οι έρευνες της κοινής γνώμης, οι τελευταίες πριν το καλοκαίρι. Οι βελόνες δεν φαίνεται να κινούνται φοβερά σε σχέση με τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου δημοσκοπήσεων. Η ΝΔ δείχνει να αυξάνει λίγο τις δυνάμεις της, αφού η κινητικότητα που δείχνει τελευταία φαίνεται να αποδίδει. Το κόμμα Τσίπρα, η ΕΛ.Α.Σ επίσης φαίνεται να σταθεροποιείται και να έχει μια δυναμική.
Το ΠΑΣΟΚ προσπαθεί να βρει τον βηματισμό του χωρίς κάποια αισθητή μεταβολή προς τα πάνω, ενώ το κόμμα Καρυστιανού ακόμα και αν πέφτει λίγο δεν δείχνει να καταρρέει. Θυμίζω ότι στη μάχη για την τρίτη θέση στον πρώτο γύρο δημοσκοπήσεων μετά την ίδρυση των νέων κομμάτων στο «σκορ» μεταξύ ΠΑΣΟΚ και κόμματος Καρυστιανού ήταν 11,2%-10,9% (από τον μέσο όρο των δώδεκα δημοσκοπήσεων).
Για τα άλλα κόμματα τα γνωστά με την υποσημείωση ότι μειώνονται και οι αναποφάσιστοι και βέβαια περιμένουμε την ίδρυση του κόμματος Σαμαρά -αν και όταν ιδρυθεί- το οποίο δεν δείχνει κάποια ιδιαίτερη δυναμική εκτιμώντας την δυνητική του ψήφο που μετριέται από τον Οκτώβριο μέχρι σήμερα. Δεν φαίνεται δε να επιφέρει και κάποιο τεράστιο πλήγμα στη ΝΔ, να μπορεί να εμφανίσει ποσοστά σαν των πρώτων δύο κομμάτων που ιδρύθηκαν.
Τα νεότερα από τον Σεπτέμβριο πια, τουλάχιστον από την άποψη των δημοσκοπήσεων. Οι εξελίξεις είναι πυκνές, οι διεργασίες έντονες και η αντιπαράθεση το ίδιο. Οι συσχετισμοί δεν είναι παγιωμένοι και η εικόνα χρειάζεται κι άλλο διάστημα για να καθαρίσει.
Αν κάτι πάντως έχει αξία αυτή την περίοδο είναι τρία θέματα
ΠΡΩΤΟ: Η συνεχιζόμενη σεναριολογία για το τι κυβέρνηση μπορεί να αναδειχθεί. Άλλοι ρίχνουν τη ΝΔ κάτω από 25% γιατί έτσι βολεύει η συζήτηση για να γίνει το απόλυτο χάος στη χώρα, αφού δεν θα σχηματίζεται τότε καμία κυβέρνηση, εκτός και αν δούμε «τερατοσυμπράξεις».
Πάντως ξεχνιέται ότι σε καμία μέτρηση, με ή άνευ Σαμαρά, δεν έχει φανεί τέτοια περίπτωση, αλλά για κάποιους αυτά είναι λεπτομέρειες. Άλλοι μιλάνε για απροσδιόριστης σύνθεσης και πολιτικής στόχευσης οικουμενικές και άλλοι επιμένουν δίχως καμία θεμελίωση για προοδευτική διακυβέρνηση, αν και δεν προκύπτει από τα ποσοστά. Καλοκαίρι είναι, με κάτι πρέπει να ασχολούμαστε.
Κανείς δεν υπολογίζει στη συλλογιστική του ότι πάνω από το 55% απαντά σταθερότητα στο ερώτημα αν θα ψηφίσουν με κριτήριο την σταθερότητα ή την διαμαρτυρία. Όπως κανείς δεν υπολογίζει ότι όλη αυτή η στόχευση προς τον Μητσοτάκη και πώς θα τον βγάλουν από την μέση μάλλον ενισχύει τον Κ. Μητσοτάκη αφού συνεχίζει να φαίνεται φτώχεια, ανυπαρξία οποιασδήποτε σοβαρής, θεμελιωμένης, καθαρής εναλλακτικής πρότασης.
ΔΕΥΤΕΡΟ: Η έναρξη μίας υποτιθέμενης προγραμματικής συζήτησης, όπου λανσάρονται διάφορες «φλασιές» ως προτάσεις που σκέφτηκε κάποιο στέλεχος σε κάποιο πάνελ. Άλλος προτείνει τσάμπα εισιτήρια παντού, άλλος φορολογεί τις πισίνες χωρίς να ξέρει καν πόσο φορολογούνται σήμερα, άλλοι ανακάλυψαν τα μερίσματα αγνοώντας ότι η μείωση φορολόγησής τους τετραπλασίασε το φορολογητέο ποσόν.
Άλλος πάλι σκέφτηκε ότι αν βρούμε 1.500 ΑΦΜ που θα τσακίσουμε τους κατόχους τους, θα έχει λύσει η χώρα τα αναπτυξιακά, οικονομικά και κοινωνικά προβλήματά της και όλοι θα ζούμε ευτυχισμένοι. Μιλάμε για ελαφρότητα και πλήρη απαξίωση κάθε έννοιας προγραμματικού διαλόγου για το πώς θα βελτιωθεί η ζωή των ανθρώπων. Ατάκες, λαϊκισμός, υποτίμηση των ανθρώπων που ακούν αυτές τις προτάσεις, έχοντας ακούσει μεγάλα λόγια που χάθηκαν στον ορίζοντα. Ακόμα και αυτή η συζήτηση, όπως γίνεται, δεν βοηθάει τα κόμματα της αντιπολίτευσης, ευνοεί χωρίς να το καταλαβαίνουν τον Κ. Μητσοτάκη. Αυτός ακόμα και αν διαφωνείς μαζί του φαίνεται πιο καθαρός στους στόχους και στις επιλογές.
ΤΡΙΤΟ: Παρά το πλήγμα που δέχτηκε το ΠΑΣΟΚ (μείωση 3%-4% στις τελευταίες μετρήσεις σε σχέση με τις επιδόσεις του τον Απρίλιο, απώλεια δεύτερης θέσης από την ΕΛ.Α.Σ.) δεν δείχνει να αναπροσαρμόζει την τακτική του. Πυκνώνει τις δράσεις του, αλλά βρίσκεται σε σημείο που χρειάζεται πολιτικά αντίδοτα.
Η προσπάθεια του ΠΑΣΟΚ να μετακινηθεί προς τα αριστερά δεν φάνηκε να αποδίδει στο παρελθόν και ασφαλώς δεν μπορεί να αποδώσει τώρα που έχει και ανταγωνιστές. Στον χώρο της Κεντροαριστεράς υπάρχει πια ένας πιο αυθεντικός εκφραστής, ο Αλέξης Τσίπρας, γεγονός που αντικειμενικά δυσκολεύει το ΠΑΣΟΚ να κερδίσει πολιτικό έδαφος.
Ταυτόχρονα, η πιο συγκρουσιακή αντιπολιτευτική γραμμή απομακρύνει ένα τμήμα κεντρώων ψηφοφόρων που έβλεπαν διαχρονικά το ΠΑΣΟΚ ως κόμμα κυβερνησιμότητας και εθνικής προοπτικής. Καθώς διαμορφώνεται ένα νέο δίπολο Μητσοτάκη–Τσίπρα, το ΠΑΣΟΚ κινδυνεύει να πιεστεί και από τις δύο πλευρές: οι πιο αριστεροί να κινηθούν προς τον Τσίπρα και οι πιο κεντρώοι προς τη ΝΔ. Το μεγάλο πρόβλημα για το ΠΑΣΟΚ είναι αν μπορεί να απαντήσει σ΄αυτόν τον κίνδυνο. Θα το δούμε στην εξέλιξη.
*Ο Zαχαρίας Ζούπης, στέλεχος εταιριών έρευνας αγοράς, δημοσκοπήσεων και επικοινωνίας από την δεκαετία του ‘90, είναι σήμερα Διευθυντής Ερευνών και Στρατηγικής Επικοινωνίας της OPINION POLL. Είχε την ευθύνη του σχεδιασμού, της υλοποίησης και της επιστημονικής επιμέλειας ερευνητικών προγραμμάτων και στρατηγικής επικοινωνίας. Έχει διεξάγει πολυάριθμες πολιτικές, αυτοδιοικητικές, κοινωνικές, εμπορικές έρευνες και focus groups. Έχει γράψει εκατοντάδες άρθρα και δύο βιβλία («Εκεί γύρω στα τριάντα», «40+1 άρθρα για την Κεντροαριστερά»).
