Αποκαλυπτική είναι η εικόνα που προκύπτει για το ιδιωτικό χρέος, την ώρα που η κυβέρνηση προχωρά στην ενεργοποίηση των νέων παρεμβάσεων για τις οφειλές προς το Δημόσιο. Τα στοιχεία του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή μαρτυρούν ότι, παρά τις διαδοχικές ρυθμίσεις, μόλις το 6,83% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους έχει ενταχθεί σε καθεστώς ρύθμισης, ενώ το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών εξακολουθεί να συγκεντρώνεται σε έναν πολύ μικρό αριθμό μεγαλοοφειλετών.
Ειδικότερα, τα τελευταία στοιχεία της ΑΑΔΕ καταγράφουν περισσότερους από 4,25 εκατ. φορολογούμενους με ληξιπρόθεσμες οφειλές, αριθμός που αυξήθηκε κατά 9.460 μέσα σε έναν μήνα. Η μεταβολή προέρχεται κυρίως από τις πολύ μικρές οφειλές, καθώς στην κατηγορία έως 50 ευρώ προστέθηκαν σχεδόν 77.000 νέοι οφειλέτες. Την ίδια στιγμή, όμως, αυξήθηκε και ο αριθμός όσων χρωστούν από 3.001 έως 100.000 ευρώ, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι το πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους εξακολουθεί να διευρύνεται.
Η εικόνα αυτή αποτελεί και τον βασικό λόγο για τον οποίο το οικονομικό επιτελείο προχωρά στην εφαρμογή του νέου πακέτου μέτρων. Στο επίκεντρο βρίσκονται η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων, η διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού ώστε να μπορούν να εντάσσονται οφειλές από 5.000 ευρώ αντί των 10.000 ευρώ που ισχύουν σήμερα, η αύξηση του ακατάσχετου ορίου τραπεζικών καταθέσεων στα 1.600 ευρώ, αλλά και η δυνατότητα αποδέσμευσης ενός κατασχεμένου λογαριασμού με την εξόφληση του 25% της οφειλής.
Παρά τις δυνατότητες που παρέχουν οι υφιστάμενες ρυθμίσεις, η ανταπόκριση των οφειλετών παραμένει περιορισμένη. Σύμφωνα με τα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης, σε ενεργή ρύθμιση βρίσκονται οφειλές ύψους μόλις 5,39 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 6,83% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατανομή των χρεών. Το 90,4% των οφειλετών οφείλει έως 10.000 ευρώ, ωστόσο συγκεντρώνει μόλις το 3,43% του συνολικού ληξιπρόθεσμου χρέους. Στον αντίποδα, μόλις 10.200 φυσικά και νομικά πρόσωπα, δηλαδή το 0,24% των οφειλετών, συγκεντρώνουν οφειλές ύψους περίπου 86,5 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 75,53% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Τα στοιχεία δείχνουν ,επίσης, ότι η αύξηση του συνολικού χρέους προέρχεται κυρίως από τις μεγάλες κατηγορίες οφειλών. Μόνο στην κατηγορία άνω του 1,5 εκατ. ευρώ το ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο αυξήθηκε κατά 1,88 δισ. ευρώ, ενώ σημαντική αύξηση καταγράφηκε και στις οφειλές από 10.001 έως 100.000 ευρώ. Αντίθετα, στις μικρότερες κατηγορίες παρατηρείται σταδιακή αποκλιμάκωση.
Από το σύνολο των 114,57 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμων οφειλών, τα 71,04 δισ. ευρώ προέρχονται από νομικά πρόσωπα και τα 43,53 δισ. ευρώ από φυσικά πρόσωπα. Όσο αυξάνεται το ύψος της οφειλής, τόσο μεγαλύτερη είναι η συμμετοχή των επιχειρήσεων, οι οποίες κυριαρχούν στις υψηλές κατηγορίες χρέους.
Η έκθεση καταγράφει ακόμη ότι από τις φορολογικές οφειλές των 52,37 δισ. ευρώ, σημαντικό μέρος θεωρείται ουσιαστικά μη εισπράξιμο, καθώς αφορά αφερέγγυους οφειλέτες ή χρέη που παραμένουν ανενεργά για περισσότερο από μία δεκαετία. Έτσι, το πραγματικά ενεργό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο περιορίζεται σε περίπου 26,95 δισ. ευρώ, από το οποίο προέρχεται περισσότερο από το 92% των εισπράξεων της ΑΑΔΕ.
Ως προς τη σύνθεση των φορολογικών οφειλών, τη μεγαλύτερη συμμετοχή εξακολουθεί να έχει ο ΦΠΑ, με ληξιπρόθεσμα χρέη 24,74 δισ. ευρώ, ενώ ακολουθούν οι οφειλές από φόρο εισοδήματος. Σημαντικό παραμένει και το βάρος των προστίμων, φορολογικών και μη, τα οποία υπερβαίνουν τα 17,4 δισ. ευρώ.
