Με επενδύσεις που υπερβαίνουν τα 7,5 δισ. ευρώ, το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2025–2034 του ΑΔΜΗΕ έλαβε το «πράσινο φως» από τη ΡΑΑΕΥ, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων στην ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
Το σχέδιο,για την περίοδο 2025–2034, αποτυπώνει το εύρος των επενδύσεων που σχεδιάζονται για τον εκσυγχρονισμό του ηλεκτρικού συστήματος, με αιχμή τις διασυνδέσεις και την ενίσχυση των υποδομών μεταφοράς.
Η Ρυθμιστική Αρχή προχώρησε σε ένα σαφές ξεκαθάρισμα του χαρτοφυλακίου έργων, στέλνοντας μήνυμα αυστηρότερης εποπτείας και μεγαλύτερης απαίτησης ωριμότητας για την ένταξη επενδύσεων στο εθνικό ενεργειακό σχέδιο.
Ο κορμός των έργων που προχωρούν
Στην καρδιά του προγράμματος παραμένουν οι μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, που θεωρούνται κρίσιμες για τη μείωση του κόστους ηλεκτροπαραγωγής και την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας. Τα έργα σε Κυκλάδες, Κρήτη και ευρύτερα στο νησιωτικό σύμπλεγμα διατηρούνται ως προτεραιότητα, ενώ παράλληλα ενισχύεται το ηπειρωτικό δίκτυο υψηλής και υπερυψηλής τάσης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στις διεθνείς διασυνδέσεις, που ενισχύουν τη θέση της χώρας ως κόμβου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε μια περίοδο όπου η διασυνδεσιμότητα αποκτά αυξανόμενη γεωστρατηγική σημασία.
«Κόφτης» σε έργα χωρίς επαρκή ωριμότητα
Παρά τη θετική έγκριση του συνολικού σχεδίου, η ΡΑΑΕΥ έθεσε σαφή όρια. Έργα που δεν κρίθηκαν επαρκώς τεκμηριωμένα ή ώριμα αποκλείστηκαν από το πρόγραμμα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται συγκεκριμένο έργο ενίσχυσης με κωδικό ΔΠΑ 25.3,που δεν αναγνωρίστηκε ως μέρος του συστήματος μεταφοράς, αλλά αντιμετωπίζεται πλέον ως πιθανή επένδυση σύνδεσης χρηστών.
Εκτός σχεδιασμού έμειναν επίσης πιλοτικές μονάδες αποθήκευσης σε κομβικά σημεία, όπως σε υποσταθμούς της ηπειρωτικής και νησιωτικής χώρας και συγκεκριμένα σε Θήβα και Νάξο, με την Αρχή να επισημαίνει ότι απαιτείται περαιτέρω ωρίμανση πριν ενταχθούν στον βασικό κορμό του προγράμματος.
Η προσέγγιση αυτή αποτυπώνει μια σαφή μετατόπιση, από την απλή καταγραφή επενδύσεων, σε πιο αυστηρή αξιολόγηση βιωσιμότητας και τεχνικής ετοιμότητας.
Οι απορρίψεις αυτές δεν αποτελούν απλώς περικοπές, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την ενίσχυση της αξιοπιστίας του προγράμματος. Η ΡΑΑΕΥ θέτει σαφείς προϋποθέσεις για την ένταξη έργων, δίνοντας έμφαση στην τεχνική επάρκεια, την οικονομική τεκμηρίωση και τη συνολική συμβολή τους στο σύστημα. Με αυτόν τον τρόπο, το εγκεκριμένο 10ετές δεν είναι μόνο ένα επενδυτικό σχέδιο, αλλά και ένα εργαλείο ορθολογικής ανάπτυξης του ενεργειακού συστήματος της χώρας.
Αναθεώρηση κόστους σε μεγάλες διασυνδέσεις
Ένα από τα βασικά ευρήματα της νέας αξιολόγησης αφορά την αναθεώρηση προς τα πάνω του κόστους σε κομβικά έργα.
Η διασύνδεση των Δωδεκανήσων εμφανίζει τη μεγαλύτερη μεταβολή, με το συνολικό κόστος να αναθεωρείται σημαντικά προς τα πάνω, πλησιάζοντας πλέον τα 3 δισ. ευρώ. Η αύξηση αποδίδεται σε επικαιροποιημένες τεχνικές εκτιμήσεις, αλλά και στη γενικότερη άνοδο των τιμών εξοπλισμού και κατασκευαστικών υλικών.
Αντίστοιχα, η τέταρτη φάση των διασυνδέσεων στις Κυκλάδες παρουσιάζει επίσης αύξηση προϋπολογισμού, κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους καλωδίων και των πιο απαιτητικών τεχνικών προδιαγραφών για την προστασία των υποβρύχιων υποδομών.
Αναθεωρήσεις καταγράφονται και στο έργο διασύνδεσης των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου, όπου το κόστος ενισχύεται σημαντικά σε σχέση με τις αρχικές προβλέψεις, αντανακλώντας τις τεχνικές δυσκολίες και τις νέες συνθήκες της αγοράς.
Νέο πλαίσιο ελέγχου επενδύσεων
Η εικόνα που προκύπτει από την έγκριση του Δεκαετούς επιβεβαιώνει τη δυναμική των επενδύσεων στις υποδομές μεταφοράς, ενώ καθίσταται σαφές ότι η εποχή της «ανεξέλεγκτης» ένταξης έργων έχει παρέλθει.
Η ΡΑΑΕΥ φαίνεται να υιοθετεί μια πιο παρεμβατική στάση, επιδιώκοντας καλύτερη ιεράρχηση των έργων και αυστηρότερη παρακολούθηση του κόστους, σε ένα περιβάλλον όπου οι επενδύσεις αυξάνονται αλλά και οι κίνδυνοι υπερβάσεων παραμένουν υψηλοί.
Για τον ΑΔΜΗΕ, το στοίχημα πλέον δεν είναι μόνο η υλοποίηση ενός φιλόδοξου επενδυτικού προγράμματος, αλλά και η προσαρμογή σε ένα πιο απαιτητικό πλαίσιο ελέγχου. Ένα πλαίσιο που αναμένεται να καθορίσει τον ρυθμό και την ποιότητα των ενεργειακών υποδομών της χώρας την επόμενη δεκαετία.
