Με νέους κανόνες για την τουριστική ανάπτυξη, τα νησιά και τις επενδύσεις προχωρά η κυβέρνηση στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο παρουσιάστηκε σήμερα από τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Τουρισμού.
Το νέο Πλαίσιο φιλοδοξεί να βάλει τέλος σε περισσότερο από μία δεκαετία θεσμικού κενού και άναρχης ανάπτυξης και επιχειρεί να χαράξει έναν νέο «χάρτη» του ελληνικού τουρισμού, με διαφοροποιημένους κανόνες ανά περιοχή, αυστηρότερη προστασία σε κορεσμένους προορισμούς και στροφή σε πιο ποιοτικές και βιώσιμες μορφές ανάπτυξης.
Παράλληλα, ανοίγει ο δρόμος και για τα επόμενα δύο μεγάλα ειδικά χωροταξικά. Αυτό για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, το οποίο εισέρχεται σε δημόσια διαβούλευση ακόμη και μέσα στην εβδομάδα μέσω της σχετικής ΚΥΑ, αλλά και το χωροταξικό για τη βιομηχανία που ακολουθεί το επόμενο διάστημα.
«Πυξίδα» για την επόμενη δεκαετία
Ο Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε το νέο πλαίσιο «πυξίδα της στρατηγικής για τον τουρισμό τα επόμενα χρόνια», σημειώνοντας ότι έρχεται να καλύψει ένα θεσμικό κενό που υφίσταται εδώ και περισσότερο από δέκα χρόνια.
«Στόχος είναι να περάσουμε από την αποσπασματικότητα στη συνοχή και να οργανώσουμε τον χώρο με κανόνες», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η χωροταξία απαντά στο «πού, πώς και υπό ποιες προϋποθέσεις» μπορεί να αναπτύσσεται κάθε δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, για πρώτη φορά προχωρά παράλληλα η ολοκλήρωση τριών ειδικών χωροταξικών πλαισίων – για τον τουρισμό, τις ΑΠΕ και τη βιομηχανία – ενώ ταυτόχρονα ολοκληρώνεται και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, σε μια χώρα που διαθέτει τη μεγαλύτερη ακτογραμμή στην Ευρώπη αλλά έως σήμερα δεν διέθετε ολοκληρωμένο θαλάσσιο χωροταξικό.
Το νέο μοντέλο συνδέεται και με την ολοκλήρωση των τοπικών πολεοδομικών σχεδίων σε όλη την επικράτεια, αλλά και με την περιβαλλοντική προστασία, καθώς – όπως επισημάνθηκε – από το 2019 έχουν εγκριθεί ειδικές μελέτες για 236 περιοχές Natura.
Πέντε κατηγορίες περιοχών και «τουριστικές ταχύτητες»
Κεντρικό στοιχείο του σχεδίου είναι η κατηγοριοποίηση της χώρας σε πέντε διαφορετικές ζώνες τουριστικής ανάπτυξης, ανάλογα με τον βαθμό τουριστικής πίεσης, τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και τα ειδικά καθεστώτα προστασίας.
Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι αυστηρότεροι περιορισμοί στις ήδη κορεσμένες περιοχές και μεγαλύτερα περιθώρια ανάπτυξης σε περιοχές που εξακολουθούν να διαθέτουν «χώρο» για επενδύσεις, πάντα με όρους βιωσιμότητας.
Στο επίκεντρο μπαίνουν ιδιαίτερα τα νησιά, τα οποία παύουν πλέον να αντιμετωπίζονται ενιαία. Το νέο χωροταξικό εισάγει διαφορετικές «ταχύτητες» ανάπτυξης ακόμη και μέσα στο ίδιο νησί, ανάλογα με τον βαθμό κορεσμού κάθε περιοχής.
Σύμφωνα με τις παρουσιάσεις που έγιναν σήμερα, στις κορεσμένες περιοχές – τις λεγόμενες «Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης» – εξετάζεται ανώτατο όριο 75 έως 100 κλινών για νέες τουριστικές μονάδες, ενώ στις αναπτυσσόμενες περιοχές το όριο μπορεί να φτάνει έως και τις 350 κλίνες.
Στην κατηγορία των κορεσμένων προορισμών εντάσσονται, μεταξύ άλλων, η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Σκιάθος, περιοχές της Ρόδου, της Κέρκυρας, της Ζακύνθου αλλά και δημοφιλείς τουριστικές ζώνες της Κρήτης.
Τι αλλάζει σε αιγιαλό και παράκτια ζώνη
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία της παράκτιας ζώνης, με το νέο πλαίσιο να προβλέπει πλήρη απαγόρευση νέων διαμορφώσεων και κατασκευών στα πρώτα 25 μέτρα από τον αιγιαλό ή την ακτογραμμή, όπου δεν υπάρχει καθορισμένος αιγιαλός.
Στις ζώνες αυτές θα επιτρέπονται αποκλειστικά έργα κοινής ωφέλειας, ενώ ειδικές πρόνοιες προβλέπονται για προστατευόμενες περιοχές, παραδοσιακούς και εγκαταλελειμμένους οικισμούς, αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικούς τόπους.
Το πλαίσιο εισάγει επίσης ειδικές ρυθμίσεις για μικρά νησιά κάτω των 1.000 στρεμμάτων, όπου θα επιτρέπονται μόνο ήπιες μορφές θαλάσσιας αναψυχής.
Βραχυχρόνιες μισθώσεις και νέα μοντέλα φιλοξενίας
Ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα που επιχειρεί να αντιμετωπίσει το νέο χωροταξικό είναι αυτό της βραχυχρόνιας μίσθωσης, καθώς η ανεξέλεγκτη ανάπτυξή της τα τελευταία χρόνια έχει επηρεάσει τόσο τις τοπικές κοινωνίες όσο και τη διαθεσιμότητα κατοικίας.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, το νέο πλαίσιο επιδιώκει να θέσει κανόνες και όρια, στο πλαίσιο μιας συνολικότερης αλλαγής του τουριστικού μοντέλου προς πιο ολοκληρωμένες και οργανωμένες μορφές ανάπτυξης.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην αναβάθμιση των υφιστάμενων καταλυμάτων και στην ενίσχυση σύγχρονων μορφών φιλοξενίας χαμηλού περιβαλλοντικού αποτυπώματος, όπως το glamping.
Κεφαλογιάννη: «Μέτρο, ισορροπία και ανθεκτικότητα»
Από την πλευρά της, η Όλγα Κεφαλογιάννη υπογράμμισε ότι το σχέδιο αποτελεί ένα «σύστημα αρχών, κατευθύνσεων και κανόνων» που δεν αντιμετωπίζει την τουριστική ανάπτυξη οριζόντια, αλλά με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Όπως σημείωσε, ο πυρήνας της στρατηγικής είναι «το μέτρο και η ισορροπία», με βασικούς άξονες τη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα, τον σεβασμό στο περιβάλλον και στις τοπικές κοινωνίες, αλλά και την προστασία της ελληνικής αυθεντικότητας.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη στρατηγική για την ορεινή Ελλάδα, την οποία χαρακτήρισε ως την πρώτη συνεκτική πολιτική για τις ορεινές περιοχές της χώρας, με στόχο τη δημιουργία ενός δωδεκάμηνου αναπτυξιακού εργαλείου.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη εμπλουτισμού του ελληνικού τουριστικού προϊόντος, επισημαίνοντας ότι η πολυμορφία του αποτελεί το μεγαλύτερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα της χώρας.
Δημόσια διαβούλευση έως 25 Ιουνίου
Το νέο ειδικό χωροταξικό τίθεται πλέον σε δημόσια διαβούλευση έως τις 25 Ιουνίου, προκειμένου να κατατεθούν παρατηρήσεις και σχόλια από φορείς και ενδιαφερόμενους.
Στόχος του υπουργείου είναι μέχρι το τέλος Ιουνίου να υπογραφεί η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία θεσμοθέτησης.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται και στα επόμενα βήματα του κυβερνητικού σχεδιασμού, με το ειδικό χωροταξικό για τις ΑΠΕ να ακολουθεί άμεσα και εκείνο για τη βιομηχανία να παίρνει σειρά, σε μια συνολική προσπάθεια αναδιάταξης του παραγωγικού και αναπτυξιακού χάρτη της χώρας.
