Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ φέρεται να είπε στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν ενδέχεται να έχει μετανιώσει για την απόφαση να ξεκινήσει την πλήρη εισβολή στην Ουκρανία το 2022, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Η εφημερίδα, επικαλούμενη πηγές που γνωρίζουν την αμερικανική αποτίμηση της πρόσφατης συνόδου κορυφής στο Πεκίνο, αναφέρει ότι το θέμα τέθηκε κατά τη διάρκεια εκτενών συνομιλιών μεταξύ των δύο ηγετών για τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις.
Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι τα σχόλια του Σι αποτέλεσαν μία από τις πιο άμεσες τοποθετήσεις του Κινέζου προέδρου σχετικά με τον Ρώσο ηγέτη και τον πόλεμο από την έναρξη της σύγκρουσης.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ πρότεινε επίσης κατά τη διάρκεια των συνομιλιών να υπάρξει συντονισμός ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Κίνα και τη Ρωσία απέναντι στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι οι τρεις χώρες έχουν κοινά συμφέροντα απέναντι στον θεσμό. Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να σχολιάσει τις πληροφορίες, ενώ η κινεζική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον δεν απάντησε σε σχετικά αιτήματα.
Οι δηλώσεις του Σι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία καθώς ο Πούτιν ετοιμάζεται να επισκεφθεί εκ νέου το Πεκίνο για διήμερη σύνοδο κορυφής με τον Κινέζο πρόεδρο. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο που η στρατηγική συνεργασία Κίνας και Ρωσίας παραμένει στενή, τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και 25 χρόνια μετά τη συνθήκη φιλίας που είχαν υπογράψει οι δύο χώρες.
Παράλληλα, ο πόλεμος φαίνεται να έχει οδηγηθεί σε παρατεταμένο αδιέξοδο. Οι ουκρανικές δυνάμεις έχουν εντείνει τις επιθέσεις με drones σε ρωσικούς στόχους, ακόμη και κοντά στη Μόσχα, μετά τα μεγάλης κλίμακας ρωσικά πλήγματα στο Κίεβο την προηγούμενη εβδομάδα. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε τις επιθέσεις «απολύτως δικαιολογημένες».
Η Ουάσινγκτον εξακολουθεί επίσης να εκφράζει ανησυχίες για τη στήριξη που παρέχει η Κίνα στη Ρωσία μέσω προϊόντων διπλής χρήσης, τα οποία θεωρεί ότι συμβάλλουν στη διατήρηση της ρωσικής πολεμικής μηχανής. Παρότι το Πεκίνο απορρίπτει τις κατηγορίες, δυτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η κινεζική οικονομική και τεχνολογική υποστήριξη παραμένει κρίσιμη για τη Μόσχα καθώς ο πόλεμος συνεχίζεται χωρίς ορατό τέλος.
CNN: Ο Πούτιν επιδιώκει να ενισχύσει τις σχέσεις Ρωσίας - Κίνας
Η επίσκεψη Πούτιν στην Κίνα αποσκοπεί να αναδείξει την ευθυγράμμιση Πεκίνου και Μόσχας απέναντι στις μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές ισορροπίες, καθώς και οι δύο χώρες επαναπροσδιορίζουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ του Τραμπ και εξετάζουν πιθανό ρόλο στη διαχείριση της σύγκρουσης ΗΠΑ - Ιράν, η οποία επηρεάζει τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και αποσπά την Ουάσινγκτον από τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Το γεγονός ότι ο Σι υποδέχεται διαδοχικά δύο ηγέτες που εμπλέκονται σε περίπλοκες συγκρούσεις αξιοποιείται από το Πεκίνο για να προβάλει εικόνα υπεύθυνου παγκόσμιου παράγοντα, ιδιαίτερα μέσα από την ανάδειξη της κινεζικής στάσης απέναντι στην ένταση με το Ιράν. Παράλληλα, οι δύο πλευρές επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν την αναδιάταξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής υπό τον Τραμπ, προωθώντας ένα πολυπολικό διεθνές σύστημα χωρίς κυριαρχία των ΗΠΑ ή των δυτικών συμμαχιών.
Η επίσκεψη αποτελεί την 25η του Πούτιν στην Κίνα κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διμερείς σχέσεις έχουν ενισχυθεί σημαντικά στους τομείς του εμπορίου, της άμυνας και της διπλωματίας, στηριζόμενες σε κοινή δυσπιστία προς την Ουάσινγκτον και σε προσωπική σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ Πούτιν και Σι. Ως επίσκεψη κρατικού επιπέδου, αναμένεται να συνοδευτεί από υψηλό πρωτόκολλο υποδοχής, με τελετές αντίστοιχες εκείνων που επιφυλάχθηκαν στον Τραμπ.
Σε μήνυμά του πριν το ταξίδι, ο Πούτιν χαρακτήρισε τις σχέσεις των δύο χωρών ως άνευ προηγουμένου, τονίζοντας τη στήριξη σε ζητήματα κυριαρχίας και εθνικής ενότητας. Τα κινεζικά κρατικά μέσα προβάλλουν τους δεσμούς ως ακλόνητους, ενώ φιλοκυβερνητικές αναλύσεις παρουσιάζουν την Κίνα ως αναδυόμενο κέντρο της παγκόσμιας διπλωματίας.
Στις συνομιλίες της εβδομάδας αναμένεται να τεθούν ζητήματα ενέργειας, Ουκρανίας, Μέσης Ανατολής και παγκόσμιας ασφάλειας, με στόχο την περαιτέρω εναρμόνιση στρατηγικών θέσεων. Παράλληλα, εξετάζεται διακήρυξη για έναν πολυπολικό κόσμο και νέου τύπου διεθνείς σχέσεις, όπως ανέφερε το Κρεμλίνο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Πούτιν και ο Σι πραγματοποιούν συνομιλίες σε στενή επαφή με τις ΗΠΑ στο πλαίσιο διπλωματικών σχέσεων. Συνομίλησαν ώρες μετά την ορκωμοσία του Τραμπ πέρυσι, ημέρες αφότου ο Τραμπ είχε μιλήσει με τον Σι. Ο Πούτιν έχει επίσης ενημερώσει τον Σι για τις προηγούμενες συνομιλίες ΗΠΑ-Ρωσίας σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Για τον Πούτιν, οι πρόσφατες απώλειες του στρατού του στον πλέον τετραετή πόλεμο στην Ουκρανία μπορεί να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στη συνάντηση.
Οι αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Κίνα και οι εξαγωγές αγαθών διπλής χρήσης ήταν κρίσιμες για την πολεμική προσπάθεια της Μόσχας. Έχουν επίσης καταστήσει τη σχέση ολοένα και πιο μονόπλευρη, στην οποία η Μόσχα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον πλουσιότερο και πιο τεχνολογικά προηγμένο γείτονά της.
Η συνεργασία Κίνας–Ρωσίας έχει ενισχυθεί μέσω ρωσικών εξαγωγών πετρελαίου προς την Κίνα και κινεζικών βιομηχανικών αγαθών προς τη Ρωσία, δημιουργώντας ανισορροπία εξάρτησης υπέρ του Πεκίνου.
Η Κίνα παραμένει βασικός αγοραστής ρωσικού πετρελαίου με εκπτώσεις, ενώ η ενεργειακή αστάθεια της Μέσης Ανατολής ενδέχεται να ενισχύσει περαιτέρω τη ρωσική σημασία. Στην εμπλοκή ειρηνευτικής διαδικασίας εξετάζεται
CNBC: Αναζητεί διέξοδο από την Ουκρανία στην Κίνα
Η επίσκεψη Πούτιν λαμβάνει χώρα σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία το Πεκίνο είχε μόλις ολοκληρώσει τις διπλωματικές προετοιμασίες που είχαν σχεδιαστεί για την πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, λίγες ημέρες νωρίτερα.
Η συνάντηση, που έχει προγραμματιστεί για τις 19-20 Μαΐου, αποτελεί τη δεύτερη επαφή των δύο ηγετών μέσα σε έναν χρόνο, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη ενίσχυση των σινορωσικών σχέσεων.
Το Πεκίνο επιχειρεί να ισορροπήσει τις σχέσεις του τόσο με την Ουάσινγκτον όσο και με τη Μόσχα, την ώρα που προβάλλει τον ρόλο του ως κεντρικού παράγοντα στην παγκόσμια διπλωματική σκηνή. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η Μόσχα έχει περιέλθει σε καθεστώς διεθνούς απομόνωσης και έχει στραφεί σε μεγάλο βαθμό στην Κίνα για εμπορική και οικονομική στήριξη, υπό το βάρος των δυτικών κυρώσεων.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι η Μόσχα έχει «πολύ σοβαρές προσδοκίες» από την επίσκεψη, υπογραμμίζοντας ότι βασικός στόχος είναι η περαιτέρω ενίσχυση της «προνομιακής και στρατηγικής συνεργασίας» των δύο χωρών.
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να πιέζουν το Πεκίνο να περιορίσει τη στήριξη προς τη Ρωσία, την οποία δυτικοί αξιωματούχοι θεωρούν καθοριστική για τη διατήρηση της ρωσικής στρατιωτικής ικανότητας. Το ΝΑΤΟ έχει χαρακτηρίσει την Κίνα «καθοριστικό παράγοντα» στον πόλεμο στην Ουκρανία, λόγω της παροχής αγαθών διπλής χρήσης από κινεζικές εταιρείες.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα διαθέτει ισχυρό διαπραγματευτικό ρόλο, καθώς η Ρωσία αντιμετωπίζει αυξανόμενες οικονομικές πιέσεις και στρατιωτικές προκλήσεις. Η ρωσική οικονομία έχει υποβαθμίσει τις προβλέψεις ανάπτυξης, ενώ οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές επιβαρύνουν περαιτέρω τα έσοδα του προϋπολογισμού. Ο Πούτιν αναμένεται να επιδιώξει διαβεβαιώσεις ότι η προσέγγιση Πεκίνου–Ουάσινγκτον δεν θα επηρεάσει τη στενή στρατηγική σχέση με τη Μόσχα.
Στο επίκεντρο της ατζέντας αναμένεται να βρεθεί η ενέργεια, με την Κίνα να αποτελεί ήδη τον βασικό αγοραστή ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου. Παράλληλα, συζητήσεις για νέες ενεργειακές συμφωνίες και επενδύσεις βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, ενώ το διμερές εμπόριο έχει καταγράψει ιστορικά υψηλά επίπεδα από το 2022 και μετά.
