Οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν ανέφεραν ότι επιδιώκουν να οριστικοποιήσουν συμφωνία για να τελειώσει ο πόλεμος και πως σημειώθηκε πρόοδος στις συνομιλίες τους, με τον Ντόναλντ Τραμπ να διαμηνύει ότι η διαπραγμάτευση έχει «ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό». και ότι το κείμενο, που μένει να υπογραφτεί, θα εξασφαλίσει «το άνοιγμα» του στενού του Ορμούζ.
Αμερικανικά ΜΜΕ στέκονται στο ότι η συμφωνία θα επιτρέψει να ξαναρχίσουν να περνούν τα εμπορικά πλοία από τη θαλάσσια αρτηρία αυτή, ζωτική για τη διεθνή οικονομία, και θα χαλαρώσουν οι κυρώσεις που προκαλούν ασφυξία στην ιρανική οικονομία. Ωστόσο, το ακανθώδες ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της Ισλαμικής Δημοκρατίας μένει να επιλυθεί σε μεταγενέστερες διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του CBS News, που επικαλέστηκε πηγές του ενήμερες για το περιεχόμενο των συνομιλιών, η πιο πρόσφατη αμερικανική πρόταση συμπεριλαμβάνει την αποδέσμευση κάποιων ιρανικών πόρων που έχουν παγώσει σε τράπεζες του εξωτερικού και τη συνέχιση των διαπραγματεύσεων για ακόμη 30 ημέρες. Στην ίδια προθεσμία αναφέρθηκε επίσης η Wall Street Journal.
Η υπό εξέταση συμφωνία δεν επιλύει τον τρόπο που το Ιράν θα απαλλαγεί από το απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου κατά υψηλό βαθμό που διαθέτει. Μένει να εξεταστεί σε επόμενο κύκλο διαπραγματεύσεων, «τις επόμενες εβδομάδες ή τους επόμενους μήνες», ανέφερε η New York Times, επικαλούμενη πηγή της στην κυβέρνηση Τραμπ.
Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε χθες ότι η Τεχεράνη βρίσκεται στη «φάση της οριστικοποίησης» πρωτοκόλλου συμφωνίας με τις ΗΠΑ.
Όμως «αυτό δεν σημαίνει απαραιτήτως ότι εμείς κι οι ΗΠΑ θα καταλήξουμε σε συμφωνία για τα σημαντικά ζητήματα», συμπλήρωσε ο Εσμαΐλ Μπαγαεΐ, διευκρινίζοντας πως το ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας δεν έχει συμπεριληφθεί «ως αυτό το στάδιο» στο προσχέδιο συμφωνίας υπό συζήτηση.
Ωστόσο, προβλέπεται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια και λύση στο ζήτημα του στενού του Ορμούζ, που έχει αποκλειστεί de facto από τον ιρανικό στρατό αφότου άρχισε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με έναυσμα την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας την 28η Φεβρουαρίου.
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ, μεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις, τροφοδότησε το σενάριο πως βρίσκεται κοντά η σύναψη συμφωνίας, τονίζοντας «ελπίζουμε να φιλοξενήσουμε πολύ σύντομα τον επόμενο κύκλο διαπραγματεύσεων».
Ο πρώτος και μοναδικός μέχρι σήμερα -άκαρπος- γύρος διαπραγματεύσεων διεξήχθη στην Ισλαμαμπάντ την 11η Απριλίου, με παρόντες ιδίως τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και κορυφαίους Ιρανούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένων του προέδρου του κοινοβουλίου, του απόστρατου αξιωματικού των Φρουρών της Επανάστασης και πολιτικού με αξιοσημείωτη επιρροή Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, καθώς και του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Χτυπάει το τηλέφωνο
Η διαπραγμάτευση για το σχέδιο συμφωνίας έχει ολοκληρωθεί κατά «μεγάλο μέρος» της και μένει να «οριστικοποιηθεί», ενώ συμπεριλαμβάνει το «άνοιγμα» του Ορμούζ, ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Έκανε το σχόλιο αυτό έπειτα από συνδιάλεξη με ηγέτες κρατών του Κόλπου, αλλά και της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και του Πακιστάν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ακόμη ότι συζήτησε τηλεφωνικά με τον ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, «χωριστά» από τους άλλους ηγέτες κρατών του Κόλπου, και «πήγε πολύ καλά», όπως διαβεβαίωσε μέσω Truth Social. Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης έκαναν λόγο τις τελευταίες ημέρες για αποκλίνουσες θέσεις και στρατηγικές των δυο ανδρών, με δημοσιεύματα να θέλουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ να πιέζει να εξευρεθεί διπλωματική λύση και τον πρωθυπουργό του Ισραήλ να τάσσεται υπέρ της επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Νωρίτερα χθες ο Ντόναλντ Τραμπ εκτιμούσε πως είναι «50-50» οι πιθανότητες «καλής συμφωνίας» ή επανέναρξης των στρατιωτικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με τον ειδησεογραφικό ιστότοπο Axios.
Παράλληλα ο βασικός Ιρανός διαπραγματευτής, ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, διεμήνυσε πως θα υπάρξει «συντριπτική» ανταπόδοση από πλευράς Τεχεράνης αν οι ΗΠΑ ξαναρχίσουν τον πόλεμο.
Ο κ. Γαλιμπάφ συναντήθηκε με τον επικεφαλής των ενόπλων δυνάμεων του Πακιστάν, τον στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, στην Τεχεράνη, στο πλαίσιο των μεσολαβητικών προσπαθειών του Ισλαμαμπάντ.
