Σε φάση επανεξέτασης βρίσκεται η μεγάλη προμήθεια μαχητικών αεροσκαφών του Καναδά, καθώς η αρχική συμφωνία για την αγορά 88 F-35A της Lockheed Martin φαίνεται να περιορίζεται σημαντικά, με την κυβέρνηση να έχει δεσμευτεί μέχρι στιγμής μόνο για 16 αεροσκάφη και να διατηρεί επιφυλάξεις για επιπλέον 14 μέσω προκαταβολών για εξαρτήματα.
Η απόφαση του 2023 προέβλεπε την πλήρη αντικατάσταση του στόλου CF-18, ωστόσο η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ έχει θέσει το πρόγραμμα υπό αναθεώρηση, επικαλούμενη αυξανόμενο κόστος και επιδείνωση των σχέσεων με την Ουάσιγκτον. Παράλληλα, δεν έχει οριστεί χρονοδιάγραμμα για την τελική απόφαση.
Παρά την αβεβαιότητα, ο Καναδάς συνεχίζει να καταβάλλει πληρωμές που τον διατηρούν στην παραγωγική «ουρά» της Lockheed Martin, αποφεύγοντας την απώλεια κρίσιμων χρονοθυρίδων παράδοσης που θα μπορούσαν να διατεθούν σε άλλους αγοραστές.
Την ίδια στιγμή, η σουηδική Saab επιχειρεί να εκμεταλλευτεί το κενό, προωθώντας το μαχητικό Gripen E ως εναλλακτική λύση. Η πρότασή της περιλαμβάνει τη δημιουργία ασφαλούς κέντρου δεδομένων στο Μόντρεαλ, τη συμμετοχή Καναδών εργαζομένων σε κρίσιμα συστήματα και την υπόσχεση δημιουργίας έως και 12.000 θέσεων εργασίας. Σύμφωνα με τη Saab, οι πρώτες παραδόσεις θα μπορούσαν να ξεκινήσουν μέσα σε πέντε χρόνια.
Η συζήτηση έχει πλέον επεκταθεί πέρα από τις επιδόσεις των αεροσκαφών, με έμφαση σε ζητήματα κυριαρχίας, βιομηχανικών ωφελειών και στρατηγικής εξάρτησης από τις ΗΠΑ. Το F-35 παραμένει τεχνολογικά ανώτερο σε τομείς όπως η αεροναυπηγική και η διαλειτουργικότητα με το ΝΑΤΟ, ωστόσο οι πολιτικές ανησυχίες ενισχύουν την επιχειρηματολογία υπέρ εναλλακτικών λύσεων.
Η Lockheed Martin υποστηρίζει ότι ήδη περισσότερες από 110 καναδικές εταιρείες συμμετέχουν στην εφοδιαστική αλυσίδα του F-35, με σημαντικά βιομηχανικά οφέλη για τη χώρα. Παράλληλα, νέα εγκατάσταση συντήρησης στο Κεμπέκ παρουσιάζεται ως προσπάθεια ενίσχυσης της εγχώριας παρουσίας του προγράμματος.
Στο τραπέζι παραμένει και το ενδεχόμενο «μικτού στόλου», με περιορισμένο αριθμό F-35 και επιπλέον προμήθειες Gripen, αν και αυτό θα δημιουργούσε αυξημένο λειτουργικό και εκπαιδευτικό κόστος. Παράλληλα, ο Καναδάς εξετάζει και τη συμμετοχή του στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα μαχητικών νέας γενιάς GCAP, σε ρόλο παρατηρητή, υποδηλώνοντας μια ευρύτερη στρατηγική αναπροσαρμογή της αμυντικής του πολιτικής.
