Το γεγονός ότι δεν έχει σημειωθεί πρόοδος στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν για δεύτερη εβδομάδα, ενώ ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχουν ήδη κλείσει δύο μήνες, θα περίμενε κανείς να επιβαρύνει το επενδυτικό κλίμα.
Ως εκ τούτου, τόσο από τους απλούς επενδυτές όσο και από τους αξιωματούχους της ΕΚΤ ή του ΔΝΤ, ακούμε τις τελευταίες εβδομάδες τον προβληματισμό όσον αφορά την ψυχραιμία που δείχνουν οι αγορές απέναντι στην κρίση της Μέσης Ανατολής που έχει οδηγήσει το πετρέλαιο πέριξ των 100 δολαρίων, τις τιμές των λιπασμάτων 30% έως 40% υψηλότερα και τις τιμές των αεροπορικών καυσίμων ακόμα και 100% πιο υψηλά.
Οι φόβοι για νέα εκτίναξη του πληθωρισμού έχουν οδηγήσει πολίτες και οικονομολόγους να εκφράζουν πλέον τον μέγιστο δυνατό βαθμό ανησυχίας, ενώ την ίδια στιγμή τα χρηματιστήρια επιμένουν να βρίσκονται ψηλά, απόλυτα συντονισμένα με το momentum των καλών εταιρικών κερδών πρώτου τριμήνου.
Τα τελικά στοιχεία του Πανεπιστημίου Michigan που δημοσιεύτηκαν χθες για τους δείκτες καταναλωτικής εμπιστοσύνης και τους δείκτες πληθωριστικών προσδοκιών 1 έτους και 5-10 ετών είναι ενδεικτικά της απαισιοδοξίας των καταναλωτών.
Ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε σε ιστορικό χαμηλό, στις 49,8 μονάδες από 53,3 μονάδες τον Μάρτιο λόγω κυρίως των ανησυχιών για τον πληθωρισμό και τις γεωπολιτικές εξελίξεις. Πρόκειται για το χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία των ερευνών.
Την ίδια στιγμή οι πληθωριστικές προσδοκίες σημείωσαν σημαντική άνοδο.
Οι πληθωριστικές προσδοκίες 1 έτους σκαρφάλωσαν στο 4,7% από 3,8% τον Μάρτιο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μηνιαία αύξηση από τον Απρίλιο του 2025.
Οι πληθωριστικές προσδοκίες 5-10 ετών αυξήθηκαν στο 3,5% από 3,2% τον Μάρτιο, ήτοι στο υψηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2025.
Η απαισιοδοξία τροφοδοτήθηκε από τις υψηλές τιμές της ενέργειας, που με τη σειρά τους τροφοδοτήθηκαν από το κλείσιμο του Ορμούζ μετά την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν. Όσο δεν εκκρεμεί η οριστική λύση για τη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής οι καταναλωτές διακατέχονται από ολοένα και πιο έντονο φόβο για επιδείνωση των οικονομικών συνθηκών.
Η ίδια εικόνα και στους υποδείκτες. Ο δείκτης τρεχουσών συνθηκών υποχώρησε στο 52,5 από 55,8, ενώ ο δείκτης προσδοκιών μειώθηκε στο 48,1 από 51,7.
Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν μια εξαιρετικά αρνητική ψυχολογία στους Αμερικανούς καταναλωτές, με τις πληθωριστικές πιέσεις να παραμένουν στο επίκεντρο και πολλούς καταναλωτές να αναφέρουν ευρέως ότι το υψηλό κόστος ζωής διαβρώνει επικίνδυνα το βιοτικό τους επίπεδο.
Χειρότερη η κατάσταση για την Ευρώπη
Ακόμα χειρότερη είναι η κατάσταση στην Ευρώπη με τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας και τα σοκ στην αλυσίδα εφοδιασμού να πλήττουν το κλίμα.
Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας μείωσε αυτή την εβδομάδα την πρόβλεψη για ανάπτυξη στο μισό, με τον πληθωρισμό να αναμένεται πλέον να αυξηθεί φέτος.
Τα στοιχεία του ινστιτούτου Ifo επιβεβαίωσαν την εικόνα με το επιχειρηματικό κλίμα στη Γερμανία να υποχωρεί περαιτέρω τον Απρίλιο.
Ο σχετικός σύνθετος δείκτης υποχώρησε κατά 2 μονάδες, διαμορφούμενος στις 84,4 μονάδες, επίπεδο που παραμένει σαφώς χαμηλότερα από τον ιστορικό μέσο όρο του.
Ο δείκτης επιχειρηματικού κλίματος Ifo θεωρείται ένας από τους πιο έγκυρους προπορευόμενους δείκτες για την πορεία της γερμανικής οικονομίας, καθώς βασίζεται σε έρευνες μεταξύ χιλιάδων επιχειρήσεων από τη βιομηχανία, τις υπηρεσίες, το εμπόριο και τις κατασκευές. Η πτώση του στις 84,4 μονάδες αντανακλά επιδείνωση τόσο στις τρέχουσες αξιολογήσεις των επιχειρήσεων όσο και στις προσδοκίες τους για τους επόμενους μήνες.
Σε ένα περιβάλλον ήδη χαμηλής ανάπτυξης, η νέα υποχώρηση ενισχύει τους φόβους ότι η ανάκαμψη της γερμανικής οικονομίας θα παραμείνει αναιμική.
Δεδομένου ότι η Γερμανία είναι η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, η μέτρηση αυτή αποτελεί βαρόμετρο για το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομικής δραστηριότητας.
Ο δείκτης οικονομικού κλίματος ZEW που ανακοινώθηκε αυτή την εβδομάδα έδειξε επίσης κατακόρυφη πτώση:
Για την Ευρωζώνη υποχώρησε δραματικά κατά 11,9 μονάδες και βυθίστηκε στο -20,4. Η αγορά περίμενε μια πολύ πιο ήπια υποχώρηση (γύρω στο -3,6).
Για τη Γερμανία έπεσε στο -17,2 (πτώση 16,7 μονάδων από τον Μάρτιο).
Ο πληθωρισμός εχθρός των μετρητών αλλά φίλος των μετοχών
Παρατηρώντας κανείς την εικόνα των χρηματιστηριακών δεικτών νομίζει ότι βρίσκεται σε ένα παράλληλο σύμπαν, με τη Wall σε νέα ιστορικά υψηλά και σε απόλυτο συντονισμό με τα εταιρικά κέρδη, αδιαφορώντας για τα μακροοικονομικά στοιχεία.
Δεν πρέπει όμως να απορούμε. Πρόκειται για μια κλασική απόκλιση μεταξύ της πραγματικής οικονομίας και των αγορών.
Αυτή η «διπλή πραγματικότητα» δεν είναι παράλογη, αλλά το αποτέλεσμα συγκεκριμένων οικονομικών μηχανισμών.
Καταρχάς, η κερδοφορία των κολοσσών σαφώς και δεν αντικατοπτρίζει την οικονομία των νοικοκυριών.
Τα χρηματιστήρια με τη σειρά τους δεν αντικατοπτρίζουν την ευημερία του μέσου νοικοκυριού, αλλά την κερδοφορία των εισηγμένων εταιρειών.
Μέσα από αυτό το πρίσμα η απόκλιση μεταξύ των όσων αισθανόμαστε σαν καταναλωτές και της εικόνας των χρηματιστηρίων δεν θα πρέπει να μας ξενίζει.
Οι δείκτες όπως ο S&P 500 ωθούνται σε ιστορικά υψηλά κυρίως από ελάχιστους τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η Nvidia, η Microsoft, η Alphabet, η Αmazon, η Αpple και η Meta αλλά και από μεγάλες επιχειρήσεις που έχουν τη δύναμη να μετακυλούν το αυξημένο κόστος λόγω πληθωρισμού απευθείας στους καταναλωτές, διατηρώντας ή και αυξάνοντας τα περιθώρια κέρδους τους.
Οι ενεργειακές είναι άλλο ένα παράδειγμα απόκλισης .Ενώ εμείς βλέπουμε την ακρίβεια στην αντλία, αλλά και στα υπόλοιπα προϊόντα λόγω του κόστους μεταφοράς, της έλλειψης πρώτων υλών κ.ο.κ, οι ενεργειακές εταιρείες καταγράφουν κέρδη-ρεκόρ, ενισχύοντας περαιτέρω τους χρηματιστηριακούς δείκτες.
Επιπλέον σε αυτή τη φάση που διανύουμε ισχύει το παλιό ρητό ότι ο πληθωρισμός είναι εχθρός των μετρητών αλλά φίλος των μετοχών.
Ο επίμονος πληθωρισμός μειώνει την αγοραστική δύναμη των χρημάτων που έχουμε στην τράπεζα. Προκειμένου να προστατεύσουν τα κεφάλαια τους από την πληθωριστική διάβρωση λοιπόν οι επενδυτές, τοποθετούν τα μετρητά τους στις μετοχές και τα ακίνητα.
Επιπλέον ας μην ξεχνάμε ότι οι αγορές είναι προεξοφλητικοί μηχανισμοί. Κοιτάζουν 6 έως 12 μήνες μπροστά, προεξοφλώντας ότι η κρίση κάποια στιγμή θα εκτονωθεί.
Αυτό το χάσμα βέβαια μεταξύ αγορών και πραγματικής οικονομίας δεν μπορεί να διατηρηθεί για πάντα: ή οι καταναλωτές θα σταματήσουν να ξοδεύουν σε τέτοιο βαθμό που αυτό θα φανεί στα εταιρικά κέρδη και έτσι θα παρασύρει καθοδικά τις αγορές, ή οι πληθωριστικές πιέσεις θα υποχωρήσουν σύντομα δίνοντας ανάσα στην αγορά.
Ίδωμεν…
Αποποίηση Ευθύνης: Το υλικό αυτό παρέχεται για πληροφοριακούς και μόνο σκοπούς. Σε καμιά περίπτωση δεν πρέπει να εκληφθεί ως προσφορά, συμβουλή ή προτροπή για την αγορά ή πώληση των αναφερόμενων προϊόντων. Παρόλο που οι πληροφορίες που περιέχονται βασίζονται σε πηγές που θεωρούνται αξιόπιστες, ουδεμία διασφάλιση δίνεται ότι είναι πλήρεις ή ακριβείς και δε θα πρέπει να εκλαμβάνονται ως τέτοιες.
