Η Bending Spoons που πέρασε πρόσφατα την πύλη της Wall Street, συγκαταλέγεται στην κατηγορία των επενδυτών, που ονομάζονται «venture zombies». Δηλαδή των επενδυτών που εξαγοράζουν παλαιές, ξεχασμένες και σε ημιθανή κατάσταση εταιρείες «ζόμπι», τις μεταμορφώνουν και τις ξαναζωντανεύουν.
Σε άρθρο του περασμένου Δεκεμβρίου με τίτλο: «Η Bending Spoons, η AOL και οι επενδύσεις σε ζόμπι εταιρείες», εδώ , είχαμε αναλύσει την εξαγορά της AOL (America Online) από την Bending Spoons.
H AOL (America Online) ήταν μία από τις πιο εμβληματικές εταιρείες της πρώιμης εποχής του internet, της περιόδου 1990–2005. Η AOL ήταν η «πύλη» μέσω της οποίας εκατομμύρια Αμερικανών, αλλά και Ευρωπαίων πολιτών, είχαν εισέλθει για πρώτη φορά στο μαγικό τότε κόσμο του διαδικτύου.
H εταιρεία είχε ιδρυθεί το 1985 ως Quantum Computer Services, η οποία παρείχε online υπηρεσίες στους χρήστες της Commodore 128, Amiga 500, της Apple II και IBM PC. Το 1991 μετονομάζεται σε America Online αρχίζοντας να προσφέρει δωρεάν CD-ROM παντού, dial-up internet, AOL Mail και chat rooms σε περισσότερους από 30 εκατομμύρια χρήστες.
Τον Ιανουάριο του 2000, κοντά στην κορυφή της φούσκας «dot com», η AOL εξαγοράζει την Time Warner (CNN, Warner Bros, HBO, Time magazine κ.α.) με συνολικό κόστος $182 δισ. Μια εξαγορά που αποδείχθηκε καταστροφική. Καθώς μια εταιρεία internet ηλικίας 15 ετών χωρίς κέρδη αγόραζε έναν από τους μεγαλύτερους κολοσσούς «media» του πλανήτη. Πληρώνοντας το τίμημα της εξαγοράς μέσω ανταλλαγής μετοχών, δηλαδή με τον «αέρα» των φουσκωμένων μετοχών, αναλαμβάνοντας επιπλέον χρέη ύψους $35 δισ.
Όταν έσκασε η λεγόμενη «dot com bubble», η μετοχή της AOL είχε υποχωρήσει κατά 95%, με αποτέλεσμα η χρηματιστηριακή αποτίμηση της AOL να φτάσει από τα $163 δισ. στα $3,5 δισ. Παράλληλα, η ενοποιημένη εταιρεία εμφάνισε εταιρικές ζημίες ύψους $99 δισ. Σαν αποτέλεσμα, το 2009 ακολούθησε ο επίσημος διαχωρισμός των εταιρειών.
Η AOL θεωρείται μέχρι σήμερα το απόλυτο σύμβολο της φούσκας του 2000 και η εξαγορά της Time Warner αναφέρεται και διδάσκεται στις οικονομικές σχολές των Πανεπιστημίων ως η χειρότερη όλων των εποχών. Το 2015 εξαγοράζεται από τη Verizon έναντι $4,4 δισ. και το 2021 πωλείται μαζί με την Yahoo στο Apollo Private Equity Fund για $5 δισ.
To 2025 η AOL αγοράστηκε από την Bending Spoons με το τίμημα να βρίσκεται στα $1,5 δισ. Η αλήθεια είναι ότι τα στοιχεία της AOL δεν προκάλεσαν ενθουσιασμό. Διαθέτει περίπου 8 εκατ. καθημερινούς και 30 εκατ. μηνιαίους χρήστες email, ηλικίας κυρίως άνω των 55 ετών στις ΗΠΑ, με το AOL Mail να παραμένει μέσα στο top-10 των πιο χρησιμοποιούμενων «email providers» παγκοσμίως. Με δυο λόγια η AOL είναι σήμερα ένα «zombie» με τεράστια, πιστή, αλλά «γηραιά» βάση χρηστών, με σταθερά έσοδα, αλλά και μηδενικό κόστος μάρκετινγκ.
Ωστόσο, η στρατηγική της Bending Spoons είναι να αγοράζει παλαιές, ξεχασμένες και σε ημιθανή κατάσταση εταιρείες «ζόμπι» και να τις επαναφέρει στη ζωή, μέσω ειδικής θεραπείας. «Κόβει» τα λειτουργικά κόστη με το μαχαίρι, ανεβάζει τις τιμές των συνδρομών, μεταφέρει τις λειτουργίες τους σε ένα περιβάλλον κεντρικού ελέγχου και συντονισμού και μέσα σε 12-18 μήνες τις μετατρέπει σε μηχανές που «γεννούν» μετρητά. Αυτό που οι αγγλοσάξονες ονομάζουν «cash cows». Και το βασικότερο. Τις εταιρείες που αποκτά δεν τις πουλάει, αλλά τις κρατάει για πάντα στο χαρτοφυλάκιο της, ακολουθώντας την επίσης κλασσική αγγλοσαξονική ρήση: «to milk them».
Το μοντέλο που ακολουθεί στο σύνολο των εταιρειών που ανήκουν το χαρτοφυλάκιο της Bending Spoons, όπως είναι η AOL, η Vimeo, η WeTransfer, η Meetup, η Eventbrite, η Evernote, η Issuu, η Brightcove, η Komoot, η Harvest, η Filmic και άλλες, όπως παρουσιάστηκε στο ευρύ επενδυτικό κοινό λίγες ημέρες πριν αρχίσει η διαπραγμάτευση της στη Wall Street, είναι σχετικά απλό. Και η στρατηγική της είναι αρκετά διαφορετική από αυτή μιας κλασικής εταιρείας τεχνολογίας.
Δεν δημιουργεί νέα προϊόντα. Οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες προσπαθούν να αναπτύξουν νέα λογισμικά. Η Bending Spoons κάνει ακριβώς το αντίθετο. Αγοράζει ήδη έτοιμα επιτυχημένα προϊόντα που έχουν μεγάλο αριθμό χρηστών, διαθέτουν ισχυρό brand name, αλλά οι προηγούμενοι ιδιοκτήτες τους δυσκολεύονται να τα αναπτύξουν περισσότερο.
Δεν αγοράζει αποτυχημένες εταιρείες. Αντίθετα, αναζητά εταιρείες που διαθέτουν πιστούς πελάτες, καλά προϊόντα, σταθερή τεχνολογία, που ταυτόχρονα παρουσιάζουν αδυναμίες στους τομείς της διαχείρισης, του κόστους, της ανάπτυξης και της εμπορικής αξιοποίησης. Δηλαδή είναι «εταιρείες ζόμπι».
Μετά την εξαγορά η Βending Spoons, αλλάζει σχεδόν τα πάντα, εφαρμόζοντας ένα συγκεκριμένο «μοντέλο μετασχηματισμού». Έτσι η εταιρεία επανεξετάζει, τα προϊόντα, την λειτουργικότητα τους, τον σχεδιασμό, την εμπειρία των χρηστών, την τεχνολογία, το λογισμικό, τις δυνατότητες αυτοματοποίησης, την χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και τις τιμές.
Η Bending Spoons δεν αντιμετωπίζει κάθε εταιρεία του χαρτοφυλακίου της ξεχωριστά. Δημιουργεί μια κοινή υποδομή για όλες. Έτσι όλες χρησιμοποιούν, κοινές ομάδες μηχανικών, κοινές ομάδες AI, κοινή ανάλυση δεδομένων, κοινό σύστημα marketing, κοινή τιμολογιακή πολιτική, κοινά λογιστικά οικονομικά συστήματα. Με αποτέλεσμα να επιτυγχάνονται μεγάλες οικονομίες κλίμακας.
Σχεδόν κάθε μεγάλη εξαγορά συνοδεύτηκε από μεγάλες απολύσεις, κατάργηση ολόκληρων ομάδων ανάπτυξης και αρκετές φορές μεταφορά λειτουργιών στην Ιταλία.
Από την άλλη πλευρά, σχεδόν πάντα η Bending Spoons αυξάνει τις τιμές, περιορίζει τα δωρεάν πακέτα και ενισχύει τα έσοδα από συνδρομές.
Σε τι διαφέρει η εταιρεία από τα κλασσικά Private Equity Funds που έχουμε στο μυαλό μας;
Τα Private Equity αγοράζουν, βελτιώνουν και μετά πωλούν.
Αντιθέτως η Bending Spoons δεν πουλά ποτέ τις συμμετοχές της. Σκοπός της είναι να δημιουργήσει έναν μόνιμο όμιλο ψηφιακών επιχειρήσεων, με τουλάχιστον σταθερά έσοδα και κέρδη, στον οποίο οι ιδρυτικοί μέτοχοι εξακολουθούν να ελέγχουν πάνω από το 80% των μετοχών.
Η φιλοσοφία τους παραμένει σταθερή από την ίδρυση της και θυμίζει την παλιά παραδοσιακή και δοκιμασμένη επενδυτική συνταγή, όπου αγοράζουμε εξαιρετικά προϊόντα, τα κάνουμε πολύ πιο αποδοτικά, χρησιμοποιούμε την τεχνολογία και σήμερα τη Τεχνητή Νοημοσύνη για να μειώνουμε τα κόστη, αυξάνουμε τα σταθερά έσοδα από τις συνδρομές και μεγαλώνουμε την αξία του χαρτοφυλακίου μας διακρατώντας τις εταιρείες για πάντα.
