Fitch για τραπεζική ενοποίηση στην ΕΕ: Θετικές οι προτάσεις της Κομισιόν, αλλά τα «αγκάθια» παραμένουν
Shutterstock
Shutterstock

Fitch για τραπεζική ενοποίηση στην ΕΕ: Θετικές οι προτάσεις της Κομισιόν, αλλά τα «αγκάθια» παραμένουν

Ως μια ουσιαστική προσπάθεια ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος καταγράφει η Fitch  τις προτάσεις που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αναμόρφωση του τραπεζικού κανονιστικού πλαισίου. Ο διεθνής οίκος εκτιμά ότι οι παρεμβάσεις μπορούν να άρουν ένα από τα βασικότερα εμπόδια για τη διασυνοριακή τραπεζική ενοποίηση, διευκολύνοντας τη δημιουργία μεγαλύτερων τραπεζικών ομίλων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Κεντρικό σημείο των προτάσεων αποτελεί η αποτελεσματικότερη διαχείριση κεφαλαίων και ρευστότητας στους διασυνοριακούς ομίλους. Η Επιτροπή προτείνει οι σχετικές εποπτικές απαιτήσεις να καλύπτονται κυρίως σε επίπεδο μητρικής εταιρείας και όχι ξεχωριστά από κάθε θυγατρική, περιορίζοντας έτσι τη δέσμευση σημαντικών κεφαλαίων σε εθνικό επίπεδο.

Παράλληλα, προβλέπεται εναρμόνιση της εποπτικής μεταχείρισης των ενδοομιλικών ανοιγμάτων μεταξύ εγχώριων και διασυνοριακών τραπεζικών ομίλων, ενώ η Κομισιόν δηλώνει διατεθειμένη να χρησιμοποιήσει πιο ενεργά τα διαθέσιμα εργαλεία της όταν εθνικές παρεμβάσεις δυσχεραίνουν διασυνοριακές συγχωνεύσεις και εξαγορές.

Σε σχετική έκθεση της, η Fitch θεωρεί ότι οι πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να μειώσουν έναν από τους σημαντικότερους ανασταλτικούς παράγοντες για τη συγκέντρωση του ευρωπαϊκού τραπεζικού κλάδου.

Επιπλέον, βλέπει θετικά και τις παρεμβάσεις που εξετάζονται για τον περιορισμό της υψηλής συγκέντρωσης κρατικών ομολόγων στους ισολογισμούς των τραπεζών, καθώς το ζήτημα αυτό αποτελεί διαχρονικά ακόμη έναν παράγοντα που αποθαρρύνει τις διασυνοριακές συμφωνίες.

Η ενοποίηση παραμένει ημιτελής

Ωστόσο, ο οίκος επισημαίνει ότι οι προτάσεις δεν αρκούν για να δημιουργήσουν μια πλήρως ενοποιημένη ευρωπαϊκή τραπεζική αγορά. Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών σε τομείς όπως το πτωχευτικό δίκαιο, η προστασία των καταναλωτών και άλλοι εθνικοί κανόνες που αυξάνουν την πολυπλοκότητα των διασυνοριακών δραστηριοτήτων.

Παράλληλα, η Επιτροπή δεν προχωρά στη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος εγγύησης καταθέσεων (EDIS), αλλά επιλέγει την απλοποίηση του υφιστάμενου πλαισίου των εθνικών συστημάτων.

Η Fitch σημειώνει επίσης ότι ιδιαίτερη σημασία θα συνεχίσουν να έχουν οι στρατηγικές εξυγίανσης των διασυνοριακών ομίλων, καθώς και ο ρόλος του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) και του Ενιαίου Συμβουλίου Εξυγίανσης (SRB) στη διασφάλιση της βιωσιμότητας των θυγατρικών σε περίπτωση κρίσης.

Περιορισμένο εποπτικό κόστος

Ο οίκος εμφανίζεται θετικός και απέναντι στις προτάσεις για την απλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου, ιδιαίτερα όσον αφορά τις μικρότερες και λιγότερο σύνθετες τράπεζες. Εκτιμά ότι η μείωση της γραφειοκρατίας και των απαιτήσεων συμμόρφωσης δύσκολα θα οδηγήσει σε ουσιαστική υποχώρηση της κεφαλαιακής ισχύος των ιδρυμάτων, ενώ μπορεί να περιορίσει το λειτουργικό κόστος και να αυξήσει την αποδοτικότητά τους.

Η Επιτροπή προτείνει επίσης την επανεξέταση βασικών στοιχείων της εφαρμογής της Βασιλείας ΙΙΙ, όπως οι συντελεστές στάθμισης κινδύνου για τη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στεγαστικών δανείων, έργων υποδομής και εμπορικής χρηματοδότησης, καθώς και του πλαισίου του output floor, με στόχο να ενισχυθεί η δυνατότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν περισσότερο την πραγματική οικονομία.

Επιφυλάξεις για τα κεφαλαιακά buffers

Η Fitch κρίνει θετικάι την πρόθεση απλοποίησης του συστήματος κεφαλαιακών απαιτήσεων μέσω αλλαγών στα εποπτικά και εξυγιαντικά buffers. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η αναδιάρθρωση του πλαισίου δεν αρκεί από μόνη της για να ενθαρρύνει τις τράπεζες να χρησιμοποιούν τα διαθέσιμα κεφαλαιακά αποθέματα σε περιόδους έντασης.

Όπως επισημαίνει, το περιορισμένο μέγεθος των buffers, η αρνητική αντίδραση που εξακολουθεί να προκαλεί στις αγορές η χρήση τους και η ανάγκη ταχείας αναπλήρωσής τους εξακολουθούν να λειτουργούν αποτρεπτικά.

Τέλος, η Fitch παρατηρεί ότι, παρότι η Κομισιόν υιοθετεί σε μεγάλο βαθμό τις προτάσεις της ομάδας εργασίας της ΕΚΤ για την απλούστευση του εποπτικού πλαισίου, δεν περιλαμβάνει αλλαγές στο καθεστώς των τίτλων Additional Tier 1 (AT1), αφήνοντας εκτός μια μεταρρύθμιση που αρκετοί παράγοντες της αγοράς θεωρούσαν σημαντική.