Περιορισμένες αναμένεται να είναι οι άμεσες επιπτώσεις στους ισολογισμούς των συστημικών τραπεζών από την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία δικαιώνει χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη (3869/2010) για την προστασία της κύριας κατοικίας τους, σύμφωνα με τραπεζικές πηγές.
Ωστόσο, η απόφαση μπορεί να προκαλέσει σημαντικές παρενέργειες στην αγορά διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων και κυρίως στις τιτλοποιήσεις που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής».
Η απόφαση του Αρείου Πάγου προβλέπει ότι οι τόκοι στις συγκεκριμένες δικαστικές ρυθμίσεις θα πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης που ορίζει το δικαστήριο και όχι επί του συνολικού ανεξόφλητου κεφαλαίου της οφειλής. Η εξέλιξη αυτή μειώνει σημαντικά το ποσό που καλούνται να καταβάλουν οι δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στο καθεστώς προστασίας του νόμου Κατσέλη.
Σε επιστολή της προς το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών τον Φεβρουάριο του 2025, η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΕΔΑΔΠ) σημείωνε ότι στην περίμετρο του νόμου Κατσέλη βρίσκονται δάνεια μεικτής λογιστικής αξίας 6,1 δισ. ευρώ, τα οποία αφορούν περίπου 197.000 δανειολήπτες.
Η συντριπτική πλειονότητα αυτών των δανείων έχει ήδη μεταφερθεί σε τιτλοποιήσεις που καλύπτονται από το πρόγραμμα «Ηρακλής».
Η ΕΕΔΑΔΠ είχε προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη υιοθέτηση του υπολογισμού των τόκων επί της δόσης θα οδηγούσε σε σημαντική μείωση των αναμενόμενων ανακτήσεων από τα συγκεκριμένα χαρτοφυλάκια. Σύμφωνα με οικονομικοτεχνική μελέτη της KPMG -που αναφέροταν στην επιστολη-, η επίπτωση στις χρηματοροές των τιτλοποιήσεων του «Ηρακλή» θα μπορούσε να φτάσει τα 1,041 δισ. ευρώ.
Οι εκτιμήσεις των επενδυτών, των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και των οίκων αξιολόγησης είχαν βασιστεί στην παραδοχή ότι οι οφειλές του νόμου Κατσέλη θα αποπληρώνονταν με τον κλασικό τοκοχρεολυτικό τρόπο, δηλαδή με εκτοκισμό επί του συνολικού υπολοίπου της οφειλής.
Τραπεζικές πηγές ανέφεραν στο Liberal ότι ο αντίκτυπος της απόφασης στους ισολογισμούς των τραπεζών εκτιμάται πως θα είναι περιορισμένος, καθώς τα περισσότερα από τα συγκεκριμένα δάνεια έχουν ήδη αποαναγνωριστεί από τους ισολογισμούς τους μέσω των τιτλοποιήσεων. Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν, πάντως, ότι απαιτείται προσεκτική μελέτη του πλήρους σκεπτικού της απόφασης προκειμένου να αξιολογηθούν οι πραγματικές της συνέπειες.
Αυτό που μένει πλέον να φανεί είναι κατά πόσο η απόφαση θα επηρεάσει την ευρύτερη αγορά μη εξυπηρετούμενων δανείων, τις αποτιμήσεις των σχετικών χαρτοφυλακίων και τα επιχειρηματικά σχέδια των servicers.
Στην επιστολή της, η ΕΕΔΑΔΠ είχε επίσης υποστηρίξει ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει αβεβαιότητα ως προς τη νομική ασφάλεια των συναλλαγών, προειδοποιώντας ότι «θα σηματοδοτούσε ένα αρνητικό μήνυμα προς τη διεθνή επενδυτική κοινότητα για τη νομική ασφάλεια των συναλλαγών στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα».
Το βασικό ερώτημα για την αγορά είναι πλέον αν η εκτιμώμενη απώλεια των 1,041 δισ. ευρώ θα παραμείνει θεωρητική ή αν θα οδηγήσει σε αναθεώρηση των επιχειρηματικών σχεδίων συγκεκριμένων τιτλοποιήσεων του "Ηρακλή" και των αναμενόμενων ανακτήσεων των επενδυτών.
