Σε μια από τις πιο ηχηρές παρεμβάσεις της σύγχρονης Καθολικής Εκκλησίας για την τεχνολογία, ο Πάπας Λέων XIV απηύθυνε έκκληση προς τις κυβερνήσεις να επιβραδύνουν την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI), προειδοποιώντας ότι οι νέες τεχνολογίες ενδέχεται να ενισχύσουν την παραπληροφόρηση, να οξύνουν τις συγκρούσεις και να οδηγήσουν τον κόσμο σε μια διαρκή κατάσταση αστάθειας και πολέμου.
Η παρέμβασή του περιλαμβάνεται στην πρώτη μεγάλη εγκύκλιο της παποσύνης του, με τίτλο Magnifica Humanitas («Μεγαλειώδης Ανθρωπότητα»), ένα κείμενο σχεδόν 43.000 λέξεων, το οποίο αναμένεται να αποτελέσει θεμελιώδες σημείο αναφοράς για τη στάση της Εκκλησίας απέναντι στην τεχνολογική επανάσταση της AI.
«Αυτό που χρειάζεται είναι πιο ενεργή πολιτική παρέμβαση, ικανή να επιβραδύνει τα πράγματα τη στιγμή που όλα επιταχύνονται», αναφέρει ο Ποντίφικας, ζητώντας αυστηρά νομικά πλαίσια, ανεξάρτητη εποπτεία και μεγαλύτερη πολιτική ευθύνη.
Ο πρώτος Αμερικανός Πάπας προειδοποίησε επίσης ότι η ιδιοκτησία και ο έλεγχος των δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης δεν πρέπει να παραμείνουν αποκλειστικά στα χέρια ιδιωτικών επιχειρήσεων. Παράλληλα ζήτησε προστασία των εργαζομένων και των παιδιών, ενώ υπογράμμισε ότι τα αυτόνομα συστήματα δεν πρέπει να λαμβάνουν αποφάσεις ζωής και θανάτου σε στρατιωτικές εφαρμογές.
Η εγκύκλιος, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην τεχνητή νοημοσύνη. Ο Λέων XIV εξαπέλυσε ευρύτερη επίθεση κατά της «κουλτούρας ισχύος» και αμφισβήτησε ανοιχτά τη θεωρία του «δίκαιου πολέμου», δόγμα που η Εκκλησία χρησιμοποιεί εδώ και αιώνες για την αξιολόγηση στρατιωτικών συγκρούσεων.
«Η θεωρία του δίκαιου πολέμου, η οποία πολύ συχνά χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει κάθε είδους σύγκρουση, είναι πλέον ξεπερασμένη», τονίζει χαρακτηριστικά.
Την ώρα που το Βατικανό διαμορφώνει τη θέση του, η Silicon Valley επιχειρεί να αποκτήσει ενεργό ρόλο στη συζήτηση. Σύμφωνα με πληροφορίες, τους τελευταίους μήνες εκπρόσωποι μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών ταξίδεψαν στη Ρώμη, συμμετέχοντας σε συναντήσεις με αξιωματούχους της Αγίας Έδρας.
Σε συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 29 Απριλίου συμμετείχαν εκπρόσωποι των Meta, Google και Amazon, με επίκεντρο την προστασία των παιδιών στην εποχή της AI. Η συζήτηση, ωστόσο, επεκτάθηκε στις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις ανθρώπινες σχέσεις και στην κοινωνική συνοχή.
Οι εταιρείες τεχνολογίας επιδιώκουν να παρουσιάσουν τον εαυτό τους ως εταίρο στην «ηθική ανάπτυξη» της AI, σε μια περίοδο που ο κλάδος προσπαθεί να πείσει κυβερνήσεις και κοινή γνώμη ότι η τεχνολογία μπορεί να εξελιχθεί με υπευθυνότητα.
Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη διασύνδεση φαίνεται να έχει ο Γάλλος Δομινικανός ιερέας Ερίκ Σαλομπίρ, πρώην επενδυτικός τραπεζίτης και σήμερα σύμβουλος του Βατικανού σε ζητήματα τεχνολογίας, ο οποίος διατηρεί επαφές με εταιρείες όπως η Google, η Palantir και η Qualcomm.
Παράλληλα, και η Ουάσινγκτον επιχειρεί να διατηρήσει δίαυλο επικοινωνίας με το Βατικανό για την AI, παρά τις εμφανείς διαφωνίες μεταξύ του Πάπα και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Μετά από μήνες παρασκηνιακών επαφών, παρεμβάσεων και συζητήσεων, η νέα εγκύκλιος αναμένεται να αποκτήσει βαρύνουσα σημασία όχι μόνο για τους 1,4 δισεκατομμύρια Καθολικούς αλλά και για τον παγκόσμιο διάλογο γύρω από τα όρια, τους κινδύνους και το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.
