Σε νέα φάση περνά από αύριο, 1η Μαΐου, η παρακολούθηση της διακίνησης αγαθών, καθώς τίθεται σε καθολική εφαρμογή η δεύτερη φάση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο λειτουργίας της αγοράς.
Πλέον, κάθε μεταφορά προϊόντων θα πρέπει να καταγράφεται ψηφιακά και να διαβιβάζεται σε πραγματικό χρόνο στην πλατφόρμα myDATA, δίνοντας στη φορολογική διοίκηση πλήρη εικόνα για τη διαδρομή των αγαθών σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Παρά τις πιέσεις της αγοράς για αναβολή, η ΑΑΔΕ προχωρά κανονικά στην εφαρμογή, θεωρώντας το μέτρο κρίσιμο για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Το QR code γίνεται «υποχρεωτικό διαβατήριο» για κάθε φορτίο
Η βασική αλλαγή του νέου συστήματος είναι ότι κάθε αποστολή θα συνοδεύεται από έναν μοναδικό κωδικό QR, ο οποίος λειτουργεί ως ψηφιακή ταυτότητα του φορτίου. Με ένα απλό σκανάρισμα, οι ελεγκτικές αρχές – αλλά και οι εμπλεκόμενοι στη συναλλαγή – μπορούν να επαληθεύσουν άμεσα τα στοιχεία της μεταφοράς.
Η διακίνηση των προϊόντων καταγράφεται πλέον βήμα προς βήμα, από την έκδοση του δελτίου έως την τελική παράδοση. Το σύστημα ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο για την κατάσταση των αγαθών (σε μεταφορά, παραδοθέντα, ολοκληρωμένα), περιορίζοντας λάθη και «γκρίζες ζώνες» στις συναλλαγές.
Ταυτόχρονα, δίνεται η δυνατότητα συγκέντρωσης πολλαπλών δελτίων σε έναν ενιαίο κωδικό για μαζικές αποστολές, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις το δελτίο μπορεί να εκδίδεται και από τον παραλήπτη, διευκολύνοντας συγκεκριμένους κλάδους όπως ο αγροτικός.
Ποιες επιχειρήσεις μπαίνουν στο νέο σύστημα
Η υποχρέωση καλύπτει σχεδόν το σύνολο των επιχειρήσεων που εμπλέκονται στη διακίνηση αγαθών. Στο νέο πλαίσιο εντάσσονται εμπορικές επιχειρήσεις χονδρικής, επιχειρήσεις λιανικής που διατηρούν αποθέματα, ηλεκτρονικά καταστήματα, βιοτεχνίες, βιομηχανίες, εταιρείες logistics και μεταφορικές.
Ουσιαστικά, κάθε επιχείρηση που αποστέλλει, παραλαμβάνει ή μεταφέρει προϊόντα – ακόμη και μεταξύ δικών της εγκαταστάσεων – θα πρέπει να λειτουργεί πλέον με το ψηφιακό δελτίο αποστολής.
Αντίθετα, εκτός υποχρέωσης παραμένουν δραστηριότητες που δεν σχετίζονται με διακίνηση αγαθών, όπως επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών. Παράλληλα, προβλέπονται εξαιρέσεις ή μεταβατικές ρυθμίσεις για πολύ μικρές επιχειρήσεις, καθώς και ειδικές πρόνοιες για αγρότες ειδικού καθεστώτος.
Αυστηρά πρόστιμα για όσους δεν συμμορφωθούν
Η εφαρμογή του νέου καθεστώτος συνοδεύεται από υψηλά πρόστιμα, καθώς η διακίνηση χωρίς ψηφιακό δελτίο αποστολής θεωρείται σοβαρή παράβαση.
Οι επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία αντιμετωπίζουν πρόστιμο 5.000 ευρώ, ενώ για όσες τηρούν διπλογραφικό σύστημα το πρόστιμο διπλασιάζεται και φτάνει τα 10.000 ευρώ. Οι έλεγχοι αναμένεται να γίνουν πιο άμεσοι και στοχευμένοι, καθώς οι αρχές αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Επιφυλάξεις από την αγορά - Καθολικό αίτημα για παράταση
Παρά την ενεργοποίηση της δεύτερης φάσης, επαγγελματικοί φορείς, επιμελητήρια και λογιστές εξακολουθούν να ζητούν χρονική παράταση, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν ακόμη ανοιχτά τεχνικά ζητήματα.
Μεταξύ των βασικών ενστάσεων είναι η έλλειψη σαφών οδηγιών για τη διαχείριση αποκλίσεων, τα πιθανά προβλήματα σύνδεσης ή σάρωσης των QR codes, καθώς και η ανάγκη ενιαίας εφαρμογής των διαδικασιών από όλες τις επιχειρήσεις.
Μαλιστα χθες ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, με επιστολή του προς τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργο Πιτσιλή, επισήμανε την ανάγκη μετάθεση της υποχρεωτικής εφαρμογής του μέτρου την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς η εφαρμογή του από 1/5/2026 είναι πρακτικά ανέφικτη για μεγάλο μέρος της αγοράς, λόγω ανεπαρκούς διαστήματος πιλοτικής προσαρμογής.
Ωστόσο, η ΑΑΔΕ εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει χωρίς καθυστερήσεις, καθώς θεωρεί ότι το ψηφιακό δελτίο αποστολής αποτελεί βασικό πυλώνα για τον πλήρη ψηφιακό μετασχηματισμό των φορολογικών ελέγχων και τη διαφάνεια στις συναλλαγές.
