Ισχυρή παραμένει η εικόνα των δημόσιων οικονομικών στο ξεκίνημα του 2026, με τα φορολογικά έσοδα να κινούνται σε υψηλά επίπεδα και το πρωτογενές αποτέλεσμα να υπερβαίνει αισθητά τους στόχους, παρά το αβέβαιο διεθνές περιβάλλον.
Σύμφωνα με τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το πρώτο τρίμηνο, στα κρατικά ταμεία εισέρρευσαν συνολικά 17,18 δισ. ευρώ, με τους βασικούς πυλώνες των εσόδων να παραμένουν ο ΦΠΑ και ο φόρος εισοδήματος. Η πορεία αυτή, ωστόσο, επηρεάζεται και από έκτακτα έσοδα, γεγονός που διαφοροποιεί την «καθαρή» εικόνα της εκτέλεσης.
Ειδικότερα, τα έσοδα από ΦΠΑ διαμορφώθηκαν στα 7,4 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας σημαντική υπέρβαση έναντι των στόχων. Ακόμη και μετά την αφαίρεση εφάπαξ ποσών που συνδέονται με συμβάσεις παραχώρησης, η κατηγορία παραμένει ενισχυμένη, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή κατανάλωση και την ανθεκτικότητα της οικονομικής δραστηριότητας.
Την ίδια ώρα, όμως, τα έσοδα από ειδικούς φόρους κατανάλωσης κινήθηκαν χαμηλότερα των προβλέψεων, ενώ μικρή υστέρηση καταγράφηκε και στους φόρους ακίνητης περιουσίας. Στον φόρο εισοδήματος η εικόνα είναι μεικτή, τα έσοδα από φυσικά πρόσωπα εμφανίζουν υπεραπόδοση, όμως αυτή αντισταθμίζεται από χαμηλότερες εισπράξεις από επιχειρήσεις και λοιπές κατηγορίες.
Σημαντικό είναι επίσης ότι στο συνολικό ποσό των εσόδων περιλαμβάνονται περίπου 441 εκατ. ευρώ από έκτακτες πηγές, όπως η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και η άδεια καζίνο στο Ελληνικό. Κι αυτο, γιατί αν αυτά αφαιρεθούν, τα καθαρά φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται στα 16,74 δισ. ευρώ, εμφανίζοντας οριακή απόκλιση από τον στόχο.
Εν τω μεταξύ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εικόνα του Μαρτίου, ο οποίος αποτέλεσε τον πρώτο μήνα μετά την ένταση στη Μέση Ανατολή και την επανεμφάνιση ενεργειακών πιέσεων. Παρά το δυσμενές περιβάλλον, τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 5,4 δισ. ευρώ, καταγράφοντας σημαντική υπέρβαση έναντι των προβλέψεων. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στη δυναμική του ΦΠΑ, αλλά και στην καλύτερη απόδοση των φόρων εισοδήματος φυσικών προσώπων, ενώ οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης κινήθηκαν επίσης ανοδικά σε σχέση με τον στόχο.
Σε επίπεδο δημοσιονομικού αποτελέσματος, το πρώτο τρίμηνο κλείνει με πλεόνασμα 1,47 δισ. ευρώ, όταν ο προϋπολογισμός προέβλεπε μικρό έλλειμμα για την ίδια περίοδο. Παράλληλα, το πρωτογενές αποτέλεσμα σε ταμειακή βάση ανήλθε στα 4,37 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά πολύ τον στόχο των 2,73 δισ. ευρώ.
Η υπεραπόδοση αυτή συνδέεται σε σημαντικό βαθμό και με χρονικές μετατοπίσεις δαπανών, καθώς πληρωμές που αφορούν εξοπλιστικά προγράμματα, επενδυτικές δαπάνες και μεταβιβάσεις μετατέθηκαν χρονικά. Αν εξαιρεθούν οι παράγοντες αυτοί, η καθαρή υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος περιορίζεται σε περίπου 391 εκατ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα στοιχεία αφορούν την Κεντρική Διοίκηση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης, ενώ διαφέρουν από τους δημοσιονομικούς δείκτες που υπολογίζονται σε ευρωπαϊκή βάση.
Σε κάθε περίπτωση τα δεδομένα του πρώτου τριμήνου επιβεβαιώνουν ότι τα δημόσια έσοδα διατηρούν δυναμική, ωστόσο η εξέλιξη των επόμενων μηνών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την πορεία της ενεργειακής κρίσης και τις επιπτώσεις της στην οικονομική δραστηριότητα και την κατανάλωση.
