Ένα νέο πλαίσιο φορολογικής ασφάλειας για επιχειρήσεις, funds και επενδυτές ενεργοποιεί η κυβέρνηση μέσω του θεσμού των δεσμευτικών φορολογικών απαντήσεων της ΑΑΔΕ, δίνοντας πλέον τη δυνατότητα να «κλειδώνει» εκ των προτέρων ο φορολογικός χειρισμός μιας επένδυσης πριν ακόμη υλοποιηθεί.
Η νέα διαδικασία, που έχει ήδη ενσωματωθεί στο φορολογικό νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Οκτωβρίου 2026.
Στην πράξη, επιχειρήσεις και επενδυτές θα μπορούν να απευθύνονται στη φορολογική διοίκηση και να ζητούν επίσημη, δεσμευτική απάντηση για τον τρόπο φορολόγησης μιας συναλλαγής, επένδυσης ή εταιρικής δομής, μειώνοντας σημαντικά την αβεβαιότητα και τον φορολογικό κίνδυνο.
Τι είναι τα «advance tax rulings»
Ο νέος μηχανισμός βασίζεται στη διεθνή πρακτική των λεγόμενων «advance tax rulings», που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο.
Πρόκειται ουσιαστικά για μια εκ των προτέρων φορολογική γνωμοδότηση της διοίκησης, μέσω της οποίας ο επενδυτής γνωρίζει με σαφήνεια πώς θα φορολογηθεί πριν προχωρήσει στην επένδυση ή στη συναλλαγή.
Η ΑΑΔΕ θα εξετάζει τα πραγματικά δεδομένα που υποβάλλει ο φορολογούμενος και θα απαντά με δεσμευτική ερμηνεία της ισχύουσας φορολογικής νομοθεσίας, των εγκυκλίων και της σχετικής νομολογίας.
Η απάντηση θα δεσμεύει τη φορολογική διοίκηση, εφόσον φυσικά δεν αλλάξουν τα πραγματικά περιστατικά ή το νομοθετικό πλαίσιο.
Πώς θα λειτουργεί η διαδικασία
Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν πλήρη φάκελο με όλα τα στοιχεία της επένδυσης ή της συναλλαγής και η φορολογική διοίκηση θα πρέπει να απαντά εντός 150 ημερών από την κατάθεση της αίτησης και την πληρωμή του σχετικού παραβόλου.
Παράλληλα, θα υπάρχει δυνατότητα επίσπευσης της διαδικασίας, εφόσον ζητηθεί από τον επενδυτή ή την επιχείρηση.
Οι δεσμευτικές απαντήσεις θα δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα της ΑΑΔΕ σε ανωνυμοποιημένη ή ψευδωνυμοποιημένη μορφή, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία επιχειρηματικών και εμπορικών μυστικών.
Οι φορολογούμενοι θα μπορούν μάλιστα να ζητούν τη μη δημοσιοποίηση στοιχείων που αφορούν εμπορικά, βιομηχανικά ή επαγγελματικά απόρρητα.
Ποιες υποθέσεις μένουν εκτός
Το νέο καθεστώς δεν θα καλύπτει όλες τις φορολογικές υποθέσεις.
Από το πεδίο εφαρμογής εξαιρούνται:
- ζητήματα ενδοομιλικής τιμολόγησης,
- περιπτώσεις εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου στην Ελλάδα,
- καθώς και υποθέσεις που βρίσκονται ήδη σε διοικητική ή δικαστική αμφισβήτηση.
Το κόστος για επιχειρήσεις και funds
Η πρόσβαση στη διαδικασία θα έχει σημαντικό οικονομικό κόστος, γεγονός που δείχνει ότι απευθύνεται κυρίως σε μεγάλες επιχειρήσεις, επενδυτικά σχήματα και σύνθετες επενδυτικές υποθέσεις. Το συνολικό παράβολο θα κυμαίνεται από 10.000 έως 50.000 ευρώ, ανάλογα με την πολυπλοκότητα της υπόθεσης, τον αριθμό των φορολογικών ζητημάτων, το μέγεθος της επιχείρησης, αλλά και το αν ζητείται ταχεία διεκπεραίωση. Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης, θα επιστρέφεται το ποσό που υπερβαίνει το ελάχιστο παράβολο των 3.500 ευρώ.
Με το νέο πλαίσιο, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να ενισχύσει τη φορολογική προβλεψιμότητα και να περιορίσει την αβεβαιότητα που συχνά λειτουργεί αποτρεπτικά για μεγάλες επενδύσεις. Η δυνατότητα εκ των προτέρων «κλειδώματος» της φορολογικής μεταχείρισης θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για διεθνείς επενδυτές και funds, ειδικά σε σύνθετες εταιρικές συναλλαγές όπου οι διαφορετικές ερμηνείες της νομοθεσίας μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρό επενδυτικό ρίσκο.
