Ανάσα σε χιλιάδες δανειολήπτες που εξακολουθούν να έχουν ενεργές ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη δίνει η νέα νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η οποία έρχεται να ξεκαθαρίσει οριστικά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων μετά την πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Η βασική αλλαγή είναι ότι ο τόκος δεν θα υπολογίζεται πλέον επί ολόκληρου του κεφαλαίου της οφειλής, αλλά μόνο επί της μηνιαίας δόσης που έχει οριστεί από τη δικαστική απόφαση και μόνο για το διάστημα μεταξύ δύο διαδοχικών πληρωμών. Αυτό μειώνει σημαντικά το τελικό κόστος αποπληρωμής για όσους παραμένουν συνεπείς στη ρύθμισή τους.
Το όφελος δεν αφορά μόνο τις μελλοντικές δόσεις. Η ρύθμιση προβλέπει ότι τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν ήδη καταβάλει οι δανειολήπτες θα αναγνωρίζονται αναδρομικά ως αποπληρωμένο κεφάλαιο. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μειώνεται το υπόλοιπο του δανείου και περιορίζεται ο αριθμός των δόσεων που απομένουν μέχρι την πλήρη εξόφληση.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα δείχνει το μέγεθος της αλλαγής.
Δανειολήπτης με υπόλοιπο οφειλής 144.500 ευρώ, ο οποίος με τον παλαιό τρόπο υπολογισμού θα πλήρωνε μηνιαία δόση 731 ευρώ για 300 μήνες, με το νέο σύστημα θα καταβάλλει δόση 483 ευρώ. Από αυτήν, τα 482 ευρώ θα αφορούν κεφάλαιο και μόλις 1 ευρώ τόκο.
Αν ο ίδιος δανειολήπτης κατέβαλλε ήδη για 30 μήνες τη δόση των 731 ευρώ, τότε το υπερβάλλον ποσό, ύψους 7.440 ευρώ, θα αναγνωριστεί υπέρ του. Έτσι, αντί να συνεχίσει να πληρώνει για 270 μήνες, θα αποπληρώσει τελικά νωρίτερα, σε 255 δόσεις των 483 ευρώ, με τελευταία δόση 266 ευρώ.
Η διαφορά στο συνολικό κόστος είναι εντυπωσιακή. Με τον προηγούμενο τρόπο υπολογισμού ο δανειολήπτης θα πλήρωνε περίπου 74.852 ευρώ σε τόκους. Με τη νέα μέθοδο, οι τόκοι περιορίζονται σε περίπου 411 ευρώ.
Η ρύθμιση αφορά μόνο ενεργές ρυθμίσεις του νόμου 3869/2010, δηλαδή υποθέσεις που δεν έχουν ολοκληρωθεί και στις οποίες ο δανειολήπτης δεν έχει εκπέσει από τη ρύθμιση. Αντίθετα, δεν ανοίγουν ξανά υποθέσεις που έχουν ήδη κλείσει ή περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει χάσει τη ρύθμιση λόγω μη καταβολής δόσεων.
Η επιλογή αυτή γίνεται για λόγους νομικής ασφάλειας, καθώς διαφορετικά θα έπρεπε να επανεξεταστούν χιλιάδες παλιές υποθέσεις, πολλές από τις οποίες στηρίζονται σε δικαστικές αποφάσεις προηγούμενων ετών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διάκριση από τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Η νέα μέθοδος υπολογισμού δεν εφαρμόζεται στις ρυθμίσεις του εξωδικαστικού ή του νόμου 4605/2019. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η μηνιαία δόση συνεχίζει να υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση επί του συνολικού ποσού της ρυθμιζόμενης οφειλής, όπως προβλέπεται από το ισχύον πλαίσιο και τις συμβάσεις που έχουν αποδεχθεί οι δανειολήπτες.
Το κόστος της παρέμβασης δεν είναι αμελητέο. Η μείωση των δόσεων εκτιμάται ότι θα επηρεάσει τις μελλοντικές εισπράξεις του προγράμματος «Ηρακλής» κατά περίπου 500 εκατ. ευρώ σε βάθος 20ετίας, ενώ η αναδρομική εφαρμογή της ρύθμισης υπολογίζεται ότι προσθέτει επιβάρυνση περίπου 200 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, μέρος του κόστους θα καλυφθεί από τα πιστωτικά ιδρύματα, ανάλογα με τα ποσά που έχουν ήδη εισπράξει πριν από τη μεταφορά δανείων στο πρόγραμμα κρατικών εγγυήσεων.
Η νομοθετική παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία επειδή, μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου, υπήρχαν διαφορετικές ερμηνείες για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Η κυβέρνηση επιλέγει πλέον το ευνοϊκότερο σενάριο για τους συνεπείς δανειολήπτες, ώστε ο τόκος να υπολογίζεται μόνο για τις 30 ημέρες που μεσολαβούν μεταξύ δύο δόσεων.
Με αυτόν τον τρόπο, το δικαίωμα που προέκυψε από τη δικαστική απόφαση μετατρέπεται σε ενιαίο και άμεσα εφαρμόσιμο κανόνα, χωρίς να χρειάζεται κάθε δανειολήπτης να προσφύγει ξανά στη Δικαιοσύνη.
